Chương 143 — Bài học của Trâm
Tiếng chuông điện thoại bàn ở văn phòng Tô Hiến Thành kêu liên tục, tiếng nọ gối lên tiếng kia như những nhịp gõ sốt ruột.
Văn phòng vốn rộng rãi, nay bị thu hẹp bởi ba chiếc bàn ghép sát ở góc ngoài làm khu vực xử lý sự cố. Trên mặt bàn bày la liệt những xấp hồ sơ in từ hệ thống NỢ SỔ, sơ đồ điều phối các tỉnh phía Nam của Nam Hải Cargo, và những ly cà phê nhựa đã tan hết đá, để lại những vòng nước loang lổ trên mặt gỗ ép.
Khoa đang gác một bên tai nghe lên vai, hai tay gõ cành cạch trên bàn phím để tra cứu danh sách nhà cung cấp ở Điện Bàn. Góc bên kia, Trâm ngồi lọt thỏm giữa chiếc ghế xoay lớn hơn vóc dáng mình, tai áp chặt vào điện thoại cầm tay, mắt chăm chăm nhìn vào tờ kịch bản xin lỗi mà Phương Anh đã in ra lúc sáng.
Tờ giấy khổ A4 đặt trước mặt cô nhằng nhịt những dòng gạch chân bằng bút mực đỏ.
“Kính gửi quý đối tác…” Trâm đọc nhẩm trong miệng, đầu ngón tay miết nhẹ lên mép giấy. “Căn cứ sự cố lệch tải trọng kỹ thuật tại điểm gom hàng mặt đất Bình Thạnh, Cổng Việt thông báo tạm hoãn vận hành tuyến cargo ngày 19 tháng Chạp. Căn cứ điều khoản 6.2 về miễn trừ trách nhiệm do điều kiện an toàn ngoài dự kiến, chúng tôi đề xuất phương án…”
Trâm dừng lại ở chữ “miễn trừ trách nhiệm”. Cô đã đọc đoạn này ba lần, mỗi lần đọc lại thấy cổ họng khô đi một ít.
“Chú Ba ơi, con là Trâm ở Cổng Việt đây chú…”
Đầu dây bên kia có tiếng cưa máy rít lên một tràng dài, rồi tiếng gió thổi ù ù qua loa thoại. Phải mất vài giây, giọng một người đàn ông trung niên mới vang lên, đặc sệt tiếng Quảng Nam:
“Trâm hả con? Sao rồi? Bánh khô mè của bên chú xếp vô thùng xong hết rồi, bữa qua có chú Tân bên kho Bình Thạnh gọi biểu có thẻ màu chi đó. Mà chừ xe gom tới chưa con? Để lâu ngoài hiên kiến hắn vô mứt gừng thì khổ.”
Trâm liếc nhìn tờ giấy của Phương Anh. Theo đúng kịch bản, cô phải đọc đoạn giải thích về an toàn hệ thống và lỗi tải trọng bảy phần trăm. Nhưng chữ đầu tiên chưa ra khỏi môi, cô đã thấy nét mặt lo lắng của ông Ba ở cơ sở sản xuất Điện Bàn hiện ra trước mắt. Lô bánh khô mè đó ông làm mất ba tuần, dán nhãn Cổng Việt song ngữ đúng chuẩn như chị Linh hướng dẫn, thùng carton cũng đặt loại ba lớp chống ẩm.
Cô hít một hơi sâu, đẩy tờ kịch bản của Phương Anh sang một bên.
“Chú Ba ơi, chuyến bay ngày mai đi Nhật của bên con bị dừng rồi chú. Không phải vì bánh của chú có vấn đề, mà do cái cân tổng ở kho lớn của tụi con bị lệch số, sợ đi tiếp vô sân bay hải quan người ta giữ lại hết hàng của cả chuyến. Chú cho con xin lỗi chú trước nghen.”
Tiếng cưa máy bên kia đầu dây tắt phụt. Im lặng kéo dài vài nhịp thở.
“Dừng là răng con? Không đi nữa hả? Rồi tiền nong răng đây? Bánh của chú hạn dùng ngắn, chú không bỏ chất bảo quản như người ta, để ra giêng là hắn gắt dầu.” Giọng ông Ba bắt đầu run lên, xen lẫn tiếng sột soạt của những bao bì nylon bị bóp chặt. “Bên con nói chắc chắn đi được chú mới tăng ca cho tụi nhỏ làm đêm. Chừ dừng thì tụi chú bán cho ai? Chợ ngoài này người ta sắm xong hết rồi.”
