Chương 104 — Chị chọn
Cửa phòng Hoàng vang lên hai tiếng gõ rất khẽ.
Anh vừa tắt màn hình laptop. Ánh sáng xanh còn hằn một vệt mỏng trên mặt bàn, nơi cuốn sổ tay đang mở dở ở trang có mấy dòng chữ anh viết chiều qua trong văn phòng quận 10. Ngoài phòng khách, tivi nhà hàng xóm vọng sang tiếng bình luận bóng đá, lúc rõ lúc chìm dưới tiếng xe chạy ngoài hẻm. Mùi nước xả vải từ sân phơi lẫn với mùi hành phi mẹ vừa làm, quen đến mức chỉ cần hít một hơi là biết mình đang ở Bình Thạnh chứ không phải chỗ nào khác.
Hoàng nhìn ra cửa.
“Vào đi.”
Tay nắm xoay nửa vòng rồi dừng. Một lúc sau, chị Linh mới đẩy cửa hé ra. Chị vẫn mặc chiếc áo thun xám đã bạc ở cổ, tóc buộc thấp, vài sợi rơi xuống bên má. Đứng ngoài hành lang hẹp, chị giống người vừa đi nhầm tầng trong một khu nhà cũ: nhận ra số phòng quen, nhưng không chắc bên trong còn chỗ cho mình.
“Em ngủ chưa?”
“Mới tắt máy thôi.” Hoàng kéo ghế bên cạnh ra. “Chị vào đi.”
Chị Linh bước vào, mắt lướt rất nhanh qua căn phòng. Kệ sách thêm mấy chồng tài liệu. Góc tường có một thùng carton đựng thiết bị chưa bóc hết. Trên bàn không còn đống vở cấp ba của Hoàng, thay vào đó là laptop, sổ tay, bút bi, một hộp danh thiếp nhỏ mới in còn bọc dây thun.
Chị không ngồi ngay. Ngón tay chị miết lên mép lưng ghế.
“Chị muốn thử cái Cổng Việt đó.”
Hoàng im một nhịp.
Câu nói rơi xuống phòng rất nhẹ, nhưng làm tiếng quạt trần bỗng nghe rõ hơn. Anh đã tưởng chị sẽ vòng qua chuyện khác trước: hỏi ba có còn giận không, hỏi mẹ dạo này uống thuốc gì, hỏi công ty của anh cần người kiểu nào. Nhưng chị đứng đó, mắt nhìn thẳng vào mặt bàn, không mượn một câu xin lỗi để mở đường.
“Thử là sao?” Hoàng hỏi.
“Là…” Chị Linh kéo ghế ngồi xuống. Hai bàn tay đặt trên đầu gối, khớp ngón hơi trắng. “Chị không biết làm được gì. Tiếng Nhật của chị dùng được trong quán, trong xưởng, đi bệnh viện, ký giấy tờ thuê nhà thì phải hỏi bạn. Máy tính thì… mấy cái đơn hàng online chị biết bấm. Chị không học mấy thứ em đang làm.”
“Em chưa hỏi chị biết gì.”
Chị ngẩng lên.
Hoàng đẩy laptop sang một bên, úp màn hình xuống hẳn. Anh lấy cây bút bi đặt ngang trên cuốn sổ, rồi xoay người đối diện chị.
“Chị kể cho em nghe bên đó người Việt thiếu cái gì trước đi.”
“Thiếu nhiều thứ lắm.” Chị đáp ngay, như phản xạ của người từng nghe câu hỏi ấy quá nhiều lần nhưng chưa bao giờ được ai hỏi để làm thật. “Nhưng mấy cái đó… có liên quan gì?”
“Cổng Việt không bắt đầu từ slide.” Hoàng nói. “Cũng không bắt đầu từ số liệu. Nó bắt đầu từ người ở ngoài đó mở điện thoại lên lúc tan ca mà không biết bấm vào đâu.”
