Chương 128 — Người từng bay đêm
Quán cà phê nằm trong một con hẻm lệch khỏi đường Trường Sơn, sát đến mức mỗi lần máy bay hạ cánh, mái tôn lại rung lên một lớp bụi mỏng.
Ly cà phê đá trước mặt Hoàng chưa tan hết đường. Những hạt nước đọng ngoài thành ly chảy xuống mặt bàn inox, nhập vào những vòng tròn cũ màu nâu đen mà khăn lau không xóa nổi. Phía sau quầy, chiếc quạt treo tường quay cọc cạch, thổi mùi cà phê rang cháy, mùi xăng xe ngoài hẻm và một thứ mùi kim loại nóng khó gọi tên.
Anh Tuấn ngồi bên cạnh, áo sơ mi xắn tới khuỷu, điện thoại úp xuống bàn. Từ lúc bước vào quán, anh chỉ nói một câu với chủ quán rồi im. Im theo kiểu để dành chỗ cho người khác xuất hiện.
Hoàng nhìn đồng hồ trên điện thoại.
Mười giờ hai mươi bảy.
Cuộc hẹn là mười giờ ba mươi.
“Đừng nhìn điện thoại nữa,” anh Tuấn nói.
Hoàng đặt điện thoại xuống.
“Em chỉ kiểm tra giờ.”
“Ông ấy không dùng giờ điện thoại để đến hẹn.”
Hoàng ngẩng lên. “Ý anh là?”
Anh Tuấn không trả lời ngay. Ngoài đường, một chiếc xe tải nhỏ chở thùng xốp thắng gấp trước đầu hẻm. Tiếng phanh rít lên, bị tiếng động cơ từ trên trời đè xuống. Cả quán tối đi trong một thoáng khi thân máy bay cắt qua khoảng sáng giữa hai dãy nhà.
“Ý anh là ông ấy sẽ đến đúng giờ,” anh Tuấn nói khi tiếng ồn lùi xa. “Và sẽ biết ai là người nhìn trời trước khi nhìn đồng hồ.”
Hoàng hơi nhíu mày.
Anh Tuấn nhấp cà phê, khóe miệng gần như không cười. “Đừng căng. Chỉ là thói quen nghề nghiệp.”
Hoàng không căng. Ít nhất anh nghĩ vậy. Trong túi xách bên chân anh là một tập tài liệu mỏng hơn bất kỳ buổi gọi vốn nào trước đây: mô hình cargo share nội địa, các ràng buộc pháp lý sơ bộ, phương án thuê chỗ trên chuyến bay hàng hóa thay vì lập hãng, bản đồ luồng hàng từ NỢ SỔ qua Cổng Việt, dự báo nhu cầu từ nhóm nhà bán, bảng phân tách trách nhiệm giữa dữ liệu, kho và đơn vị vận chuyển được cấp phép.
Anh đã cố tình không mang slide màu mè.
Hàng không không phải nơi để khoe tăng trưởng.
Từ sau cuộc họp ở văn phòng Tô Hiến Thành, ba chữ AN TOÀN HỆ THỐNG vẫn nằm trên Tấm gương trong đầu anh như một ô cửa khóa. Không có nhiệm vụ. Không có mũi tên. Không có dòng gợi ý nào quen thuộc. Chỉ có chữ, bạc lạnh, thi thoảng nhấp nháy khi anh nghĩ quá nhanh đến chuyện tối ưu.
Mười giờ hai mươi chín.
Một người đàn ông bước vào quán.
Không ai trong quán quay lại nhìn lâu, nhưng không gian dịch đi một chút như khi luồng gió đổi hướng. Ông không cao lớn. Dáng người gọn, vai thẳng, tóc đã bạc ở thái dương nhưng cắt ngắn, sạch. Áo sơ mi xanh nhạt bỏ trong quần, thắt lưng da sẫm màu, đôi giày đen không bóng quá. Trên tay ông là một chiếc túi da cũ, loại túi từng đi qua nhiều khoang hành lý chứ không phải nằm trong tủ kính. Mép túi sờn, khóa đồng xỉn, quai cầm được quấn thêm một đoạn da khác màu.
