Chiếc máy quạt trần trong phòng họp nhỏ ở Tô Hiến Thành quay rè rè, chém vào bầu không khí oi bức của buổi trưa Sài Gòn. Trên chiếc bàn gỗ ép, Khoa trải ra một tập hồ sơ in trên giấy một mặt, mép giấy còn hơi quăn do nhiệt từ máy in văn phòng.

“Người giới thiệu là cô Mỹ, chủ vựa chả cá ở chợ Cồn,” Khoa dùng đầu bút bi gõ gõ vào dòng chữ được gạch dưới. “Hồi tụi em làm ngoài Đà Nẵng, cô Mỹ có gửi một lô chả cá thác lác đông lạnh ra sân bay để đi Hà Nội. Toàn bộ chặng mặt đất từ kho đông ra tới hầm hàng sân bay Đà Nẵng đều do bên Nam Hải này nhận. Cô Mỹ nói xe đông lạnh của họ chạy rất chuẩn nhiệt độ, chưa bao giờ để xảy ra vụ chảy nước làm hỏng thùng xốp.”

Chị Linh cầm một tờ giấy lên đọc, mắt nheo lại: “Nam Hải Cargo. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Trụ sở đăng ký ở Tân Bình, ngay rìa sân bay. Họ có bao nhiêu xe?”

“Bốn xe lạnh ba tấn rưỡi, hai xe tải mui bạt,” Khoa đáp, trí nhớ của cậu về các đối tác thực địa luôn rất chi tiết. “Họ chủ yếu gom hàng gom, gom chuyến từ các tỉnh miền Tây và miền Trung đổ về ga hàng hóa Tân Sơn Nhất. Quy mô rất nhỏ, nhưng có một điểm đặc biệt: họ có thẻ kiểm soát an ninh ra vào khu vực hạn chế của sân bay cho tài xế và phương tiện. Cái này không phải đơn vị vận tải nhỏ nào cũng xin được.”

Phương Anh nhìn sang Hoàng. Trưa nay anh ngồi yên lặng hơn mọi khi. Kể từ cuộc chuyện trò ở hành lang hôm trước, Hoàng có vẻ bớt nhìn nghiêng sang góc trái tầm mắt. Anh cầm cây bút chì, xoay nhẹ giữa các ngón tay, cảm nhận lớp gỗ lục giác ép vào da.

“Chú Vũ nói sao về bên này?” Hoàng hỏi.

“Chú Vũ biết bà chủ bên đó,” Khoa nói, nhún vai. “Chú nói bà này tên Hạnh Nam, người gốc Hải Phòng nhưng vào Sài Gòn lập nghiệp hơn mười lăm năm rồi. Chú Vũ chỉ nói đúng một câu: ‘Bà đó không phải người thích nghe thuyết trình. Mang giấy tờ thật đi mà nói chuyện’.”

Phương Anh mở sổ tài chính: “Họ có nợ xấu không?”

“Không. Hầu hết các đối tác nhỏ đều thanh toán cuốn chiếu theo tuần hoặc theo lô. Nhưng cô Mỹ nói bà Hạnh Nam cực kỳ kỹ tính chuyện công nợ. Trễ một ngày là xe không lăn bánh.”

Hoàng đứng dậy, thu xếp tập hồ sơ lại. “Vậy đi thôi. Khoa hẹn lúc mấy giờ?”

“Một giờ rưỡi chiều. Ở kho của họ bên Tân Bình. Gần đường Bạch Đằng.”

---

Khu kho của Nam Hải Cargo nằm trong một con hẻm cụt trên đường Bạch Đằng, gần rìa tường rào sân bay Tân Sơn Nhất. Nơi này có thứ âm thanh không thể lẫn đi đâu được: tiếng động cơ phản lực của những chiếc Airbus, Boeing cất cánh cứ mỗi năm bảy phút lại gầm rú qua đỉnh đầu, rung bần bật những tấm tôn cũ kỹ dán đầy bụi than đen.

Mùi pallet gỗ thông ẩm ẩm, mùi mút xốp đóng hàng hải sản và mùi dầu diesel từ những chiếc xe tải đậu sát nhau tạo thành một hỗn hợp khí đặc trưng. Mặt sân bê tông loang lổ vết dầu đen. Góc kho, chiếc xe nâng chạy điện kêu tít tít lùi lại, đưa một chồng pallet trống xếp vào góc tường.

Một người phụ nữ ngoài bốn mươi bước ra từ gian phòng điều hành vách nhôm kính. Bà mặc chiếc quần kaki túi hộp màu xám tro, chiếc áo sơ mi xanh thẫm xắn tay lửng, chân mang giày bảo hộ mũi sắt cáu bẩn. Da mặt bà ngăm đen, đuôi mắt hằn sâu những nếp nhăn của người dành nửa đời người ở các cửa khẩu và bãi xe.