“Dạ chú, con biết chú lo,” Trâm nói nhanh, giọng cố giữ đều và ấm. “Con gọi không phải để báo hủy hợp đồng rồi bỏ mặc chú đâu. Chú nghe con tính mấy đường này xem đường nào đỡ thiệt nhất cho chú nghen.”
Cô lật trang sổ tay, trên đó cô tự viết ba gạch đầu dòng bằng tiếng Việt bình dân, không có từ ngữ chuyên môn nào.
“Đường thứ nhất, nếu chú muốn lấy hàng về bán Tết ngay tại địa phương để thu tiền mặt liền, con báo xe Nam Hải chở ngược về cho chú trong ngày hôm nay. Tiền cước xe tụi con chịu hết, không tính một đồng nào của chú.”
“Về bán chợ chừ ni ai mua kịp con…”
“Dạ, vậy còn đường thứ hai. Chú cứ để hàng ở kho mát của tụi con. Bên con có chỗ bảo quản tốt, bảo đảm bánh không bị ẩm hay gắt dầu. Con ghi chú riêng đơn của chú vô danh sách ưu tiên. Ra giêng, chuyến đầu tiên cất cánh là hàng của chú đi trước nhất. Tiền hàng chuyến này, nếu chú kẹt vốn trả lương Tết cho công nhân, bên con duyệt ứng trước năm mươi phần trăm ngay ngày mai.”
Ông Ba im lặng. Tiếng gió bên kia đầu dây nghe như tiếng thở dài dài của người miền Trung khi gặp chuyện không như ý.
“Ứng năm chục phần trăm thiệt hả con?”
“Dạ thiệt chú. Hợp đồng tụi con ký là làm ăn lâu dài, lỗi chuyến này là do tụi con chưa chuẩn bị kỹ cái bàn cân, tụi con nhận lỗi. Chú cứ suy nghĩ đi, không cần quyết liền đâu chú. Nếu chú thấy cần lấy hàng về bán chạy Tết thì cứ nói con, con cho xe chở về.”
“Thôi…” Ông Ba tặc lưỡi, giọng dịu đi một chút. “Chở ra chở vô hắn nát bánh hết con ơi. Bánh khô mè ni sợ nhất là va đập nhiều. Để đó bên con giữ kỹ giùm chú. Ra giêng đi sớm cho chú nghe.”
“Dạ chú. Con ghi sổ rồi. Mai tiền ứng về tài khoản con nhắn chú liền.”
Trâm cúp máy, đặt ống nghe xuống. Cô thở ra một hơi dài, ngón tay hơi run khi gạch một đường ngang tên cơ sở của ông Ba trên danh sách.
Khoa ngồi bên cạnh đã dừng gõ phím từ lúc nào. Anh chống hai tay lên cằm, nhìn Trâm với vẻ tò mò:
“Phương Anh soạn script kỹ lắm mà, sao em không đọc đoạn miễn trừ trách nhiệm?”
Trâm ngước lên, vuốt vài lọn tóc mai ra sau tai:
“Script của chị Phương Anh đúng luật pháp lý lắm anh. Nhưng chú Ba nghe xong chú chỉ hiểu là tụi mình đang dùng chữ nghĩa để trốn trách nhiệm rồi quỵt tiền của chú thôi. Dân làm bánh thủ công họ không sợ mấy điều khoản đó, họ sợ mất cái mối làm ăn lâu dài. Em phải nói chuyện bằng kiểu của họ.”
Khoa gật đầu chậm rãi. Anh nhìn xấp hồ sơ của Trâm, thấy góc giấy có ghi chi tiết thói quen của từng nhà cung cấp: người này chỉ nhận điện thoại sau năm giờ chiều vì ngày bận ở xưởng, người kia không dùng thẻ ngân hàng mà phải gửi qua số tài khoản của con gái.
“Gọi tiếp cuộc nữa anh xem,” Khoa nói, ghé sát tai nghe lại gần.