Ông dừng ở cửa nửa nhịp, không nhìn điện thoại. Cổ tay trái nhấc lên. Một chiếc đồng hồ cơ mặt trắng, kim mảnh. Ông liếc nó, rồi mới nhìn vào trong quán.
Mắt ông dừng ở anh Tuấn.
“Tuấn.”
Anh Tuấn đứng dậy. “Anh Vũ.”
Hoàng cũng đứng lên.
“Đây là Hoàng,” anh Tuấn nói. “Người em kể.”
Ông Lê Quang Vũ nhìn Hoàng. Ánh nhìn không dò xét theo kiểu muốn bắt lỗi, cũng không thân thiện ngay. Nó giống như một lần cân tải: xem trước khi xếp lên.
“Chào cậu.”
“Cháu chào chú.”
Ông Vũ bắt tay. Bàn tay ông khô, lực vừa đủ, buông ra nhanh. Ông kéo ghế ngồi quay lưng vào tường, đặt túi da bên chân phải, không chắn lối đi. Những động tác nhỏ ấy nối nhau trơn tru, không cần suy nghĩ.
Chủ quán đem ra một ly cà phê đen không đường. Không ai hỏi ông uống gì.
“Còn bay không anh?” anh Tuấn hỏi.
“Không ngồi buồng lái nữa.” Ông Vũ nhìn ly cà phê. “Nhưng thỉnh thoảng vẫn bay trong mơ. Tệ nhất là lúc tỉnh dậy vẫn nghe tiếng cảnh báo.”
Anh Tuấn im một nhịp.
Hoàng mở tập tài liệu, không chen vào. Anh đã học đủ nhiều cuộc gặp để biết câu nào là cửa, câu nào là tường.
Ông Vũ nhấp một ngụm cà phê, đặt ly xuống đúng giữa vòng nước cũ trên bàn. “Tuấn nói cậu muốn chạm vào hàng không.”
“Dạ. Chính xác hơn là logistics hàng không.” Hoàng đẩy tập tài liệu qua. “Bọn cháu không định lập hãng bay, không khai thác tàu bay, không can thiệp vào vận hành bay. Ý tưởng ban đầu là xây lớp dữ liệu và điều phối nhu cầu hàng hóa cho các tuyến nội địa, kết nối các nhà bán nhỏ với đơn vị vận chuyển có giấy phép. Cổng Việt hiện đã có dữ liệu đơn hàng xuyên vùng. NỢ SỔ có nhóm nhà bán và dòng tiền luân chuyển. Nếu gom nhu cầu đúng cách, có thể mua dung lượng cargo theo lô, giảm thời gian giao hàng mà không phá giá thị trường.”
Ông Vũ không mở tài liệu ngay.
“Cậu nói tiếp.”
Hoàng gật đầu. “Vấn đề của thương mại điện tử hiện tại là tuyến xa bị kéo bởi đường bộ. Một số mặt hàng cần nhanh nhưng không đủ khối lượng để tự mua dịch vụ cao cấp. Nếu có cơ chế chia dung lượng, phân loại hàng, khóa cut-off theo thời gian thực, rồi đẩy về kho gần sân bay, mình có thể tạo ra một dạng cargo share hợp pháp. Không bán vé, không bán chỗ bay cho người, không tự nhận là hãng. Bọn cháu chỉ tạo nhu cầu đã được chuẩn hóa cho bên được phép vận chuyển.”
Anh Tuấn ngồi yên, để Hoàng nói hết.
Ông Vũ lật trang đầu.