Bà Nam nhìn cả nhóm một lượt, ánh mắt dừng lại ở Hoàng lâu nhất. Sự hiện diện của một nhóm thanh niên trẻ măng, áo sơ mi phẳng phiu giữa cái nắng Tân Bình hanh hao dường như làm bà thấy hơi lệch tông.

“Chú Vũ có gọi cho tôi,” bà Nam nói, giọng khàn và có âm vực sắc của người miền Bắc. Bà không chìa tay ra bắt, chỉ hất cằm về phía mấy chiếc ghế nhựa đỏ xếp cạnh đống pallet. “Ngồi đi. Ở đây bụi bặm, các cậu thông cảm.”

Khoa nhanh nhảu ngồi xuống trước, cười nói: “Bên cháu đi thực địa quen rồi cô. Kho thế này là ngăn nắp lắm rồi. Ba của Hoàng cũng quản một kho mini cho tụi cháu ở Bình Thạnh.”

Bà Nam không đáp lời khen của Khoa. Bà rút một bao thuốc từ túi áo, định châm lửa rồi nhìn sang chị Linh và Phương Anh, lại đút bao thuốc vào túi. Bà lật một tập hồ sơ khai hải quan cũ trên chiếc bàn nhựa, hỏi thẳng:

“Các cậu làm bên Cổng Việt, muốn gom hàng tươi từ miền Trung bay đi Nhật?”

“Dạ, bước đầu là mứt khô, trái cây sấy và đồ thủ công nhẹ của các hộ kinh doanh dùng phần mềm NỢ SỔ của tụi cháu,” Hoàng nói, chủ động dùng từ ngữ trực tiếp nhất. “Tuyến thử nghiệm chặng một sẽ đi từ kho gom ở Bình Thạnh, Nam Hải nhận hàng, làm thủ tục hải quan mặt đất và đưa vào ga hàng hóa TCS. Cháu muốn hỏi về quy trình đối soát chặng này của cô.”

Bà Nam cười nhạt, tự rót cho mình ly nước trà cáu bẩn ở góc bàn. “Quy trình của tôi đơn giản lắm. Nhận hàng ở kho Bình Thạnh của các cậu, cân lên, ký biên bản giao nhận. Xe chạy thẳng ra ga TCS, cân lại lần nữa. Số cân hai đầu lệch quá hai lạng là lái xe của tôi phải giải trình. Hàng vào kho TCS xong, tôi giao tờ khai thông quan cho các cậu. Hết việc.”

Phương Anh hỏi: “Còn nhiệt độ và độ ẩm trên thùng hàng thì sao ạ? Nếu là hàng nông sản nhạy cảm?”

“Xe tôi là xe lạnh. Nhưng tôi nói trước,” bà Nam chỉ ngón tay có móng bị dập đen vào tập tờ khai. “Tôi chỉ bảo đảm nhiệt độ trong khoang xe từ kho của các cậu ra đến cửa nhận hàng của ga TCS. Còn khi hàng đã xuống xe, nằm trên sân bê tông chờ phân loại của sân bay dưới cái nắng ba mươi bảy độ, thì xe lạnh của tôi không cứu được. Các cậu muốn hàng không hỏng, phải tự làm chuẩn đóng gói từ đầu. Đừng đổ cho bên vận chuyển.”

Chị Linh gật đầu: “Bên Nhật tụi tôi cũng làm việc với các đơn vị gom hàng. Việc phân loại ở bãi đỗ là khâu dễ mất nhiệt nhất. Hoàng, cái này phải đưa vào phiếu tải trọng và checklist đóng gói.”

Bà Nam nhìn chị Linh, có một chút ngạc nhiên trong mắt: “Cô em này nói đúng đó. Dân ngoài ngành cứ tưởng bỏ hàng vô xe lạnh là xong, lúc ra sân bay xếp hàng chờ ba tiếng dưới nắng, nước mắm bốc hơi, chả cá chảy nước rồi lại đè đầu tài xế bắt đền. Tôi từng mất một hợp đồng lớn với một bên làm ăn kiểu đó.”

Bà dừng lại, mắt nhìn ra chiếc xe tải đang lùi vào cửa kho. Tiếng còi xe bíp bíp xen lẫn tiếng động cơ ầm ĩ.

“Hồi năm ngoái, có một vựa trái cây lớn dưới miền Tây muốn thuê tôi chạy độc quyền ba xe lạnh đi cửa khẩu,” bà Nam kể, giọng đều đều không có vẻ gì là tiếc nuối. “Họ trả giá cao hơn thị trường mười lăm phần trăm. Nhưng lúc tôi kiểm hóa ngẫu nhiên trước khi xếp hàng, phát hiện trong mấy thùng nhãn có giấu hàng lậu, không đúng khai báo trên tờ khai hải quan. Tôi yêu cầu dỡ toàn bộ lô đó xuống mới chạy. Họ không chịu, nói tôi làm khó, rồi đòi cắt hợp đồng.”