Chị Linh nhìn hộp danh thiếp trên bàn. Dây thun xanh cột quanh hộp đã kéo cong một góc giấy.
“Nghe giống quảng cáo.”
“Ừ, nếu em nói tiếp thì sẽ giống hơn.” Hoàng cười rất nhẹ. “Nên chị kể đi. Đừng kể cho hay. Kể như nói với người trong phòng trọ.”
Chị Linh ngồi yên thêm một lúc. Bên ngoài, mẹ đóng nắp nồi nghe cạch một tiếng. Ba ho khan đâu đó ở phòng trước, rồi tiếng dép nhựa kéo lê về phía nhà tắm.
Chị hạ giọng.
“Phim Việt hầu như coi lậu.”
Hoàng mở nắp bút.
“Lậu kiểu nào?”
“Link trên Facebook. Ai gửi thì coi. Có lúc vô trang toàn quảng cáo bậy bạ, bấm nhầm là điện thoại nhảy tùm lum. Mấy cô lớn tuổi sợ, nhưng vẫn coi vì nhớ tiếng Việt. Có người tối nào cũng mở cải lương trên YouTube, không cần biết chất lượng ra sao. Miễn nghe được giọng miền Tây là chịu.”
Bút của Hoàng chạy trên giấy. Không nhanh. Anh không ghi hết câu, chỉ bắt lấy mấy chữ: phim lậu — quảng cáo bẩn — người lớn tuổi — nhớ tiếng Việt.
“Có ai trả tiền không?”
“Có chứ. Nếu dễ.” Chị Linh nghiêng đầu nghĩ. “Nhưng phải dễ thật. Đừng bắt nhập mấy cái dài dòng. Người ta đi làm về mệt muốn chết. Tắm xong, ăn cơm hộp hâm lại, nằm xuống là ngủ. Nếu phải tạo tài khoản, xác nhận email, chọn gói, đọc điều khoản… bỏ.”
“Thanh toán bằng gì?”
“Thẻ bên Nhật thì có người có, có người không. Nhiều người dùng tiền mặt. Combi thì ai cũng biết. PayPay cũng nhiều, nhưng người lớn tuổi ít. Còn mấy anh mới qua thì…” Chị nhăn mặt. “Không phải ai cũng có giấy tờ ngay.”
Hoàng gạch một đường dưới chữ combi.
“Gửi tiền về nhà thì sao?”
Mặt chị Linh đổi rất khẽ. Không phải vì sợ, mà vì chạm vào một thói quen đã mòn như mép ví.
“Gửi qua trung gian nhiều.”
“Phí cao?”
“Cao, nhưng người ta chịu vì quen. Có ông anh trong nhóm nhận gom, cuối tuần chuyển một lần. Người gửi đưa tiền yên, chụp tên người nhận, số tài khoản ở Việt Nam. Có lần sai tên, tiền kẹt mấy ngày, người nhà bên này gọi khóc. Muốn mắng cũng không biết mắng ai, vì có hợp đồng gì đâu.”
Chị ngừng lại, liếc Hoàng.
“Em đừng ghi tên. Chị không muốn rắc rối.”
“Em không ghi tên.”
“Còn mấy dịch vụ chính thống thì giấy tờ nhiều, phí cũng không rẻ. Người biết làm thì không sao. Người mới sang, tiếng chưa rành, cứ hỏi trong nhóm. Ai chỉ gì làm nấy.”
Hoàng lật sang trang mới.
“Đồ ăn Việt?”
Lần này chị Linh bật cười. Tiếng cười thoát ra bất ngờ, khô nhưng có hơi ấm.
“Cái đó mới đau.”
“Đau sao?”
“Thèm rau muống mà mua như mua vàng. Nước mắm thì có, nhưng nhiều chỗ là hàng Thái. Bột canh, tương ớt, bánh tráng, cà phê phin… phải chạy ra chợ người Hoa hoặc tiệm châu Á. Có khi đi tàu gần một tiếng chỉ để mua bịch phở khô. Mấy đứa ở tỉnh nhỏ đặt chung thùng đồ Việt. Người này quen tiệm, người kia góp đơn, cuối tháng chia nhau. Tiền ship mắc, nhưng đỡ hơn đi xa.”
