Chương 18 — Hai mươi hai ngày, bốn mươi tiệm
Ngày thứ hai, Khoa nhắn lúc mười một giờ sáng:
Tiệm hủ tiếu đầu hẻm Nguyễn Xích Long. Ông chủ 60 tuổi, bán sáng đến mười hai giờ là đóng. Tao ngồi chờ ông dọn bàn xong mới nói chuyện. Ông hỏi cái app này của ai, tao nói của tao. Ông hỏi mày là con cái nhà ai. Tao kể nhà ở Phú Nhuận, ba làm kế toán. Ông gật. Rồi ông nói để ổng nghĩ đã.
Hoàng đọc tin nhắn trong giờ Văn. Thầy Hiếu đang chép một đoạn trên bảng, phấn cọ vào mặt bảng tạo ra tiếng sột soạt đều đặn. Hoàng nhắn lại: Bình thường. Tiếp đi.
Tiệm thứ ba, chú Hùng bán bánh mì góc đường Phan Xích Long. Chú nói không có sổ nợ vì bán tiền mặt hết — người mua không đặt nợ được, xe bánh mì di động mà. Sai khách hàng rồi.
Hoàng gõ: Đúng. Bánh mì xe đẩy không phải target. Lần sau hỏi trước là họ có sổ nợ không trước khi demo.
Khoa không trả lời ngay. Mười lăm phút sau mới có tin nhắn: Hiểu rồi.
Hai chữ. Không có gì thêm.
Ngày thứ tư, Khoa đổi chiến thuật.
Thay vì gõ cửa tiệm vào buổi sáng — giờ mà chủ tiệm bận nhất — anh bắt đầu đến vào buổi chiều sau ba giờ, khi hàng quán bắt đầu lơi lại và người ta có thể ngồi nói chuyện. Anh mang theo điện thoại cũ của nhà — cái Samsung Galaxy đời đầu màn hình nhỏ — thay vì laptop, vì điện thoại thì chủ tiệm cầm tự thử được, không phải ngồi nhìn màn hình của người khác.
Hoàng biết điều đó không phải vì Khoa giải thích — mà vì Khoa bắt đầu gửi tin nhắn khác đi.
Chị Lan bán tạp hoá hẻm 47 Bình Thạnh. Tao cho chị tự cầm điện thoại gõ thử. Chị gõ tên người hàng xóm vào, thấy số hiện lên liền, cười. Nói “nhanh thật”. Chưa chốt nhưng chị hỏi một tháng bao nhiêu tiền.
Anh Tài bán vật liệu điện nước Gò Vấp. Anh nói tao có app thì cho nhân viên anh dùng thử đi, anh bận. Tao ngồi hướng dẫn nhân viên anh mười lăm phút. Nhân viên bảo oke dùng được. Chờ anh Tài về nói chuyện.
Bà Ngoại ở hẻm Phú Nhuận — bà bán cơm tấm buổi sáng, chiều làm nước. Bà hỏi tao ăn cơm chưa. Tao ăn một dĩa rưỡi rồi mới demo.
Cái dĩa rưỡi đó làm Hoàng nhìn lại điện thoại thêm một lần.
Anh không trả lời tin nhắn đó ngay. Đang giữa buổi chiều, anh đang debug đoạn authentication của NỢ SỔ — có một edge case kỳ lạ khi session timeout không clear đúng cách, gây ra lỗi ngầm mà anh vô tình phát hiện. Không phải lỗi khẩn cấp, nhưng là loại lỗi mà nếu không fix sớm sẽ thành vấn đề sau.
Khoa đang bán hàng. Hoàng đang sửa sản phẩm. Hai người đang làm hai việc khác nhau trong cùng một cái gọi là “dự án”.
Hoàng nhắn lại: Bà đó chốt chưa?
Chưa. Nhưng bà nói tuần sau tới ăn cơm thêm.
Ngày thứ tám.
Khoa gọi lúc bốn giờ ba mươi. Hoàng đang ở nhà, đang trong session fix bug VietPath — deadline với anh Tuấn còn bốn ngày. Anh bắt máy.
“Có chuyện gì không?”
“Không khẩn.’’ Giọng Khoa nghe có vẻ đang đi bộ — tiếng xe cộ phía sau, tiếng dép lê trên đường. “Tao đang ở đường về. Hỏi mày một cái: NỢ SỔ có thể mình tạo nhiều tài khoản cho một tiệm không? Tức là ông chủ một account, nhân viên một account, nhưng cùng nhìn vào cùng một danh sách nợ?”