Trâm bấm số của một cơ sở làm mứt gừng ở Quảng Nam. Cuộc này khó hơn. Đầu dây bên kia là một bà cô lớn tuổi, vừa nghe hoãn đơn đã khóc mếu máo, bảo cả nhà trông vào chuyến này để trả tiền thuê đất trồng gừng. Trâm không giải thích dài dòng về hệ thống. Cô lắng nghe bà khóc mất ba phút, chỉ thỉnh thoảng gật đầu nói “dạ, con nghe cô”.
Khi bà cô đã nguôi ngoai, Trâm mới đưa ra hai lựa chọn cụ thể, kèm theo lời đề xuất hỗ trợ đưa một phần mứt của bà vào hệ thống NỢ SỔ để phân phối cho các tiệm tạp hóa ở Đà Nẵng đang thiếu hàng Tết.
“Cô cứ để con lo phần bán ở Đà Nẵng cho cô. Giá có thể rẻ hơn đi Nhật một chút, nhưng bên con bù phần chênh lệch đó vô tiền dịch vụ kỳ sau. Cô chịu không cô?”
Bà cô bên kia dừng khóc, hỏi lại: “Thiệt hả con? Đà Nẵng có người mua hả?”
“Dạ, đội của anh Khoa đang ở ngoài đó gom đơn cho các tiệm. Cô yên tâm, con không để cô mất trắng mùa Tết ni đâu.”
Khoa đứng dậy, vỗ nhẹ lên vai Trâm rồi đi thẳng về phía phòng làm việc của Hoàng.
Cửa phòng Hoàng hé mở. Hoàng đang ngồi trước ba màn hình máy tính. Một bên là log lỗi cơ sở dữ liệu mà Minh đang cập nhật từ xa, một bên là bảng cân đối dòng tiền do Phương Anh chia sẻ, và màn hình chính đang mở file ghi âm của chị Linh gửi từ Tokyo lúc sáng.
Khoa bước vào, kéo chiếc ghế gỗ đối diện bàn làm việc của Hoàng rồi ngồi xuống. Anh không vòng vo:
“Hoàng, tao nghĩ mình cần thay đổi cách giao quyền cho đội triển khai.”
Hoàng tháo một bên tai nghe ra, nhìn bạn: “Thay đổi sao?”
“Trâm vừa xử lý xong ba cuộc gọi từ nhà cung cấp miền Trung,” Khoa đặt tay lên bàn. “Script của Phương Anh soạn chuẩn, nhưng quá lạnh. Người ta nghe chữ ‘miễn trừ kỹ thuật’ là người ta thấy xa cách liền. Trâm nó tự sửa giọng, tự đưa ra mấy phương án bồi thường nhỏ với chuyển hướng hàng bán trong nước. Kết quả là hai nhà cung cấp đồng ý giữ hàng lại kho, một người đồng ý cân đo lại theo quy trình mới của ba mày dưới kho Bình Thạnh.”
Hoàng im lặng nghe. Trong tai nghe của anh vẫn đang vang lên giọng nói khàn khàn của bà Mai ở Tokyo: “Sợ là có người hứa nhớ tới mình, rồi quên.”
“Trâm nó tự quyết mấy vụ bồi thường đó hả?” Hoàng hỏi.
“Ừ. Toàn là mấy khoản nhỏ dưới năm trăm ngàn hoặc giảm phí dịch vụ kỳ sau,” Khoa tựa lưng vào ghế. “Nhưng vấn đề là tụi nó đang làm việc bằng trực giác và lòng tin cá nhân. Nếu không có văn bản hướng dẫn rõ ràng cho tụi nó được quyền quyết định trong phạm vi nào, tụi nó sẽ bị kẹt. Tụi nó sợ quyết sai thì bị phạt, mà mỗi lần gọi hỏi tao hay hỏi Phương Anh thì nhà cung cấp bên kia đầu dây đã cúp máy từ lâu.”
Hoàng nhìn xuống trang sổ tay của mình. Dòng chữ “Đừng bán cảm giác được nhớ bằng lịch dự kiến chưa chắc” vẫn còn ướt mực.