Hoàng tiếp tục, giọng chậm lại ở những chỗ anh biết dễ bị hiểu sai. “Cổng Việt chịu phần nền tảng: dự báo tải, gom lệnh, phân luồng, ghi nhận trách nhiệm. NỢ SỔ chịu phần uy tín giao dịch với nhà bán, hạn mức, bảo lãnh thanh toán. Kho sẽ là điểm then chốt. Không thể để hàng tới sát giờ bay mới phát hiện sai nhãn, sai kích thước, pin lithium khai báo thiếu, chất lỏng không rõ nguồn. Bọn cháu định bắt đầu bằng danh mục hàng đơn giản, không nguy hiểm, tuyến cố định, khối lượng nhỏ.”
Ông Vũ lật sang trang thứ hai.
Tiếng giấy chạm vào mặt bàn nghe rõ giữa tiếng quạt.
“Cậu dùng chữ ‘tối ưu’ mấy lần?” ông hỏi.
Hoàng khựng lại.
Anh Tuấn cúi đầu uống cà phê.
“Cháu không đếm.”
“Vậy là nhiều.”
Ông Vũ nói rất nhẹ. Không mỉa mai. Cũng không đùa.
Hoàng nhìn tập tài liệu. Trong các dòng anh soạn, chữ đó xuất hiện ở tiêu đề phụ, ở phần phương pháp, ở bảng giả định. Tối ưu tải. Tối ưu cut-off. Tối ưu lộ trình kho. Tối ưu chi phí.
“Trong phần mềm, đó là cách bọn cháu giảm lỗi,” Hoàng nói. “Quy trình rõ hơn, dữ liệu sạch hơn, điểm nghẽn hiện sớm hơn.”
“Ừ.” Ông Vũ gấp tài liệu lại sau khi chỉ đọc vài trang. “Giờ nói chuyện checklist.”
Hoàng chờ.
Ông Vũ dựa lưng vào ghế. “Cậu biết checklist hàng không dài thế nào không?”
“Cháu có xem một số tài liệu công khai. Tùy loại tàu bay, tùy giai đoạn bay.”
“Tại sao nó dài đến mức gây bực mình?”
Câu hỏi đến đột ngột. Hoàng không vội đáp. Anh nghe tiếng đá trong ly của mình nứt một tiếng nhỏ.
“Vì cần chuẩn hóa thao tác giữa nhiều người,” anh nói. “Giảm phụ thuộc vào cá nhân. Đảm bảo các bước quan trọng không bị bỏ sót khi môi trường thay đổi. Ngoài ra còn phục vụ truy vết trách nhiệm sau sự cố.”
Ông Vũ nhìn anh.
“Đó là câu trả lời của người làm quy trình.”
Hoàng đặt hai bàn tay lên mép bàn. “Sai ở đâu ạ?”
“Không sai. Chỉ thiếu phần máu.”
Quạt treo tường quay qua, thổi một luồng gió nóng vào gáy Hoàng.
Ông Vũ kéo túi da lên đùi, mở khóa. Từ bên trong, ông lấy ra một cuốn sổ bìa đen đã mềm gáy. Mép giấy cong, góc dưới phồng lên vì từng ngấm nước. Một vệt nâu sậm loang qua nửa bìa như cà phê đổ từ nhiều năm trước rồi khô lại. Dọc gáy có những chỗ bóng lên vì mồ hôi tay.
Ông đặt cuốn sổ giữa bàn.
Không phải tài liệu huấn luyện. Không phải giáo trình. Nó trông như một vật đã sống cùng người.
“Checklist không được viết cho người giỏi,” ông Vũ nói. “Nó được viết cho người mệt.”
Hoàng không đáp.
Ông mở sổ. Các trang bên trong đầy chữ viết tay nhỏ, nghiêng, xen lẫn những con số, giờ bay, mã sân bay, tên tổ bay, ghi chú bằng bút bi xanh, bút chì, vài dòng đỏ gạch dưới. Có trang bị một đốm tròn nhòe, có trang rìa giấy sờn như bị lật quá nhiều.