“Có ai bán online cho cộng đồng Việt không?”
“Có. Facebook nhiều. Tin nhắn riêng, chuyển khoản, hẹn gửi. Nhưng lộn xộn. Hôm nay bán, mai nghỉ. Có người làm đàng hoàng, có người trễ hàng cả tháng.” Chị dừng lại, mắt nhìn vào một điểm trên mặt bàn. “Có lần chị đặt mắm ruốc cho con bé cùng phòng. Nó quê Huế, tự nhiên đêm đó khóc vì nhớ nhà. Chị thấy trong nhóm có người bán, đặt liền. Hai tuần sau mới tới, hũ mắm bọc ba lớp túi mà vẫn ám mùi cả phòng. Nó mở ra ăn với cơm trắng, ăn xong cười như con nít.”
Hoàng không viết ngay. Anh nhìn chị.
Chị Linh nhận ra ánh mắt đó, hơi lúng túng.
“Chuyện linh tinh thôi.”
“Không linh tinh.”
“Em định bán mắm ruốc hả?”
“Nếu cần thì bán. Nhưng trước đó phải biết tại sao một hũ mắm làm người ta chịu chờ hai tuần.”
Chị Linh cúi xuống, móng tay gõ nhẹ lên đầu gối. Vẻ phòng thủ trên mặt chị nới ra một chút. Không phải biến mất; chỉ như cái cửa sắt kéo lên vừa đủ để người trong nhà nhìn ra đường.
“Còn gì nữa?” Hoàng hỏi.
“Nhiều người cần người dịch mấy thứ nhỏ.” Chị nói chậm hơn. “Thư của trường con, giấy bảo hiểm, lịch tiêm, giấy nhắc thuế. Không đủ lớn để thuê phiên dịch, nhưng đủ làm mình mất ngủ. Có khi chụp lên nhóm hỏi, mười người trả lời mười kiểu. Ai cũng tốt bụng, nhưng sai một chữ là mình chịu.”
“Dịch vụ tư vấn ngắn.”
“Ừ. Nhưng phải tin được.”
“Tin bằng cách nào?”
Chị Linh nhìn anh như thể câu đó đáng lẽ anh phải biết.
“Bằng người đã từng đứng ở đó.”
Căn phòng im xuống.
Hoàng đặt bút nằm ngang trên trang giấy. Những dòng ghi chép rải rác, không thành bảng biểu. Chúng giống mảnh vụn của một ngày dài: phòng trọ hẹp, hộp cơm hâm lại, tin nhắn chuyển tiền, chuyến tàu đi mua bánh tráng, tiếng cải lương phát từ chiếc điện thoại nứt màn hình.
Chị Linh nhìn những chữ ấy, môi mím lại.
“Chị cứ tưởng mấy cái em làm là… cao lắm.”
“Có phần cao.” Hoàng nói. “Server, thanh toán, bản quyền, vận hành, pháp lý. Nhưng nếu chỉ nhìn từ đó xuống, em sẽ xây một cái cửa đẹp mà không ai biết phải bước vào thế nào.”
Anh xoay cuốn sổ về phía chị.
“Chị nhìn mấy dòng này xem. Cái nào chị thấy vô lý thì gạch.”
“Chị gạch được hả?”
“Được.”
“Lỡ gạch sai?”
“Em sửa lại.”
Chị Linh cầm bút. Cách chị cầm vẫn như hồi xưa ký tên vào sổ liên lạc cho Hoàng khi mẹ bận bán hàng: ngón cái đè hơi mạnh, cổ tay nghiêng, nét đầu tiên bao giờ cũng do dự. Chị đọc từng dòng, lông mày nhíu lại.