Anh nhận ra tổ chức của mình đang tự mọc ra những khớp xương mới mà anh chưa từng vẽ trong bất kỳ roadmap nào. Trâm — cô sinh viên bán thời gian ban đầu chỉ làm việc nhập liệu cho NỢ SỔ — nay đã biết cách đứng ở tuyến đầu để đỡ những cú ngã của hệ thống. Cô không có kỹ năng quản lý sản phẩm mở khóa từ Hệ thống, nhưng cô có thứ ngôn ngữ mà Tấm gương phản chiếu vừa bị anh tắt đi không thể đo đếm được.
“Phương Anh có biết chuyện Trâm sửa script không?” Hoàng hỏi.
“Chắc chưa biết kỹ,” Khoa nói. “Nhưng Phương Anh không phải người cứng nhắc. Cổ biết cái gì chạy được ngoài thực tế.”
Hoàng xoay chiếc bút bi trong tay:
“Khoa này, mày soạn một bản hướng dẫn quyền tự quyết cho đội triển khai đi. Quy định rõ: bồi thường dưới năm trăm ngàn hoặc giảm phí dịch vụ dưới mười phần trăm cho nhà cung cấp bị hoãn đơn, tụi em được tự quyết tại chỗ. Chỉ cần ghi log lại cuối ngày gửi Phương Anh đối soát. Không cần duyệt qua tao hay qua ai nữa.”
Khoa nhìn Hoàng, mắt hơi nheo lại:
“Mày không sợ tụi nó làm bừa sao? Tiền Series A nhiều thật, nhưng mỗi chỗ rỉ một chút là cũng mệt đó.”
“Không sợ,” Hoàng đáp, giọng anh bình thản. “Nếu tụi nó không được quyền quyết định mấy việc nhỏ đó, tụi mình sẽ mất thứ đắt hơn tiền nhiều. Đó là lòng tin của mấy chú bên Điện Bàn. Lòng tin đó mà mất thì ra giêng có máy bay riêng cũng không có hàng mà chở.”
Khoa đứng dậy, cười nhẹ:
“Được. Để tao viết bản thảo rồi gửi Phương Anh duyệt qua phần câu chữ pháp lý. Trâm nó sẽ mừng lắm.”
Khi Khoa bước ra ngoài, Hoàng đeo lại bên tai nghe còn lại. Giọng nói trong file ghi âm đã chuyển sang tiếng ồn của phố xá Shin-Okubo về đêm.
Ở góc ngoài văn phòng, Trâm đang gõ một tin nhắn dài trên nhóm Skype của nhóm vận hành. Cô dừng lại một chút, đọc lại những câu mình vừa sửa trong file kịch bản mới, rồi nhấn gửi kèm dòng nhắn:
“Em sửa hơi nhiều chỗ xin lỗi với các phương án lựa chọn cho nhà cung cấp, nếu sai anh Khoa cứ mắng em nghen.”
Khoa vừa đi tới bàn làm việc của mình, điện thoại rung lên. Anh mở tin nhắn, đọc lướt qua bản kịch bản mới của Trâm. Bản thảo mới không có điều khoản 6.2, không có từ “sự cố kỹ thuật hệ thống”, chỉ có những câu hỏi rõ ràng: Chú muốn lấy hàng về liền hay để tụi con giữ giùm? Con xin lỗi chú vì cái bàn cân tụi con làm chưa chuẩn.
Khoa gõ nhanh ba chữ rồi gửi lại:
“Không sai. Từ mai dùng bản này.”
Trâm nhìn màn hình điện thoại sáng lên, bờ vai cô khẽ chùng xuống vì nhẹ nhõm. Cô cất tờ giấy in của Phương Anh vào ngăn kéo dưới cùng, lấy cuốn sổ tay bìa xanh của mình ra, bắt đầu ghi số điện thoại của nhà cung cấp tiếp theo.
Hoàng nhìn qua vách kính, thấy bóng lưng Trâm đang cúi xuống trang giấy, tiếng chuông điện thoại bàn lại vang lên, và cô nhấc máy bằng một giọng nói rất thực, rất đời. Anh mở cuốn sổ của mình, gạch một đường dưới chữ “không qua bộ lọc”.
Hệ thống Kiến Quốc trong đầu anh im lặng. Tấm gương bạc phản chiếu chỉ số Độ bền tổ chức vẫn ở mức Lv.4 ổn định. Không có cảnh báo đỏ nào hiện lên. Tổ chức đang tự học cách đi, bắt đầu từ những lời nói thật ở tuyến đầu.