“Người ngủ ba tiếng vì chuyến trước trễ,” ông nói. “Người vừa cãi nhau với điều độ. Người đói. Người đau bụng nhưng không dám nói. Người đã làm đúng một thao tác một nghìn lần nên lần thứ một nghìn lẻ một bàn tay đi trước cái đầu. Người nghe tiếng mưa trên kính và nghĩ đến con ở nhà đang sốt.”
Tiếng xe ngoài hẻm lướt qua. Một chiếc máy bay khác bắt đầu hạ độ cao, tiếng động cơ từ xa dày lên.
“Cậu làm phần mềm,” ông Vũ nói tiếp, “lỗi logic có thể sửa. Có khi rollback. Có khi mất dữ liệu, mất tiền, mất mặt. Đau. Nhưng còn người để sửa. Hàng không không tử tế như vậy. Nó chơi với trọng lượng, thời tiết, nhiên liệu, kim loại, giấc ngủ, phản xạ, sĩ diện, nỗi sợ và sự im lặng trong buồng lái.”
Hoàng nghe đến chữ rollback thì ngón tay anh vô thức siết lại.
Tấm gương trong đầu im lìm.
Không có một dòng nào bật lên để bảo vệ anh.
Ông Vũ lật tới một trang có mép được dán băng keo trong. “Có một đêm tôi bay hàng từ Hồng Kông về. Không phải chuyện gì ghê gớm. Chuyến ngắn, thời tiết báo được, tàu bay quen, cơ trưởng quen, cơ phó cũng quen. Chính vì quen nên nguy hiểm.”
Anh Tuấn đặt ly xuống chậm hơn bình thường.
Ông Vũ không nhìn anh Tuấn. Mắt ông đặt trên trang giấy. “Trước khi đẩy lùi, có một mục nhỏ. Nhỏ đến mức nếu cậu viết phần mềm chắc sẽ muốn gom nó vào nhóm khác cho gọn giao diện. Một công tắc phụ. Không hào nhoáng. Không ai chụp ảnh nó. Đêm đó cơ phó đọc, tôi đáp theo trí nhớ. Tay tôi đã chạm đúng chỗ, nhưng mắt tôi không nhìn. Cậu hiểu không? Tay đi đúng, mắt không xác nhận.”
Hoàng gật rất khẽ.
“Checklist đọc tiếp. Đến mục sau, có cái gì đó không khớp. Không phải cảnh báo lớn. Chỉ là cảm giác như một câu văn thiếu dấu phẩy. Cơ phó dừng lại. Cậu ấy mới hơn tôi, ít giờ bay hơn tôi, nhưng cậu ấy dừng. Tôi khó chịu. Trong đầu tôi đã có giờ slot, có tải hàng, có thời tiết đang xấu dần, có điều độ thúc. Tôi suýt nói: đọc tiếp đi.”
Ông Vũ đưa ngón tay gõ nhẹ vào trang sổ.
“May là tôi không nói.”
Ngoài trời, tiếng động cơ tràn qua mái tôn. Cả mặt bàn rung khẽ. Vòng nước quanh ly cà phê của Hoàng run lên thành những gợn nhỏ.
“Cậu ấy chỉ lại mục trước. Tôi nhìn. Công tắc ở nửa nấc. Không tắt hẳn, không bật hẳn. Một vị trí dở hơi do bảo dưỡng trước đó để lại, mắt liếc qua dễ bỏ. Nếu lăn ra đường băng rồi mới lộ ra, có thể chỉ quay lại. Cũng có thể kéo theo một chuỗi thứ khác. Hàng không hiếm khi giết người bằng một lỗi. Nó kiên nhẫn hơn. Nó xếp năm sáu lỗi nhỏ lên nhau rồi chờ con người mệt.”