“Cô từ chối?” Hoàng hỏi.

“Từ chối chứ sao không,” bà Nam gằn giọng. “Hợp đồng đó bằng nửa doanh thu một năm của tôi. Nhưng tôi nhận tiền bẩn một lần, xe bị giữ ở biên giới một lần, là cái giấy phép vận tải này mất sạch. Mấy cậu trẻ làm startup có thể vẽ ra đủ thứ phần mềm, mất dữ liệu thì cài lại. Còn tôi, mất một cái xe hay mất cái giấy phép là năm gia đình tài xế của tôi đói ăn. Chú Vũ thích tôi vì tôi không bao giờ ký bừa. Các cậu muốn làm ăn với tôi, cũng phải chơi đúng luật đó.”

Phương Anh nhìn những ngón tay chai sần của bà Nam gõ trên mặt bàn nhựa. Cô thích sự rõ ràng này. Trong thế giới của những hợp đồng pháp lý, người sợ mất giấy phép luôn là người dễ làm việc nhất, vì nỗi sợ của họ được cụ thể hóa bằng luật pháp và sự sinh tồn thực tế, không phải bằng những lời hứa hẹn trên giấy.

Hoàng đặt cuốn sổ của mình lên bàn. Anh mở trang phác thảo mô hình ba bên mà anh và Phương Anh đã bàn đêm qua.

“Cháu hiểu,” Hoàng nói. “Chính vì vậy tụi cháu không tự mở đội xe hay làm dịch vụ mặt đất. Cổng Việt sẽ cung cấp cho cô một phần mềm nhỏ tích hợp với NỢ SỔ. Khi hàng đóng gói tại kho Bình Thạnh, mỗi thùng sẽ được dán một mã QR chứa thông số kỹ thuật: cân nặng, nhiệt độ đóng gói, độ ẩm và người kiểm hóa. Tài xế của cô chỉ cần quét mã khi nhận hàng. Khi xe đến ga TCS, người nhận quét lần hai. Mọi sai số sẽ được hệ thống ghi nhận thời gian thực để phân định trách nhiệm rõ ràng.”

Bà Nam nhướng mày, nhìn vào sơ đồ Hoàng vẽ bằng bút chì: “Quét mã để làm gì? Điện thoại tài xế của tôi toàn máy cùi bắp, pin chạy nửa ngày là hết.”

“Ứng dụng chạy rất nhẹ, không cần mạng liên tục,” Khoa giải thích thêm, nghiêng người về phía trước. “Chỉ cần chụp cái hình là dữ liệu tự lưu, khi nào xe ra ngoài có 3G nó tự đồng bộ. Tài xế của cô không cần gõ chữ nào cả. Có lỗi thì điện thoại tự báo động bằng tiếng còi.”

Bà Nam im lặng một lúc, ngón tay miết vào mép ly trà đá. Bà nhìn ra phía chiếc xe nâng đang hạ một pallet gỗ thông xuống sàn kho, tiếng gỗ va vào bê tông kịch một cái nặng trịch.

“Tôi không rành công nghệ của các cậu,” bà nói, giọng dịu đi một chút nhưng vẫn đầy phòng thủ. “Nhưng tôi biết một việc: hàng không không giống đường bộ. Trên đường bộ, xe hỏng thì tấp vô lề nằm chờ cứu hộ. Trên trời, không có lề đường nào cho các cậu tấp vô. Các cậu muốn bay thì cứ mơ. Còn muốn hàng không chết giữa đường, trước hết học cách ghi đúng tên món hàng lên tờ khai.”

Bà đứng dậy, sửa lại chiếc thắt lưng da của chiếc quần kaki túi hộp.

“Để tôi xem bản thảo hợp đồng của các cậu. Phương Anh đúng không? Gửi qua email cho tôi. Nếu điều khoản trách nhiệm không rõ ràng ở chặng bàn giao ga TCS, tôi sẽ không ký.”

Hoàng đứng lên theo. Anh nhìn ra khoảng trời xanh trên mái kho, nơi một chiếc chuyên cơ của hãng bay giá rẻ vừa xé mây bay lên, để lại một vệt khói trắng mỏng tang.

Không có giao diện Tấm gương phản chiếu nào hiện lên trong đầu anh lúc này. Gió từ cánh bay Tân Sơn Nhất thổi qua bãi kho mang theo cái nóng hầm hập của nhựa đường và khói xả, thật đến mức làm da mặt anh hơi rát.

Nhưng anh biết, chặng bay đầu tiên của họ vừa tìm được bánh đáp mặt đất.