“Cái này đừng ghi ‘người lớn tuổi ít dùng ví điện tử’.” Chị nói. “Nghe như chê. Ghi là ‘cần cách thanh toán không phụ thuộc ví điện tử’. Với lại không chỉ người lớn tuổi. Có đứa trẻ cũng không dùng vì sợ lộ thông tin.”
Hoàng gật đầu.
Chị gạch một dòng khác.
“‘Dịch vụ dịch giấy tờ nhỏ’… chữ nhỏ làm người ta tưởng không quan trọng. Em ghi ‘việc giấy tờ đời sống’. Nhỏ với người ngoài, nhưng với người nhận thư thì không nhỏ.”
“Ừ.”
“Còn phim lậu…” Chị chần chừ. “Đừng chỉ nói lậu. Nói là người ta cần chỗ coi đàng hoàng mà không bị lừa bấm quảng cáo. Ai cũng biết lậu xấu. Nhưng nếu không có đường dễ đi, người ta vẫn đi đường đó.”
Hoàng sửa theo lời chị. Nét bút của anh đè lên những chỗ gạch, trang giấy nhanh chóng xấu đi. Không giống bản kế hoạch để trình bày. Giống một bản đồ được vẽ trong lúc chạy mưa, mép giấy nhăn, đường đi lộn xộn nhưng thật.
Chị Linh đặt bút xuống.
“Vậy chị làm gì?”
“Trước mắt, chị không làm nhân viên.”
Đôi vai chị căng lên.
Hoàng nói tiếp trước khi sự căng đó biến thành câu rút lui.
“Em cần chị làm người hỏi. Gọi cho vài người chị tin bên Nhật. Không bán gì hết. Không nói Cổng Việt sắp ra mắt gì hết nếu chị không muốn. Chỉ hỏi họ một tuần qua có chuyện gì phải nhờ nhóm người Việt giải quyết. Ghi lại nguyên văn càng tốt.”
“Rồi sao?”
“Rồi chị với em phân loại. Cái nào Cổng Việt có thể làm trong sáu tháng, cái nào không đụng. Cái nào liên quan tiền thì đưa Phương Anh và bên pháp lý xem trước. Cái nào liên quan nội dung thì hỏi Minh. Đồ ăn, hàng hóa thì phải xem kho, đối tác, vận chuyển. Không hứa bậy.”
Chị Linh nghe đến tên những người lạ, bàn tay lại tìm mép áo.
“Chị gặp họ à?”
“Không cần ngay. Nếu chị muốn, em giới thiệu từng người. Không ai được quyền hỏi chị như phỏng vấn xin việc.”
“Em nói vậy trước thôi.”
“Em nói thật.”
Chị nhìn anh lâu hơn. Ánh đèn tuýp ngoài hành lang rọi vào nửa khuôn mặt chị, làm những quầng mệt dưới mắt hiện rõ. Bốn năm ở Nhật không nằm trên ảnh chụp gửi về nhà. Nó nằm trong cách chị ngồi sát mép ghế, lúc nào cũng chừa sẵn đường đứng dậy; trong thói quen nói trước phần mình thiếu để người khác khỏi kỳ vọng.
Hoàng kéo hộp danh thiếp lại, tháo dây thun.
Mùi mực mới in rất nhẹ, lẫn với mùi giấy cứng. Anh lấy một tấm đưa cho chị.
Nền trắng. Góc trên có chữ Cổng Việt màu xanh trầm. Bên dưới là tên miền, địa chỉ văn phòng, số điện thoại tổng đài đang thử nghiệm. Mặt sau còn trống, chỉ có một vạch mảnh như đường chân trời.
“Cái này là bản in thử.” Hoàng nói. “Chưa phát rộng.”
Chị Linh nhận bằng hai tay. Đầu ngón tay chị lướt qua mép giấy, rồi dừng ở dòng chữ Cổng Việt.
“Danh thiếp của em?”
