Chương 52 — Một dấu tên sai
Email bị in ra vì Hạnh không chịu đọc nó trên điện thoại.
Quân cắm máy in cũ của mẹ, mất mười phút tìm dây nguồn, thêm ba phút vì giấy kẹt. Tờ A4 cuối cùng trườn ra khỏi khe máy, mực hơi nhòe ở dòng tiêu đề:
Submission update — Mua qua cho cu Project
Ngay chữ “cu” đó đã khiến cả phòng khó chịu.
Không ai cười.
Hạnh cầm tờ giấy bằng hai tay. Dưới ánh đèn tuýp trắng trong phòng Quân, mặt cô tái hơn lúc ở phòng thu. Dòng tiếng Anh bên dưới còn lạnh hơn tiêu đề.
Rejected — metadata mismatch.
Hoàng đã đọc email bốn lần trên ban công, nhưng khi nó nằm trên giấy, lỗi trông thật hơn. Không còn là một thông báo có thể archive. Nó thành bằng chứng đặt giữa sàn nhà: bài hát chưa được đi đâu cả, và lý do nằm ở tên người.
Lâm ngồi xổm cạnh loa, tay vẫn đặt trên con chuột. “Nói ngắn gọn đi. Nó bắt sửa cái gì?”
Hoàng lấy lại tờ giấy, chỉ từng dòng.
“Contributor metadata ghi lyricist là Mưa Hạnh. Split sheet nội bộ ghi tên pháp lý. Biểu mẫu mapping bút danh với tên pháp lý không đủ rõ. Artist name dùng ‘Mưa Qua Chợ Cũ Project’, copyright owner lại ghi theo pháp nhân tạm. Họ cần khớp.”
“Vậy sửa cho khớp,” Lâm nói. “Mất bao lâu?”
“Nếu chỉ sửa form, tối nay làm được.”
“Thì làm đi.”
Hạnh ngẩng lên. “Sửa kiểu gì?”
Lâm cau mày. “Sửa đúng cái họ đòi.”
“Đúng là gì?”
Câu hỏi làm không khí đặc lại. Mai đang tựa lưng vào tủ, ôm ly nước đã nguội. Quân ngồi trên sàn giữa đống dây sạc, mắt chạy qua lại giữa Hạnh và Hoàng. Phương Anh đứng cạnh bàn, laptop chưa đóng, bảng credit còn mở với những ô màu vàng đánh dấu chưa xác nhận.
Hoàng đáp chậm hơn bình thường. “Có vài cách. Một là dùng tên pháp lý của em ở tất cả trường chính, bút danh chỉ ghi trong mô tả. Hai là vẫn dùng bút danh công khai, nhưng phụ lục mapping phải rõ hơn, có chữ ký xác nhận bút danh đó đại diện cho người viết lời. Ba là đổi toàn bộ về một tên hiển thị thống nhất rồi sau này sửa—”
“Không dùng tên thật công khai,” Hạnh cắt ngang.
“Anh chưa nói dùng công khai.”
“Nhưng anh vừa nói cách một.”
“Anh đang liệt kê phương án.”
“Em không phải ô trong bảng để anh thử phương án.”
Lâm đứng dậy. “Trời ơi, có ai đòi đăng tên thật của em lên đâu. Người ta reject thì mình sửa. Càng kéo dài càng mất thời điểm. Mai hứa cho bao nhiêu người nghe rồi, tụi mình cũng post nhá hàng trong nhóm bạn. Hay thôi bỏ cái quốc tế này đi. Đăng YouTube Việt trước, có gì tính sau.”
“Đăng trước rồi metadata quốc tế tính sau thì khác gì quay lại đường một?” Hoàng nói.
“Ít nhất bài được nghe.”
“Và nếu sau này có người dùng lại, hoặc cần chứng minh quyền—”
“Lại quyền.” Lâm đẩy ghế bằng chân, tiếng kim loại cạ sàn nghe gắt. “Từ hôm gặp anh tới giờ cái gì cũng quyền, giấy, form, điều khoản. Bài hát sắp thành dự án luật rồi.”
Mai đặt ly xuống. “Anh Lâm, em đã nói với mấy anh chị ở Nhạc viện là tuần này sẽ có link.”
“Thấy chưa?” Lâm quay sang Hoàng. “Tụi em không có luxury chờ một cái store ở đâu đó duyệt. Nhạc nóng lúc nó còn nóng. Đợi thêm một tháng, mọi người quên hết.”