Hoàng thấy cổ họng mình khô.
Anh từng xây hệ thống bằng cách săn lỗi. Lỗi giao diện. Lỗi luồng tiền. Lỗi niềm tin giữa người mua và người bán. Lỗi trong kho. Lỗi trong cách người ta khai khống. Lỗi trong bản năng lách luật. Anh quen với việc nhìn một mê cung rồi tìm đường ngắn nhất. Quen với chuyện nếu thiếu dữ liệu thì dựng chỉ báo thay thế. Quen với cảm giác chỉ cần đủ tập trung, đủ thông minh, đủ lì lợm, anh sẽ ép được hệ thống phức tạp nhả ra một cấu trúc dùng được.
Nhưng công tắc ở nửa nấc không nhả ra cấu trúc.
Nó nằm đó. Chờ một bàn tay mệt.
“Cháu hiểu ý chú,” Hoàng nói, rồi tự nghe thấy câu đó quá nhanh.
Ông Vũ ngẩng lên.
“Chưa đâu.”
Hoàng im.
“Cậu hiểu bằng đầu. Đầu cậu nhanh. Tuấn kể rồi.” Ông Vũ khép sổ lại nhưng vẫn đặt tay lên bìa. “Vấn đề là hàng không không cần cậu nhanh trước. Nó cần cậu chậm đúng chỗ.”
Anh Tuấn lúc này mới lên tiếng. “Hoàng đang cố đi từ rìa ngoài vào. Không đụng khai thác bay.”
“Tôi nghe.” Ông Vũ quay sang anh Tuấn. “Và tôi không nói cậu ấy sai. Gom hàng hợp pháp, chuẩn hóa khai báo, kết nối với đơn vị có phép — nghe còn tử tế hơn nhiều trò tôi từng thấy ngoài thị trường. Nhưng cửa vào nào cũng có mùi của buồng lái nếu nó chạm tới chuyến bay. Sai nhãn một kiện hàng cũng có thể làm người khác trả giá. Một lời hứa giao nhanh quá mức cũng có thể đẩy thằng nhân viên kho giấu lỗi để kịp cut-off. Một chỉ số đẹp trong dashboard cũng có thể biến thành áp lực khiến người ta ký thay một ô chưa kiểm.”
Hoàng cúi nhìn bản kế hoạch của mình.
Trong bảng KPI, anh có cột tỷ lệ đúng hạn. Có cột tỷ lệ gom tải. Có cột thời gian xử lý trung bình tại kho. Anh cũng có cột lỗi khai báo, nhưng nó nằm sau. Nhỏ. Như một phần để kiểm soát.
Không phải trung tâm.
“Cháu có dự định đặt chặn cứng,” anh nói chậm hơn. “Hàng không rõ thông tin không được vào luồng bay. Hàng có rủi ro phải chuyển đường bộ hoặc kiểm tra riêng. Nhân viên kho có quyền từ chối mà không bị phạt điểm đúng hạn.”
Ông Vũ nhìn anh lâu hơn lần đầu.
“Câu cuối được.”
Hoàng không thấy nhẹ nhõm. Câu cuối được nghĩa là những câu trước vẫn còn phải qua lửa.
“Nhưng viết trong tài liệu thì dễ,” ông Vũ nói. “Đến cuối tháng, khi doanh thu thiếu, khi khách lớn gọi điện, khi báo cáo gửi lên, cậu có dám để một nhân viên kho hai mươi hai tuổi bấm nút dừng cả lô hàng không?”
Câu hỏi rơi thẳng xuống bàn.
Hoàng nghĩ đến những lần anh giành quyền quyết định về mình vì người khác chưa đủ dữ liệu. Nghĩ đến quyền veto với Minh. Nghĩ đến Ba trong kho, Phương Anh trong phòng tài chính, Khoa với những cuộc gọi không ngủ. Nghĩ đến mỗi lần anh nói “để em xử lý” và cả phòng tự động nhường đường.