Hoàng suy nghĩ trong khoảng hai giây. “Về kỹ thuật thì được. Nhưng tao chưa làm tính năng đó.”
“Hỏi vậy thôi. Có một tiệm thuốc tây hỏi mày.’’
“Tiệm thuốc tây có sổ nợ không?”
“Có. Khách quen mua thiếu rồi cuối tháng trả. Ông bác sĩ nói nhân viên thu ngân cũng cần nhìn được số — không phải mình ông.’’
Hoàng ghi vào notebook bên cạnh: multi-user / shared ledger. “Tao sẽ nghĩ cách. Chưa hứa được ngay.”
“Oke. Tao biết rồi.’’ Tiếng Khoa ngắn gọn — không thất vọng, chỉ là ghi nhận. “Vậy giờ tao trả lời ổng thế nào?”
“Nói tính năng đó đang phát triển, dự kiến có trong vài tuần. Nếu ổng muốn dùng thử trước thì đăng ký bản hiện tại, khi có update sẽ tự nhận được.”
Im lặng ngắn. “Được.’’ Khoa cúp máy.
Không hỏi thêm gì, không giải thích thêm gì. Hoàng đặt điện thoại xuống, nhìn vào màn hình code. Dòng đang dang dở.
Anh gõ tiếp.
Ngày thứ mười hai.
Trong lớp Hoàng bắt đầu giữ điện thoại trong túi quần thay vì trong cặp — để khi rung biết ngay. Thầy Bình dạy Hóa ngồi bàn giáo viên có thói quen nhìn quanh lớp theo chu kỳ, và Hoàng đã ngồi đủ gần cửa sổ để lý do “nhìn ra ngoài’’ nghe hợp lý nếu cần.
Không phải giải pháp hay. Nhưng là giải pháp duy nhất.
Bảng đếm của Hệ thống cứ ba ngày Hoàng mới mở lên nhìn một lần. Không phải vì sợ số nhỏ — mà vì anh biết mình sẽ tính lại khoảng cách mỗi lần nhìn, và khoảng cách đó sẽ kéo anh ra khỏi việc đang làm.
Ngày mười hai, bảng hiển thị: NGƯỜI DÙNG THỰC: 17 — HẠN CHÓT: 53 NGÀY.
Mười bảy người. Mười bảy tiệm nhỏ trên các hẻm Bình Thạnh, Gò Vấp, Phú Nhuận — mỗi cái là một buổi chiều Khoa ngồi uống cà phê, ăn cơm, hỏi thăm, rồi mới demo. Không phải lần nào cũng chốt. Không phải lần nào cũng ra kết quả ngay.
Trong số mười bảy người đó, ba người đã bắt đầu nhắn tin hỏi Hoàng trực tiếp — Khoa đã cho họ số điện thoại từ khi nào anh không rõ.
Con ơi cái app nó báo lỗi “session expired” là sao?
Mày ơi tao thêm khách vào sao nó cứ tải mãi không xong?
Cái mục xuất danh sách nợ đâu rồi, tao tìm không thấy?
Ba câu hỏi khác nhau, ba vấn đề khác nhau. Một cái là bug thật, một cái là mạng chậm người dùng không biết, một cái là tính năng chưa có.
Hoàng trả lời cả ba. Mất một tiếng rưỡi tổng cộng.
Không phàn nàn gì với Khoa về việc đó. Chỉ nhắn: Lần sau mày có thể cho tao biết trước khi cho họ số không?
Khoa nhắn lại: Tao cứ tưởng mày muốn họ có thể liên hệ trực tiếp.
Hoàng nhìn tin nhắn đó rồi không trả lời.
Ngày thứ mười bảy.
Một tiệm tạp hoá trên đường Nguyễn Kiệm — chủ tiệm tên Phước, khoảng năm mươi lăm tuổi, đang dùng thử NỢ SỔ được năm ngày — gọi cho Khoa lúc hai giờ chiều thứ Tư.
Khoa đang ở trường, đang giờ ra chơi. Anh bước ra hành lang bắt máy.
“Alo anh Phước.”
“Ờ Khoa. Cái app đó anh đang dùng được đó, tiện lắm. Nhưng anh muốn hỏi: nó có xuất ra file Excel không? Anh muốn in bảng nợ ra giấy cuối tháng, mang cho vợ anh coi.”