Quân giơ tay nửa chừng rồi hạ xuống. “Một tuần chắc chưa tới một tháng…”
“Em thì lúc nào cũng được, video nằm trong máy em mà,” Lâm nói.
Quân mím môi. “Anh nói vậy hơi kỳ.”
“Anh nói sự thật.”
Hạnh gấp tờ giấy lại, nếp gấp đi thẳng qua chữ “Mưa”. “Sự thật là anh chỉ muốn đăng cho xong.”
Lâm nhìn cô. “Còn em muốn giữ bài trong tủ đến khi mọi nền tảng trên thế giới học được tên em à?”
Mai bật ra: “Đừng nói vậy.”
Căn phòng Quân vốn đã chật, giờ như bị thu nhỏ thêm. Cái quạt máy quay đầu qua lại, thổi mùi xoài chín trên đĩa mẹ Quân mang lên trộn với mùi nhựa nóng từ ổ cắm. Dưới đường, một chiếc xe tải lùi, tiếng bíp bíp đều đều lọt qua cửa sổ mở hé.
Hoàng nhìn tờ email trong tay.
Đây là một bug. Ít nhất phần anh quen thuộc nói vậy. Input không khớp. Mapping thiếu. Sửa schema, thêm phụ lục, gửi lại. Nếu là NỢ SỔ, anh sẽ mở issue, assign người phụ trách, set deadline, xử lý trong đêm.
Nhưng bốn người trước mặt không nhìn email như bug.
Hạnh nhìn nó như cửa sau dẫn ra tên thật của cô.
Lâm nhìn nó như cái phanh kéo ngược bài hát khỏi tai người nghe.
Mai nhìn nó như một lời hứa đang hỏng.
Quân nhìn từng người, không biết đặt camera vào đâu nếu đây là một video.
Hoàng mở miệng định chia việc. Phương Anh đặt tay lên mép laptop, đóng màn hình xuống một nửa.
“Ra ngoài với tôi chút,” cô nói.
“Bây giờ?”
“Bây giờ.”
Hành lang chung cư cũ có mùi nước lau sàn và khói thuốc từ tầng dưới. Bóng đèn tròn trước cửa nhà Quân chớp nhẹ, làm mặt tường bong sơn lúc sáng lúc xám. Phương Anh đi đến gần cầu thang mới dừng.
Trong phòng, tiếng Lâm vẫn vang ra, nhỏ hơn nhưng cạnh còn nguyên.
Hoàng khoanh tay. “Nếu để họ cãi tiếp, sẽ tệ hơn.”
“Anh định quay vào làm gì?”
“Sửa quy trình. Chốt phương án metadata. Gọi Trang xác nhận phụ lục bút danh. Tối nay gửi lại.”
“Rồi Hạnh ký vì bị dồn. Lâm chịu vì được hứa nhanh. Mai gật vì không muốn phiền ai. Ba ngày nữa lỗi khác xuất hiện, mọi thứ nổ lại.”
Hoàng nhìn cô. “Vậy cô muốn làm gì?”
“Nói riêng từng người.”
“Không đủ thời gian.”
“Anh có đủ thời gian sửa một form ba lần, nhưng không đủ thời gian hỏi họ đang sợ gì?”
Câu đó đập vào Hoàng không mạnh, nhưng đúng chỗ. Anh nhìn xuống cầu thang tối, nơi vài tàn thuốc bị giẫm bẹt trên nền xi măng.
Phương Anh nói tiếp, giọng thấp hơn: “Người làm phần mềm sợ mất dữ liệu, mất người dùng, mất server. Người sáng tạo không sợ nghèo bằng sợ bị xóa tên. Hoặc bị người khác cầm tác phẩm của mình rồi bảo nó thuộc về quy trình.”
“Anh không định làm vậy.”
“Tôi biết. Họ chưa chắc biết.”
Hoàng không trả lời ngay. Anh nghĩ đến câu mẹ Quân nói tối qua: nhớ ghi tên đàng hoàng. Một câu chuyện cậu Năm bị ghi lộn tên trên báo trường, tưởng đùa mà không đùa. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy một lỗi chữ. Người bị ghi sai giữ nó nhiều năm.
“Còn Lâm?” Hoàng hỏi.
“Lâm không sợ bị xóa tên theo kiểu Hạnh. Anh ấy sợ mất quyền chạm vào bài. Mấy ngày nay mỗi lần giấy tờ xuất hiện, anh ấy ít nói hơn. Nhưng lúc arrangement bị đổi ở phòng thu, anh ấy tranh tới cùng.”