“Phải dám,” anh nói.
“Không phải phải.” Ông Vũ sửa. “Có dám không?”
Hoàng ngẩng lên. “Nếu bước vào việc này, cháu phải thiết kế hệ thống để người đó dám trước khi cháu xuất hiện.”
Ông Vũ không gật, nhưng ngón tay trên bìa sổ ngừng gõ.
Anh Tuấn hơi nghiêng người, như vừa nghe thấy một câu đúng hướng.
Ông Vũ mở lại tập tài liệu của Hoàng, lần này đọc kỹ hơn. Ông dùng bút chì lấy từ túi áo, khoanh vài chữ. Không hỏi xin phép. Hoàng để yên.
“Bỏ chữ tối ưu ở tiêu đề này.”
“Dạ.”
“Đừng gọi là trung tâm điều phối tải. Giai đoạn đầu gọi là bàn kiểm soát luồng hàng. Nghe xấu hơn, nhưng nhắc người ta đây là chỗ được phép nói không.”
“Dạ.”
“Phần cut-off, thêm một mốc đóng mềm và một mốc chết. Sau mốc chết, không ai có quyền đẩy thêm hàng, kể cả cậu.”
Hoàng lấy bút ghi vào sổ của mình.
Ông Vũ liếc tay anh. “Ghi bằng tay?”
“Dạ. Những phần này cháu không muốn để trôi trong file.”
“Được.”
Một chiếc xe máy chạy ngang, người ngồi sau ôm bó hoa cúc vàng. Hương hoa lẫn trong khói xăng, thoáng qua rồi mất. Ông Vũ đọc tiếp, khoanh thêm một chỗ.
“Cậu có nói NỢ SỔ bảo lãnh thanh toán.”
“Dạ.”
“Nếu người bán khai sai để được đi nhanh, cậu phạt tiền thôi không đủ. Phải có cơ chế đuổi khỏi luồng bay trong một thời gian. Và phải làm thật, kể cả đó là người bán lớn.”
Hoàng viết.
“Cổng Việt hiện có hệ thống uy tín. Cháu có thể tách điểm uy tín hàng không khỏi điểm bán hàng chung. Ai vi phạm khai báo hàng không thì không được dùng tuyến bay, dù doanh số tốt.”
“Đừng để marketing đặt tên dễ thương.”
Hoàng khựng bút.
Anh Tuấn bật cười một tiếng nhỏ.
Ông Vũ nhìn Hoàng. “Tôi nghiêm túc. Đừng gọi là ‘nhắc nhở thân thiện’, ‘cơ hội cải thiện’, ‘huy hiệu an tâm’ gì đó. Gọi đúng: vi phạm khai báo. Cấm tuyến bay ba mươi ngày. Tái phạm, cấm vĩnh viễn. Hàng không không cần văn mềm ở chỗ cứng.”
Hoàng gạch dưới dòng vừa viết.
Tấm gương trong đầu anh nhấp nháy một lần.
AN TOÀN HỆ THỐNG.
Vẫn không mở.
Nhưng lần nhấp nháy này không giống lời cảnh báo lạnh lùng hôm trước. Nó giống như một cửa kính vừa có người gõ từ phía bên kia, báo rằng anh đang đứng đúng hành lang, dù chưa có chìa khóa.
“Chú từng bay cargo lâu không?” Hoàng hỏi.
Ông Vũ đóng tập tài liệu. “Đủ lâu để biết hàng không ban đêm không lãng mạn như mấy tấm ảnh quảng cáo.”
“Vì mệt?”