“Của dự án.”
“Đưa chị làm gì?”
“Để khi chị không biết phải nói bắt đầu từ đâu, chị có cái đặt lên bàn.”
Chị không cười. Cũng không nói cảm ơn. Chị nhìn tấm giấy nhỏ một lúc lâu, như kiểm tra xem nó có nặng hơn vẻ ngoài hay không. Rồi chị mở túi áo trước ngực, cẩn thận nhét danh thiếp vào. Mép giấy trắng biến mất sau lớp vải xám bạc màu.
“Đừng ghi chức danh gì cho chị.”
“Chưa ghi.”
“Sau này cũng đừng ghi mấy chữ kêu quá.”
“Vậy ghi gì?”
Chị nghĩ.
“Để trống đã.”
“Được.”
Cửa phòng khép hờ từ lúc chị vào. Qua khe cửa, một bóng người đứng lại rất nhanh rồi lùi đi.
Hoàng thấy, nhưng không gọi. Chị Linh cũng thấy. Chị nhìn ra ngoài, khóe miệng động nhẹ.
“Mẹ nghe lén.”
“Mẹ kiểm tra xem mình có cãi nhau không.”
“Ngày xưa tụi mình cãi hoài.”
“Vì chị hay lấy đồ của em.”
“Đồ gì?”
“Cục gôm hình con cá.”
Lần này chị bật cười thành tiếng. Không lớn, chỉ đủ làm căn phòng bớt chật.
“Cục đó chị mua cho em.”
“Rồi chị lấy lại.”
“Vì em cắn mất cái đuôi.”
Hoàng nhớ ra thật. Một miếng gôm xanh, mùi cao su ngọt, bị anh cắn thủng khi làm toán lớp ba. Chị Linh đã mắng anh phí đồ, rồi vẫn dùng phần còn lại để tẩy vết bút chì trên bài tập của mình.
Tiếng chân mẹ đi về phía bếp. Nắp nồi lại mở. Dầu gặp hành reo lên xèo xèo.
Chị Linh đứng dậy, rồi lại ngồi xuống.
“Hoàng.”
“Hả?”
“Nếu chị hỏi mấy người bên kia, chắc sẽ có chuyện không đẹp.”
“Ừ.”
“Người ta bị lừa, làm chui, nợ tiền, giấy tờ rối… Có chuyện không nên đưa lên nền tảng.”
“Thì không đưa.”
“Nhưng nếu không đưa, họ vẫn cần ai đó giúp.”
Hoàng nhìn trang sổ bị gạch xóa.
“Cổng Việt không cứu hết được.”
“Chị biết.”
“Nhưng nếu biết cái gì không nên làm, mình đỡ hại người.”
Chị Linh gật đầu rất chậm.
“Câu đó được.”
“Ghi vô?”
“Đừng. Nói ra là đủ rồi.”
Hoàng đóng sổ lại.
Ngoài phòng khách, ba mở vòi nước rửa tay. Tiếng nước chảy mạnh, dội vào thau nhôm nghe loảng xoảng. Sau đó là giọng ba hỏi mẹ tối nay ăn gì. Mẹ đáp gì đó không rõ. Rồi tiếng dao chạm thớt vang lên dồn hơn, như có thêm việc vừa được quyết định.
Chị Linh đứng dậy thật. Lần này chị không tránh mắt Hoàng.
“Mai chị gọi thử hai người.”
“Đừng gọi nhiều quá.”
“Biết rồi. Chị không còn hai mươi tuổi đâu mà hăng.”
“Chị mới ba mươi.”
“Ở xưởng, ba mươi là đầu gối biết dự báo thời tiết.”
Hoàng cười.
Chị bước ra cửa, tay đặt lên khung gỗ đã bong một vệt sơn. Trước khi đi, chị vỗ nhẹ vào túi áo nơi tấm danh thiếp nằm bên trong.
“Cái này nếu giặt hư thì em in cái khác.”