“Mai?”
“Mai đã hứa cho người khác nghe. Nhưng tôi nghĩ không chỉ vậy.”
Hoàng nhìn Phương Anh. Ánh đèn cầu thang hắt lên kính mắt cô thành một vệt trắng mỏng.
“Cô đang phân tích họ giống phân tích dòng tiền.”
“Dòng tiền ít nhất còn ghi số. Nỗi sợ không ghi số nên người ta hay giả vờ nó không tồn tại.”
Trong phòng, tiếng ghế kéo. Quân nói gì đó, nghe không rõ. Hoàng hít vào, mùi hành phi từ nhà bên cạnh tràn ra hành lang.
“Được,” anh nói. “Nói riêng. Nhưng phải xong trong tối nay phần quyết định chính.”
“Không,” Phương Anh đáp. “Tối nay xong phần hiểu. Quyết định có thể sáng mai.”
Hoàng định phản bác. Ở rìa mắt, giao diện Hệ thống bật lên vì anh vừa nghĩ đến deadline.
TRỤ CỘT VĂN HOÁ — KHỞI ĐỘNG
Hạn chót còn: 44 ngày
Trạng thái: HỒ SƠ BỊ TỪ CHỐI
Khuyến nghị: giảm thời gian tái nộp.
Anh nhìn dòng khuyến nghị, rồi tắt nó đi.
“Cô nói chuyện với Mai,” anh nói. “Anh nói với Hạnh. Lâm để sau.”
Phương Anh gật. “Và đừng bắt đầu bằng ‘có ba phương án’.”
Hạnh không muốn xuống quán nước dưới chung cư. Cô chọn đứng ở chiếu nghỉ cầu thang giữa tầng bốn và tầng năm, nơi có cửa sổ lưới sắt nhìn ra khoảng sân sau. Một cục nóng máy lạnh rỉ nước từng giọt xuống mái tôn bên dưới.
Cô ôm tập giấy trước ngực.
Hoàng đứng cách cô hai bậc thang. Khoảng cách vừa đủ để không giống thẩm vấn.
“Anh xin lỗi,” anh nói.
Hạnh nhìn anh, cảnh giác. “Vì cái gì?”
“Vì lúc nãy anh nói về tên của em như nói về trường dữ liệu.”
Cô cúi xuống tờ email. Móng tay cái miết qua nếp gấp.
“Em biết phải có giấy,” Hạnh nói. “Em không ngu tới mức nghĩ bài hát tự bay ra nước ngoài.”
“Anh không nghĩ em ngu.”
“Nhưng anh nghĩ em đang làm chậm.”
Hoàng không phủ nhận ngay. Đó là phản xạ cũ: sửa nhận thức của đối phương trước khi nghe hết. Anh giữ miệng đóng thêm một nhịp.
Hạnh nói tiếp: “Hồi lớp mười một, em có viết lời cho một nhóm ở trường anh họ em. Không phải bài gì lớn. Nhạc hội trường thôi. Em viết hai đoạn, sửa đi sửa lại, còn bỏ cả buổi học thêm để ngồi với họ. Tới hôm diễn, MC đọc tên nhóm, tên người hát, tên người đánh guitar. Không có tên em.”
Nước máy lạnh rơi xuống mái tôn: tách. tách.
“Sau đó clip đăng lên Facebook. Mấy người trong trường share. Có người khen lời hay. Bạn guitar trả lời cảm ơn như thể nó viết. Em nhắn hỏi, nó bảo tại MC quên, có gì đâu. Sau đó tụi nó đi diễn lại bài đó ở một quán, vẫn không có tên em.”
Hoàng nghe tiếng xe dưới sân xa đi, rồi tiếng trẻ con khóc ở căn hộ nào đó.
“Hồi đó em dùng tên thật?” anh hỏi.
“Ừ. Cho nên cả chuyện không được ghi tên cũng mang tên thật của em. Rất nhục.”
Câu cuối được nói rất bình. Bình đến mức Hoàng thấy nó nặng hơn nếu cô khóc.
“Em chọn Mưa Hạnh vì muốn có một cái tên em tự đưa ra,” cô nói. “Không phải tên trong chứng minh nhân dân bị kéo đi lung tung. Không phải tên người khác quên đọc. Nếu bây giờ vì một form quốc tế mà cuối cùng vẫn phải dùng tên thật công khai, thì khác gì?”