Khoa đứng giữa hành lang, tiếng học sinh đi lại xung quanh, nhìn vào khoảng không phía trước.
“Để em hỏi lại bên kỹ thuật và báo anh sau được không?”
“Ừ, hỏi đi. Nếu không có thì thôi anh phải nghĩ cách khác.”
Khoa cúp máy. Gọi Hoàng.
Máy reo. Không ai bắt.
Gọi lần hai. Vẫn không ai bắt.
Khoa nhắn tin: Mày đang đâu? Có khách hỏi kỹ thuật gấp.
Không có trả lời trong năm phút.
Anh Phước nhắn lại: Khoa ơi hỏi được chưa?
Khoa nhìn điện thoại, nhìn tin nhắn của anh Phước, rồi nhìn lại tên Hoàng trên màn hình cuộc gọi nhỡ.
Anh nhắn cho anh Phước: Dạ bên kỹ thuật đang kiểm tra, em báo lại anh trong hôm nay.
Xong nhắn thêm cho Hoàng: Khách hỏi tính năng xuất báo cáo ra Excel. Tao nói không biết. Họ đang cân nhắc không dùng nữa.
Hoàng đọc tin nhắn đó lúc ra khỏi lớp.
Giờ Toán kết thúc lúc mười một giờ kém mười. Anh lấy điện thoại ra khỏi túi quần — màn hình hiển thị hai cuộc gọi nhỡ từ Khoa, một tin nhắn từ Khoa, và đồng hồ ghi 10:52.
Anh Phước và tính năng xuất Excel.
Hoàng đứng giữa hành lang nhìn tin nhắn. Học sinh đổ ra từ các lớp xung quanh, tiếng cặp sách kéo lê, tiếng nói chuyện ồn ào. Anh đứng yên giữa dòng người đó.
Tính năng xuất file Excel. Anh không làm vì anh không nghĩ đến — không phải vì khó, mà vì trong đầu anh tính năng đó không nằm trong danh sách ưu tiên. Anh thiết kế NỢ SỔ cho người xem trên điện thoại, ghi nợ trên điện thoại, và anh không nghĩ đến việc người dùng có thể muốn in ra giấy.
Anh Phước muốn in ra giấy cho vợ xem.
Không phải lỗi của anh Phước. Không phải lỗi của Khoa. Là lỗ hổng anh không thấy vì anh không ngồi sau quầy tiệm tạp hoá.
Hoàng gọi lại cho Khoa.
“Tao vừa ra khỏi lớp.”
“Biết rồi.” Giọng Khoa bằng phẳng — không tức, không căng, chỉ mệt. “Anh Phước đang đợi.”
“Tính năng xuất Excel chưa có. Nói với ổng là đang phát triển, sẽ có trong hai đến ba tuần. Nếu ổng muốn tiếp tục dùng thì tốt, khi có tính năng mới sẽ cập nhật tự động. Nếu ổng muốn dừng chờ đến khi có tính năng đó thì tao sẽ giữ tài khoản cho ổng.”
“Được. Tao gọi lại ổng.”
Khoa cúp máy trước khi Hoàng nói thêm gì.
Hoàng đứng ở hành lang, điện thoại vẫn trên tay. Tiếng trống ra chơi đã reo từ lúc nào.
Bảng của Hệ thống không hiện lên gì.
Tối hôm đó Khoa nhắn: Anh Phước nói ổng sẽ tiếp tục dùng nhưng mong có tính năng đó sớm.
Rồi: Tao muốn gặp mày tối nay. Được không?
Hoàng nhìn đồng hồ: bảy giờ mười lăm. Anh đang ăn cơm tối. Ba đang xem tin tức, mẹ vừa về ca chiều, ngồi thay dép ngoài cửa.
Anh nhắn: Tám giờ. Ra đầu hẻm được không?
Được.
Đầu hẻm nhà Hoàng có một cái ghế đá xi măng dưới gốc cây bàng — loại ghế công cộng cũ bể góc, ai cũng biết nhưng không ai mang đi. Tám giờ tối, đèn đường vàng hờ hợt, tiếng TV từ mấy nhà vọng ra xen với tiếng muỗi kêu.
Khoa đến trước, đang ngồi chờ khi Hoàng ra. Mặc áo thun game Đột kích — cái áo anh hay mặc những hôm không đi học thêm. Điện thoại để trên đùi, không nhìn vào.
Hoàng ngồi xuống đầu kia cái ghế.
Không ai nói gì trong một lúc.