“Vì mọi thứ thật hơn.” Ông nhìn ra cửa quán, nơi một vệt nắng cắt qua nền xi măng. “Ban ngày, sân bay là lịch trình. Ban đêm, nó là nhịp tim. Xe nâng, đèn hiệu, mùi dầu thủy lực, mấy người mặc áo phản quang đi như bóng, ai cũng muốn xong nhanh để về ngủ. Một kiện hàng đặt sai chỗ không còn là kiện hàng đặt sai chỗ. Nó là câu hỏi: ai đã thấy, ai đã im, ai nghĩ người khác sẽ xử lý.”
Hoàng lật sang trang mới trong sổ.
“Vậy nếu chú nhìn kế hoạch này từ đầu,” anh nói, “chỗ nào phải đặt viên gạch đầu tiên?”
Ông Vũ uống nốt cà phê. Đá đã tan hết, ly chỉ còn một lớp nước đen loãng bám thành.
“Không phải công nghệ.”
Hoàng chờ.
“Không phải hợp đồng.”
Anh Tuấn cũng nhìn ông.
“Là quyền dừng.”
Ông Vũ nói hai chữ ấy như đặt một vật nặng xuống bàn.
“Trước khi cậu gom chuyến đầu tiên, phải viết ra ai có quyền dừng một kiện hàng, một lô hàng, một tuyến hàng. Dừng vì lý do gì. Dừng xong có bị trừ lương, bị mắng, bị gọi là làm khó khách không. Ai bảo vệ người dừng. Ai ký khi muốn mở lại. Và những chữ đó phải nằm trước KPI đúng hạn.”
Hoàng viết chậm. Từng nét bút làm giấy hơi lõm xuống.
Quyền dừng.
Trước KPI đúng hạn.
“Cậu từng thắng nhiều việc vì cậu nhìn thấy đường mà người khác chưa thấy,” ông Vũ nói. “Nhưng ở đây, có những lúc người cứu cậu không phải người nhìn xa nhất. Là người chịu nói: dừng lại, tôi chưa chắc.”
Hoàng nghe câu ấy, và lần đầu trong buổi sáng, anh không nghĩ cách biến nó thành quy trình ngay. Anh để nó ở nguyên dạng. Thô. Nặng. Có cạnh.
Anh Tuấn quay sang ông Vũ. “Anh có nhận cố vấn không?”
Ông Vũ cười nhạt. “Tôi biết ngay cậu kéo tôi ra quán không chỉ để uống cà phê.”
“Em không giấu.”
“Cố vấn thì không.”
Anh Tuấn chưa đổi sắc mặt, nhưng Hoàng thấy các khớp ngón tay anh đặt trên bàn siết lại.
Ông Vũ đưa mắt sang Hoàng. “Tôi không đứng tên cho một thứ tôi chưa thấy cách nó hành xử khi bị áp lực. Nhưng tôi có thể đọc bản thiết kế an toàn giai đoạn đầu. Một lần. Sau đó tính tiếp.”
Hoàng đặt bút xuống.
“Cháu cần chuẩn bị gì?”
“Đừng gửi tôi bản giới thiệu đẹp. Gửi bản xấu.”
“Bản xấu?”
“Bản viết những chỗ có thể hỏng.” Ông Vũ đếm trên ngón tay. “Nhân viên kho bị ép. Người bán khai gian. Hệ thống dự báo sai. Hàng kẹt vì mưa. Đơn vị vận chuyển đổi điều kiện phút cuối. Khách lớn dọa bỏ. Báo cáo doanh thu đỏ. Cậu đi học không nghe điện thoại được. Tuấn đang ở cuộc họp khác. Ai làm gì? Ai không được làm gì? Chỗ nào máy được quyết, chỗ nào người phải ký, chỗ nào không ai được vượt.”
Từng câu cắt vào đúng những khe Hoàng chưa viết hết.
Cậu đi học không nghe điện thoại được.
Đó không phải chi tiết phụ. Đó là một giới hạn vật lý. Cũng như trọng lượng, thời tiết, giấc ngủ. Một ngày của anh vẫn chỉ có hai mươi bốn giờ, dù Tấm gương có phản chiếu bao nhiêu chỉ số đi nữa.