“Không khác đủ,” Hoàng nói.
Hạnh ngẩng lên.
“Anh sẽ không dùng tên thật của em công khai. Metadata gửi lại sẽ giữ Mưa Hạnh ở trường lyricist hiển thị, nếu nền tảng cho phép. Tên pháp lý chỉ nằm trong phụ lục nội bộ và tài liệu đối soát. Mapping sẽ ghi rõ bút danh đó thuộc về em để bảo vệ quyền, không để lộ. Nếu aggregator bắt buộc hiển thị tên pháp lý, mình đổi aggregator hoặc hoãn phát hành qua kênh đó.”
“Hoãn bao lâu?”
“Đến khi có đường không buộc em đánh đổi tên.”
Cô nhìn anh lâu hơn từ đầu tối. “Anh dám nói câu đó với Lâm không?”
“Dám.”
“Với Hệ thống của anh?”
Hoàng đứng khựng.
Hạnh cau mày. “Ý em là cái hệ thống phân phối. Anh hay nói hệ thống này hệ thống kia.”
“Ừ,” Hoàng đáp, cổ họng khô. “Dám.”
Cô gấp tờ email làm tư. “Vậy em ký phụ lục bút danh. Nhưng em muốn điều khoản credit bắt buộc trong mọi bản đăng. YouTube, mô tả, lyric video, press nếu có, bài share của tụi mình. Không có chuyện ‘quên’.”
“Được.”
“Không ghi nhỏ xíu dưới cùng.”
“Được.”
“Và nếu ai dùng lời bài hát ở đâu, email trả lời phải có tên người viết lời.”
Hoàng gật đầu. “Anh sẽ thêm vào template cấp phép.”
Hạnh nhìn ra cửa sổ lưới sắt. “Em không cần đứng trước camera. Nhưng em không muốn bị biến mất.”
Hoàng nhớ Phương Anh vừa nói ở hành lang. Có những người sợ mất tiền. Có người sợ mất tên. Trước đây anh hiểu câu đó bằng đầu. Bây giờ nó có hình dạng: một cô gái đứng ở chiếu nghỉ cầu thang, ôm tờ email nhòe mực như ôm lại một lần bị quên cũ.
Lâm chọn quán nước dưới chung cư.
Anh kéo ghế nhựa ra, ngồi quay mặt ra đường, gọi trà đá bằng giọng quen với những quán kiểu này. Hoàng ngồi đối diện. Mặt bàn inox có vệt đường khô từ ly cà phê sữa của khách trước.
“Anh sắp nói em phải tôn trọng Hạnh,” Lâm nói trước.
“Không. Hạnh tự nói được.”
“Vậy nói gì?”
“Em muốn bỏ phần quốc tế thật, hay em muốn lấy lại quyền kiểm soát tiến độ?”
Lâm cười ngắn. “Phương Anh chỉ anh câu đó hả?”
“Không.”
“Nhưng đúng kiểu chỉ.”
Hoàng không cãi.
Lâm xoay ly trà đá, đá va vào thành thủy tinh. “Có một lần em làm beat cho một anh rapper. Lúc đầu nói phối dân gian một chút, giữ khoảng trống cho vocal. Xong ảnh đưa cho một ông mix khác. Ông đó đắp thêm snare, thêm synth, kéo bass lên, cắt mất đoạn đàn em thích nhất. Bài đăng lên, credit ghi em là ‘beat support’.”
Anh nhếch miệng, nhưng mắt không cười.
“Beat support nghe như em bê loa.”
Hoàng nhớ Lâm ở phòng thu, khi tiếng đàn bầu của Vân làm anh muốn đổi arrangement. Lúc đó Lâm cãi đến cùng, không phải vì cố chấp đơn thuần. Có lẽ đó là lần hiếm hoi anh giữ được phần mình nghe thấy trong đầu.
“Em không ghét quốc tế,” Lâm nói. “Em ghét cảm giác càng đi xa, bài càng qua tay nhiều người, cuối cùng nó thành thứ sạch sẽ, đúng form, nhưng không còn của tụi em. Hôm qua title không dấu thành cái gì đó nhìn phát quê. Mai mốt store đổi tên artist, cắt intro của Mai, nén audio như cứt, rồi tụi mình vẫn phải nói cảm ơn vì được lên đó à?”
“Không.”
“Nhưng anh sẽ ưu tiên được lên đó.”