“Hai mươi ngày,” Khoa nói. Không nhìn Hoàng — nhìn ra đường hẻm, chỗ một chiếc xe máy vừa đi qua để lại vệt đèn. “Tao đi ba mươi mốt tiệm. Chốt được mười chín. Mười ba người đang dùng thật, sáu người đăng ký nhưng chưa vào app lần nào.”
Hoàng không nói gì.
“Trong mười ba người dùng thật, có ba người trả tiền rồi. Ba người kia Khoa đang nhắc.” Khoa gõ ngón tay vào điện thoại — không phải đang nhắn tin, chỉ là thói quen. “Số tiền về tài khoản anh Tuấn là bốn trăm năm mươi ngàn.”
“Tao biết.”
“Tao cũng biết là mày biết.” Khoa ngừng gõ. “Mày biết hết mà không cần tao báo cáo. Mày thấy số đâu đó, tao không hỏi ở đâu. Nhưng mày không thấy cái mà tao thấy — là người ta hỏi gì, người ta phàn nàn gì, người ta cần gì mà app chưa có.”
Hoàng nhìn thẳng phía trước.
“Hôm nay anh Phước. Tuần trước chị Lan hỏi app có thể dùng trên máy tính không — bà ấy không có điện thoại thông minh, chỉ có máy bàn. Tao không biết trả lời. Tao gọi mày không bắt máy. Tao ngồi đó nói ‘em hỏi lại bên kỹ thuật’ rồi cúp máy mặt đỏ lên.” Giọng Khoa không căng, không chua — kể như kể lại một thực tế. “Chị Lan sau đó không đăng ký nữa.”
Hoàng nghe câu đó và ngồi yên.
Chị Lan không đăng ký nữa. Anh không biết chuyện đó.
“Mày phải cho tao biết nhiều hơn,” Khoa nói. Lần đầu tiên trong cuộc nói chuyện anh quay nhìn Hoàng thẳng mặt. “Không phải kỹ thuật — tao không cần biết mày code cái gì. Tao cần biết app đang có tính năng gì, không có tính năng gì, mày đang định làm gì tiếp theo. Để tao biết mà trả lời người ta. Để tao không phải ngồi đó làm trò hề mỗi lần khách hỏi câu tao không biết.”
Anh dừng lại.
“Không thì tao không làm được,” Khoa nói. Câu đó không phải đe dọa — nghe như một quan sát thực tế, lạnh và rõ. “Tao có thể đi gặp người ta. Tao có thể uống cà phê với họ, làm cho họ tin mình. Nhưng tao không thể bán thứ mà tao không hiểu. Và bây giờ tao đang bán thứ tao không hiểu.”
Đèn đường vàng. Tiếng muỗi. Một chiếc xe đạp điện đi ngang qua chậm rãi.
Hoàng nhìn xuống cái ghế đá xi măng dưới mình — mặt ghế ố vàng, bể một góc bên trái. Anh đã ngồi cái ghế này từ hồi còn nhỏ, hồi còn là thằng Hoàng thật, trước khi là người khác.
“Được,” anh nói.
“Được là được gì?”
“Tao sẽ viết cho mày một cái doc.” Hoàng nhìn lên. “Tính năng hiện có, tính năng đang làm, tính năng chưa có. Câu hỏi thường gặp và cách trả lời. Tao update mỗi tuần.”
Khoa nhìn anh một lúc.
“Vậy thôi hả?” Không phải câu chê — là câu kiểm tra xem anh có nói thật không.
“Vậy thôi.”
Khoa gật đầu. Đứng dậy, cầm điện thoại lên. “Okay. Tao về.”
Anh đi ra khỏi hẻm, không ngoảnh lại. Dép lê kêu lẹt quẹt trên mặt đường nhựa, rồi mất trong bóng tối cuối đường.
Hoàng ngồi lại trên ghế đá thêm một lúc.
Hai mươi ngày, ba mươi mốt tiệm, mười chín người chốt, ba người trả tiền. Khoa đã làm những việc đó một mình — đi từng hẻm, gõ từng cửa, ngồi ăn cơm với người ta rồi mới nói chuyện. Và trong hai mươi ngày đó, anh đã mất ít nhất một khách vì Hoàng không bắt máy.
Và có thể còn mất thêm những người khác mà Khoa không kể.
Hoàng cầm điện thoại lên. Màn hình sáng lên — không có thông báo mới từ Hệ thống, không có nhiệm vụ, không có điểm cộng. Chỉ có tin nhắn cuối từ Khoa, đọc lúc tám giờ bốn phút: Được.