“Cháu sẽ làm,” Hoàng nói.
“Làm rồi đưa Tuấn trước. Tuấn biết tôi ghét văn trang trí.”
Anh Tuấn gật. “Biết.”
Ông Vũ cho cuốn sổ bay cũ vào túi, rồi dừng lại. Ông như nghĩ lại, lấy nó ra, đặt trước mặt Hoàng.
“Không mang về,” ông nói. “Chỉ xem trang này.”
Hoàng cúi xuống.
Trang giấy được mở ở giữa sổ. Trên đó có một danh sách ngắn, chữ đã nhòe ở vài chỗ:
Kiểm bằng mắt.
Đọc thành tiếng.
Nếu ngờ, hỏi lại.
Không để cấp bậc thay câu trả lời.
Mệt thì nói mệt.
Dòng cuối cùng được gạch hai lần.
Hoàng nhìn rất lâu.
Không có công thức bí mật. Không có tên thuật toán. Không có mô hình kinh doanh. Chỉ là những câu đơn giản đến mức nếu dán trong văn phòng, có thể bị người ta đọc lướt qua rồi quên.
Nhưng những vết cà phê, mồ hôi và mép giấy sờn làm chúng nặng hơn mọi slide anh từng trình bày.
Ông Vũ khép sổ lại.
“Một tuần nữa,” ông nói. “Gửi bản xấu.”
“Dạ.”
Ông đứng dậy, xách túi da. Trước khi rời bàn, ông lại nhìn đồng hồ cơ. Không phải vì vội. Như một nghi thức xác nhận mình vẫn ở trong thời gian thật, nơi mỗi phút đã qua thì không quay lại.
Anh Tuấn tiễn ông ra cửa quán. Hoàng ngồi lại, bàn tay vẫn đặt trên trang sổ của mình. Trên giấy, hai chữ “quyền dừng” nằm riêng một dòng.
Ngoài hẻm, ông Vũ bắt tay anh Tuấn rồi bước đi về phía đường lớn. Dáng ông gọn giữa dòng xe, chiếc túi da cũ đập nhẹ vào chân theo từng bước.
Khi anh Tuấn quay lại, Hoàng đã đóng tập tài liệu ban đầu.
“Bị mắng đau không?” anh Tuấn hỏi.
“Không giống mắng.”
“Vậy giống gì?”
Hoàng nhìn lên mái tôn đúng lúc một chiếc máy bay nữa đi qua. Tiếng động cơ đè xuống, làm lồng ngực rung rất khẽ.
“Giống cân tải,” anh nói.
Anh Tuấn kéo ghế ngồi xuống, lần này cười thật. “Anh nói rồi.”
Hoàng không cười theo. Anh mở trang mới, viết tiêu đề khác cho bản kế hoạch.
Không phải “Tối ưu cargo share”.
Anh viết: “Thiết kế quyền dừng cho luồng hàng không đầu tiên”.
Mực thấm vào giấy, đậm hơn anh tưởng.
Trên Tấm gương, AN TOÀN HỆ THỐNG vẫn khóa. Không phần thưởng. Không chỉ dẫn.
Nhưng Hoàng không còn thấy khó chịu vì sự im lặng đó.
Nếu hệ thống cho anh đáp án lúc này, có lẽ nó cũng nguy hiểm như trí nhớ của một người quá tự tin trong buồng lái.
Anh thu dọn tài liệu. Trước khi đứng lên, anh nghe lại câu ông Vũ nói khi đặt cuốn sổ xuống. Không phải câu chuyện chuyến bay đêm, cũng không phải quyền dừng. Là câu đầu tiên thật sự mở cửa vào nghề này.
Nếu cậu muốn bước vào hàng không, câu đầu tiên phải học không phải là bay nhanh hơn.
Là không được tin vào trí nhớ của mình.