Hoàng nhìn dòng nước chảy dọc thân ly. “Nếu là một tháng trước, có thể.”
“Giờ thì sao?”
“Giờ anh nghĩ được lên đó mà mất thứ làm bài đáng lên thì vô nghĩa.”
Lâm nhìn anh, vẻ nghi ngờ chưa mất nhưng bớt sắc.
“Vậy em muốn quyền gì?” Hoàng hỏi.
“Quyền nghe bản cuối trước khi gửi lại. Quyền từ chối nếu metadata hay bản upload biến bài thành tên khác. Quyền không để ai sửa audio mà không hỏi nhóm. Và đừng hứa release date với tụi em nếu anh chưa chắc.”
“Release date lần này là do anh thúc.”
“Ừ.”
“Anh nhận.”
Lâm nhướng mày. “Dễ vậy?”
“Không dễ. Nhưng đúng.”
Trên đường, hai học sinh cấp ba chạy xe đạp ngang qua, một đứa chở thùng đàn guitar sau lưng. Lâm nhìn theo, ngón tay gõ nhịp lên bàn.
“Em vẫn muốn đăng sớm,” anh nói. “Không phải vì em ham view. Bài mà giữ lâu quá, tụi em bắt đầu sửa nữa. Sửa tới khi chết.”
“Vậy mình lùi một tuần. Không hơn nếu không có lỗi bắt buộc. Trong tuần đó chốt metadata, phụ lục credit, upload test, bản video cuối. Sau đó đăng.”
Lâm hút một hơi trà. “Một tuần.”
“Một tuần.”
“Nếu lại reject?”
“Thông báo cả nhóm trước khi sửa. Không ai tự đổi tên ai.”
Lâm gật, rất nhẹ. “Câu đó được.”
Mai và Phương Anh ngồi ở bậc tam cấp trước sảnh chung cư. Khi Hoàng đi ngang, Mai đang nói nhỏ, tay xoay nắp chai nước đến trắng đầu ngón.
Anh không lại gần. Phương Anh nhìn thấy anh, chỉ nghiêng đầu ra hiệu: đợi.
Mười phút sau, Mai tự đi đến chỗ Hoàng. Cô đã rửa mặt, mắt hơi đỏ nhưng giọng ổn.
“Em nghe Phương Anh nói anh sẽ lùi lịch,” cô nói.
“Ừ. Một tuần.”
Mai cắn môi. “Em sợ mọi người nghĩ tụi mình làm màu.”
“Ai?”
“Mấy anh chị em cho nghe demo. Bạn trong lớp. Thầy ở Nhạc viện. Em nói sắp có bản chính thức. Nếu cứ dời, người ta sẽ nghĩ tụi mình không chuyên nghiệp. Hoặc tệ hơn là bài dở quá nên không dám đăng.”
“Bài không dở.”
“Anh nói vậy vì anh đầu tư tiền.”
Hoàng định nói không phải, rồi dừng. Với Mai, câu đảm bảo từ anh có thể chỉ là câu của người đã bỏ chi phí vào dự án. Không đủ.
Mai nhìn lên những ô cửa sáng của chung cư. “Lúc thu xong, em tưởng chỉ cần đăng là xong. Rồi mọi người nghe. Có thể họ thích, có thể không. Nhưng càng làm nhiều bước, em càng thấy nếu cuối cùng không ai nghe thì… quê lắm.”
Chữ “quê” rơi xuống nhẹ hơn chữ “thất bại”, nhưng cắt sâu hơn. Mai không sợ bài không ra kịp đơn thuần. Cô sợ cảnh đã kéo bao nhiêu người vào, đã nói bao nhiêu lần về quốc tế, bản quyền, phụ đề, rồi ngày đăng chỉ có vài lượt xem từ bạn bè thương tình.
“Em muốn đăng nhanh để hết chờ?” Hoàng hỏi.
Mai gật. “Chờ làm em tưởng tượng nhiều thứ.”
“Anh không hứa bài sẽ nổ.”
“Em biết.”
“Có thể ngày đầu rất thấp. Có thể chỉ người quen nghe.”
Mai thở ra, vai tụt xuống. “Anh khỏi nói kỹ vậy cũng được.”
“Nhưng anh hứa nếu thấp, mình không bỏ bài trong một ngày. Mình sẽ làm phụ đề, bài viết bối cảnh, gửi đúng người nghe thử, theo dõi phản hồi. Không dùng view ngày đầu để kết luận bài có đáng tồn tại không.”