Ngày mai là ngày hai mươi mốt. Còn bốn mươi bốn ngày.
Anh mở ứng dụng ghi chú, tạo một file mới, gõ tiêu đề:
NỢ SỔ — Tài liệu cho team sales.
Rồi dừng lại.
Team sales. Khoa sẽ không thích cái từ đó. Không phải vì nó sai — mà vì nó nghe như anh đang gọi Khoa là nhân viên.
Hoàng xóa đi. Gõ lại: NỢ SỔ — Những gì Khoa cần biết.
Rồi bắt đầu viết.
Ngày hai mươi hai.
Bảng của Hệ thống cập nhật lúc tám giờ tối: NGƯỜI DÙNG THỰC: 40 — NGƯỜI TRẢ TIỀN: 6 — HẠN CHÓT: 43 NGÀY.
Sáu người trả tiền. Mỗi người một trăm năm mươi ngàn một tháng. Chín trăm ngàn một tháng từ sáu cái tiệm nhỏ trong các hẻm Bình Thạnh, Gò Vấp, Phú Nhuận.
Không đủ để làm gì lớn. Nhưng là tiền thật, từ người thật, trả vì sản phẩm thật có ích cho họ.
Hoàng nhìn số đó một lúc rồi mở file ghi chú đang làm dở từ tối qua. Anh thêm vào phần cuối: Chị Lan — hỏi về dùng trên máy tính. Cần làm web version tối ưu cho desktop. Chưa trong kế hoạch nhưng cần ghi nhớ.
Điện thoại rung. Tin nhắn từ Khoa:
Tao gửi tài liệu cho bốn khách đang cân nhắc. Hai người đọc rồi. Chờ xem.
Rồi, sau ba phút:
Mày cần tao báo cáo số ngày hay tự tao gửi hàng tuần?
Hoàng gõ trả lời: Hàng tuần oke. Thứ Sáu tối.
Được.
Rồi, mười hai giây sau — không phải Khoa mà là điện thoại rung lần nữa, tin nhắn từ số lạ:
Con ơi tính năng in báo cáo cái app mày có chưa, tao cần gấp.
Hoàng nhìn tin nhắn đó. Số điện thoại — anh không lưu, nhưng mã vùng là Gò Vấp. Khách của Khoa.
Anh chưa làm tính năng xuất báo cáo.
Gõ trả lời: Dạ chưa có ạ, đang làm và sẽ có trong hai tuần. Con sẽ báo lại khi có.
Đặt điện thoại xuống bàn.
Hai tuần. Anh vừa tự đặt hạn chót cho chính mình — không phải vì Hệ thống yêu cầu, mà vì có người đang cần.
Trong góc tầm nhìn, Hệ thống không hiện thông báo gì. Không điểm cộng, không đánh giá, không nhiệm vụ phụ.
Im lặng hoàn toàn.
Nhưng tám giờ mười hai phút, khi Hoàng đang bắt đầu phác thảo logic xuất báo cáo, điện thoại rung lần nữa.
Khoa.
Khoa gọi lần thứ ba trong giờ Toán sáng nay. Mày có biết không?
Hoàng nhìn tin nhắn đó. Rồi nhìn lại màn hình điện thoại về phía cuộc gọi nhỡ từ ban sáng — anh đã xem qua nhưng không gọi lại vì nghĩ chỉ là thông báo thường.
Ba cuộc gọi.
Có. Tao ra ngoài giờ không kịp.
Không phải kịp hay không kịp. Khách đang ngồi đợi. Tao gọi ba lần mà mày không bắt. Tao phải nói “bên kỹ thuật đang bận” rồi ngồi đó giải thích vòng vo trong khi không biết mình đang giải thích gì.
Tin nhắn ngắn. Không có dấu chấm than, không có chữ viết hoa.
Rồi Khoa nhắn tiếp:
Khách muốn hỏi tính năng xuất báo cáo. Tao nói không biết. Họ đang cân nhắc không dùng nữa.
Hoàng đọc xong. Đặt điện thoại xuống.
Hệ thống không hiện lên gì — không bình luận, không đánh giá, không ghi điểm trừ hay điểm cộng. Chỉ có bảng đếm cũ vẫn đứng yên ở góc tầm nhìn: 40/500. 43 ngày.
Và tin nhắn của Khoa trên màn hình, không có trả lời nào từ phía anh.