“Ừ.”
“Nhưng chị sẽ nhớ lấy ra.”
Cửa khép lại sau lưng chị.
Hoàng ngồi thêm một lúc. Trên bàn, cuốn sổ nằm im. Không có giao diện bạc nào nhảy lên nhắc nhiệm vụ, không có thanh tiến độ nào tăng. Nhưng trong phòng vừa xuất hiện một loại dữ liệu chưa từng nằm trong bảng tính của anh: một người chị từng rời nhà bốn năm, mang về trong túi áo một tấm giấy trắng mỏng và những câu chuyện có mùi cơm hộp, tàu điện, mắm ruốc, quảng cáo bẩn, tiền gửi về quê.
Anh mở sổ, viết ở góc trang cuối cùng ba chữ:
Chị chọn trước.
Rồi anh gạch chữ “trước”, để lại hai chữ ngắn hơn.
Chị chọn.
Đến bữa cơm, trên bàn có thêm đĩa trứng chiên thịt bằm mà mẹ không định làm lúc chiều.
Mẹ đặt đĩa xuống giữa mâm, không nhìn riêng ai.
“Trứng còn nhiều, để lâu hư.”
Ba gắp một miếng, thổi phù phù.
“Mai mua thêm hành lá. Chiên vậy mới thơm.”
Chị Linh ngồi bên cạnh mẹ, tay áo xám đã thay bằng áo ở nhà, nhưng trước khi thay đồ chị đã kịp cất tấm danh thiếp vào ngăn kéo đầu giường. Hoàng biết vì lúc rửa tay đi ngang, anh thấy chị mở ngăn kéo rất nhanh, như giấu một vật không quý đến mức cần khóa, nhưng đủ quý để không bỏ quên trong túi áo.
Mẹ xới cơm cho từng người. Đến chén của chị Linh, mẹ ép thêm nửa vá.
“Ăn đi. Ở bên kia chắc toàn ăn lạnh.”
“Có ăn nóng mà mẹ.”
“Ăn nóng kiểu hâm lò vi sóng thì tính làm gì.”
Chị Linh cúi đầu, nhận chén cơm đầy. Không cãi.
Hoàng nhìn đĩa trứng ở giữa mâm. Viền trứng hơi cháy, thịt bằm rải không đều, chỗ mặn chỗ nhạt như mọi lần mẹ chiên vội. Anh gắp một miếng bỏ vào chén chị.
Chị liếc anh.
“Gì đó?”
“Trả cục gôm hình con cá.”
Chị khựng một chút rồi gắp miếng trứng ấy bỏ lại chén anh.
“Cục đó chị mua.”
Mẹ đang chan canh, tay dừng giữa chừng.
Ba nhìn hai chị em, không hiểu chuyện gì, nhưng thấy mẹ không mắng nên cũng im. Một lát sau, mẹ cúi xuống mâm, khóe mắt có nếp nhăn nhỏ mà ánh đèn bếp không che được.
“Ăn đi,” mẹ nói. “Trứng nguội bây giờ.”
Không ai nhắc tới Cổng Việt trong bữa cơm. Không ai hỏi chị Linh sẽ làm gì, Hoàng đã hứa gì, ngày mai gọi cho ai. Chỉ có tiếng đũa chạm chén, tiếng xe ngoài hẻm, tiếng tivi nhà bên lại reo lên vì một pha bóng.
Nhưng đĩa trứng chiên hết nhanh hơn mọi ngày.
Và khi mẹ đứng dậy lấy thêm cơm, Hoàng thấy chị Linh vô thức đưa tay chạm vào ngực áo, nơi lúc nãy không còn tấm danh thiếp nữa, rồi chợt nhớ ra nó đang nằm trong ngăn kéo.
Chị rút tay về, cầm chén lên ăn tiếp.
Mẹ quay lưng ở bếp, múc thêm cơm, vai rung rất nhẹ như đang giấu một tiếng thở ra.