Cô nhìn anh. “Anh hay nói kiểu nghe như kế hoạch marketing.”
“Lần này nó là kế hoạch đỡ đau.”
Mai bật cười, tiếng cười ngắn và mệt. “Câu đó kỳ mà đúng.”
Phương Anh bước tới sau lưng cô. “Mai cũng muốn thông báo lại với mấy người đã hứa. Không phải trốn.”
Hoàng gật. “Viết thế này: bản phát hành bị trả về vì nhóm đang bảo vệ credit và tên tác giả cho đúng trước khi đăng. Dời một tuần. Cảm ơn vì chờ.”
Mai nhẩm lại câu đó. “Nghe nghiêm trọng quá không?”
“Thì nó nghiêm trọng.”
Lần này Mai cười rõ hơn. “Ừ. Để em nói vậy.”
Gần nửa đêm, cả nhóm quay lại phòng Quân.
Không khí chưa nhẹ hẳn, nhưng không còn sắc như ban đầu. Lâm ngồi cạnh máy tính, mở lại bản audio cuối. Hạnh đặt tờ email đã gấp tư lên bàn, bên cạnh là bản lời có chữ Mưa Hạnh. Mai cầm điện thoại, đang soạn tin nhắn thông báo dời link cho nhóm bạn nghe thử. Quân pha thêm trà đá, miệng lẩm bẩm rằng mẹ cậu sáng mai thấy bình hết sạch sẽ chửi.
Hoàng mở một tài liệu mới, đặt tiêu đề:
PHỤ LỤC CREDIT VÀ TÊN HIỂN THỊ — MƯA QUA CHỢ CŨ
Phương Anh ngồi bên cạnh anh, tay đã đặt sẵn trên bàn phím phụ.
“Đọc từng điều,” cô nói. “Không ai gật đại.”
Điều một: mọi bản đăng công khai của bài hát phải ghi credit tối thiểu gồm performer, producer/arranger, lyricist, video/artwork, bản ghi thuộc nhóm theo split sheet.
Điều hai: Hạnh sử dụng bút danh Mưa Hạnh cho vai trò lyricist trong mọi hiển thị công khai, trừ khi chính cô yêu cầu đổi bằng văn bản.
Điều ba: tên pháp lý của các thành viên chỉ dùng trong hồ sơ nội bộ, đối soát doanh thu, đăng ký quyền và trường hợp pháp lý cần thiết; không công khai nếu chưa có đồng ý.
Điều bốn: mọi thay đổi metadata ảnh hưởng đến tên bài, tên artist, tên contributor, copyright owner phải được gửi vào nhóm và có xác nhận của người liên quan trước khi nộp lại.
Điều năm: mọi yêu cầu cấp phép bên ngoài phải dùng mẫu trả lời có đủ credit, không chỉ gửi file nhạc.
Lâm chen vào sau điều bốn: “Thêm audio nữa. Không ai sửa bản master hoặc upload bản bị nén quá tệ mà không báo.”
Quân giơ tay. “Nén là do nền tảng mà anh.”
“Thì ít nhất bản mình đưa lên phải đúng.”
Hoàng thêm điều sáu: bản audio/video cuối phải được nhóm nghe/xem lại trước khi phát hành công khai.
Mai nhìn điều sáu. “Nếu một người bận thì sao?”
“Có deadline phản hồi,” Phương Anh nói. “Ví dụ hai mươi bốn giờ. Quá giờ coi như đồng ý, trừ phần tên của người đó thì bắt buộc xác nhận riêng.”
Hạnh gật. “Tên phải xác nhận riêng.”
Quân đọc lại title trên form. “Còn cái vụ không dấu thành… cái kia?”
Hoàng mở trường release title. “Title chính giữ có dấu: Mưa qua chợ cũ. Trường romanized hoặc ascii dùng ‘Mua qua cho cu’ chỉ nếu hệ thống bắt buộc, nhưng artist display và artwork đều có dấu. Trong phần note gửi support, mình ghi rõ yêu cầu preserve Vietnamese diacritics where supported.”
Lâm nhìn chuỗi không dấu, nhăn mặt. “Có cách nào đổi thành ‘Rain Over The Old Market’ không?”
Hạnh đáp ngay: “Không.”
Mai cũng lắc đầu. “Tên tiếng Việt là tên chính.”
Hoàng thêm một dòng: bản dịch tiếng Anh chỉ dùng làm subtitle/description, không thay thế title chính nếu nền tảng hỗ trợ tiếng Việt.
Anh gọi Trang. Lần này cô bắt máy sau năm hồi chuông, giọng ngái ngủ và cáu.
“Hoàng, nếu đây không phải chuyện cháy nhà thì sáng mai.”
“Em xin lỗi. Metadata bị reject. Bọn em thêm phụ lục bút danh và credit bắt buộc. Em đọc ba điểm được không?”
Đầu dây bên kia yên hai giây. Trang thở ra. “Đọc.”
Hoàng đọc nhanh. Trang ngắt ở vài chỗ, sửa chữ “bằng văn bản” thành “bằng xác nhận lưu vết”, nhắc ghi ngày giờ phiên bản phụ lục, và yêu cầu không dùng từ “sở hữu lời” lẫn với “quyền tác giả lời”.
“Và Hoàng,” Trang nói sau cùng, “đừng để tụi nhỏ ký lúc một giờ sáng nếu mặt đứa nào cũng bơ phờ. Gửi bản final, sáng mai ký. Ký lúc kiệt sức sau này dễ cãi là không hiểu.”
Hoàng nhìn cả nhóm. Lâm tựa đầu vào ghế, Mai ngáp che miệng, Quân đã gõ sai chính tên mình hai lần, Hạnh vẫn tỉnh nhưng mắt cứng.
“Dạ,” anh nói. “Sáng mai ký.”
Lâm phản ứng trước. “Lại chờ?”
Trang nghe được qua loa. “Đúng, lại chờ. Một chữ ký tử tế đáng giá hơn một đêm cố tỏ ra chuyên nghiệp. Ngủ đi.”
Cuộc gọi tắt.
Không ai cãi nữa. Có lẽ vì Trang không ở trong phòng nên dễ làm trọng tài hơn. Có lẽ vì ai cũng mệt đến mức sự hợp lý cuối cùng đã thắng.
Hoàng lưu file phụ lục, đặt tên không có chữ final:
MQCC_credit_appendix_v1_2015-xx-xx.doc
Quân nhìn thấy, gật gù. “Anh tiến bộ rồi.”
“Đừng đặt REAL,” Lâm nói.
Tiếng cười lần này không lớn, nhưng đi qua được cả phòng.
Sáng hôm sau, họ gặp lại ở căn phòng tập Nguyễn Đình Chiểu.
Ánh sáng ban ngày làm mọi thứ ít bi kịch hơn: mút cách âm vẫn bong, dây điện vẫn rối, nhưng tờ email reject không còn giống án tử. Nó nằm ở góc bàn, bên cạnh bản phụ lục mới in, bút bi, và ly cà phê đá của Lâm.
Từng người đọc lại. Từng người sửa một chữ nhỏ.
Hạnh đổi “Mưa Hạnh là bút danh của…” thành “Bút danh Mưa Hạnh được Hạnh sử dụng cho…”. Cô nói câu thứ nhất nghe như bút danh sở hữu cô, không phải cô chọn nó.
Lâm thêm chữ “arrangement” cạnh producer. Mai yêu cầu phần performer ghi “vocal chính” thay vì chỉ “vocal”. Quân thêm “lyric video và artwork từ ảnh gốc tự chụp”. Phương Anh cập nhật bảng split, khóa những ô đã xác nhận, gửi bản PDF vào email chung.
Hoàng không thúc.
Đến mười một giờ, phụ lục được ký. Hạnh ký tên pháp lý ở phần nội bộ, rồi dưới dòng bút danh, cô tự tay viết: Mưa Hạnh. Nét chữ hơi nghiêng lên ở chữ cuối.
“Được rồi,” cô nói.
Lâm nghe lại bản master lần cuối bằng tai nghe của anh, rồi đưa một bên cho Hoàng. “Đoạn điệp khúc thứ hai hơi nhỏ sau khi export video. Quân, tăng chữ chứ đừng đụng nhạc.”
Quân giơ ngón cái. “Rõ, không đụng nhạc.”
Mai gửi tin nhắn thông báo dời ngày. Có người trả lời bằng sticker khóc, có người nói hóng, có người không phản hồi. Cô nhìn màn hình lâu hơn ở những tin không phản hồi, rồi úp điện thoại xuống.
Phương Anh mở lịch. “Ngày cũ bỏ. Ngày mới?”
Hoàng nhìn lịch trên laptop. Nếu gửi lại hôm nay, review có thể mất ba đến bảy ngày làm việc. Thêm thời gian sửa nếu support hỏi. Đăng YouTube song song vào cuối tuần sau là an toàn hơn. Muộn hơn kế hoạch cũ đúng bảy ngày.
Lâm nhìn anh. “Một tuần.”
Hoàng gõ ngày mới vào ô release plan.
“Thứ Bảy tuần sau,” anh nói. “Không pháo hoa. Không hứa view. Chỉ đăng đúng.”
Mai gật đầu. Hạnh cũng gật. Lâm khoanh tay, nhưng không phản đối. Quân bắt đầu sửa lại end card của lyric video, thêm credit rõ hơn thay vì giấu ở cuối.
Hoàng quay lại form aggregator.
Lần này, contributor metadata có thêm note mapping bút danh. Copyright owner thống nhất với pháp nhân phân phối nhưng bản ghi rõ nhóm là chủ sở hữu theo split sheet. Artist display giữ có dấu trong artwork và title. Trường lyricist hiển thị: Mưa Hạnh. Internal legal reference: phụ lục đính kèm.
Trước khi bấm resubmit, anh gửi màn hình cho cả nhóm xem.
Không ai nói trong vài giây. Rồi Hạnh chỉ vào một dòng.
“Chữ Hạnh thiếu dấu nặng ở note tiếng Anh.”
Hoàng sửa.
Lâm chỉ dòng artist. “Project viết hoa hết chữ đầu nhìn đỡ ngu hơn.”
Sửa.
Mai nói: “Description thêm câu old, but alive được không?”
Thêm.
Quân nói: “Credit video để trước link Facebook em. Đừng để người ta tưởng em ké quảng cáo.”
Sửa.
Phương Anh kiểm lần cuối, rồi xoay laptop về phía Hoàng. “Bấm đi.”
Hoàng bấm.
Nút Submit xám lại. Email xác nhận mới rơi vào hộp thư sau vài giây. Không ai reo. Nhưng lần này, cả nhóm cùng nhìn thấy nó.
Ở rìa mắt, Hệ thống cập nhật.
Hồ sơ đã tái nộp.
Rủi ro metadata không khớp: 19%
Hạn chót còn: 43 ngày
Khuyến nghị: duy trì lịch phát hành sớm nhất khả dụng.
Hoàng đọc dòng cuối. Sớm nhất khả dụng, nếu tính như hệ thống, là ngay khi aggregator duyệt. Có thể giữa tuần. Có thể trước thứ Bảy. Anh chỉ cần giữ cả nhóm trong trạng thái chờ, rồi đẩy link ra khi cửa mở. Tiến độ sẽ đẹp hơn. Hạn chót sẽ an toàn hơn.
Trên bàn, bản phụ lục credit vẫn còn mùi mực mới. Hạnh đang chụp lại trang có bút danh của mình. Lâm cúi xuống nghe lại đoạn điệp khúc bằng một bên tai. Mai sửa câu thông báo ngày mới, cân nhắc từng chữ để không nghe như xin lỗi vì tồn tại. Quân kéo credit lên đầu video, làm chữ tên từng người đủ lớn để mẹ cậu đứng xa cũng đọc được.
Hoàng mở lịch, kéo ô phát hành qua thứ Bảy tuần sau, khóa lại bằng màu xanh.
Phương Anh nhìn thao tác đó. “Anh chắc?”
“Chắc.”
“Hệ thống phân phối có thể duyệt sớm hơn.”
“Thì mình vẫn đăng thứ Bảy.”
Cô không hỏi thêm. Có thể cô tưởng anh nói về lịch truyền thông. Có thể cô hiểu nhiều hơn thế.
Đêm đó, về căn phòng nhỏ ở Bình Thạnh, Hoàng mở lại lịch lần cuối. Ngoài cửa, mẹ đang xếp đồ đi làm ca sáng, tiếng túi nylon sột soạt. Ba ho một tiếng ngoài hiên rồi dắt xe ra đầu hẻm.
Giao diện Hệ thống treo ở góc mắt, sáng lạnh.
HẠN CHÓT CÒN 43 NGÀY.
Hoàng nhìn dòng chữ ấy, rồi nhìn ô lịch màu xanh đã muộn hơn kế hoạch cũ một tuần.
Anh không kéo nó lại.
Lần đầu tiên, anh cố ý chọn chậm hơn nhiệm vụ để những cái tên trước mặt không bị nghiền thành dữ liệu đúng.