Mùi dầu máy khét nhẹ trộn lẫn với bụi bông từ các sấp vải thun cotton trắng dính trên thành các máy kansai. Âm thanh cọc cọc của động cơ motor kéo bàn đạp cơ học vang lên đều đặn dưới gầm xưởng. Hoàng đứng sau khung cửa kính mờ hơi nước, nhìn tấm lưng gầy của bà Trần Thị Lan khom xuống, một tay chỉnh lại cữ may viền cổ, tay kia vỗ vỗ lên mu bàn tay của một cô gái trẻ tầm tuổi Trâm.

“Nè, con đi kim vầy là nó đứt chỉ liền hà,” giọng mẹ nhẹ, đặc sệt âm miền Tây sông nước. “Con cứ buông lỏng cổ tay ra, vải này nó giãn bốn chiều, con níu nó quá là đường may nó dúm, mặc vô nó ngứa cổ người ta. Coi mẹ làm nè.”

Bàn chân mẹ đạp nhẹ lên bàn đạp sắt bóng loáng. Chiếc máy may cũ chạy re re, đường viền cổ áo thun phẳng phiu hiện ra dưới mũi kim đôi đang nhảy múa liên hồi. Mẹ không nhìn vào bàn đạp, lưng hơi khom nhưng mắt vẫn chăm chú canh sợi vải, miệng khẽ thổi bay mấy hạt bụi bông vừa bám vào chân vịt.

Hoàng khẽ đẩy cửa bước vào. Tiếng chuông gió treo ở cửa bằng vỏ ốc kêu lách cách. Mấy người thợ may gần đó ngước lên nhìn, có người nhận ra anh, cười chào: “Ủa, cậu Hoàng tới thăm cô Lan hả? Hôm nay nghỉ học hả cậu?”

“Dạ, nay con rảnh nên ghé,” Hoàng gật đầu cười đáp lễ.

Mẹ anh lúc này mới ngẩng lên. Đôi mắt bà đã xuất hiện những vết chân chim sâu hoắm ở khóe mắt, nhưng cái nhìn vẫn sáng và hiền. Bà phủi bụi bông trên tạp dề xám, kéo chiếc ghế đôn gỗ sang một bên: “Tới hồi nào vậy con? Sao không gọi điện mẹ ra đón?”

“Con đi xe ôm vô, hẻm này dễ kiếm mà mẹ,” Hoàng bước tới, mắt đảo quanh xưởng may nhỏ nằm sâu trong con hẻm trên đường Lê Văn Sỹ.

Đây là một xưởng may gia công của một người quen cũ của ba. Khi Hoàng thành lập Cổng Việt và NỢ SỔ, thu nhập của anh đã dư dả để mua cho mẹ một căn nhà nhỏ ở quận Phú Nhuận và bảo bà nghỉ việc ở xưởng cũ để an dưỡng tuổi già. Nhưng mẹ không ngồi yên được. Chỉ sau ba tháng ở nhà tưới cây và đi chợ, bà bắt đầu than mỏi vai gối, người uể oải. Cuối cùng, bà tự tìm đến xưởng này, xin làm thợ hướng dẫn kỹ thuật bán thời gian cho mấy đứa nhỏ mới học việc.

Mẹ lấy từ dưới ngăn kéo bàn may ra một chai nước sâm tự nấu, còn mát rượi, áp vào má Hoàng: “Uống đi cho mát. Đi nắng nóng nực. Làm gì mà mồ hôi mồ kê không hà.”

Hoàng nhận chai nước, vị ngọt thanh của mía lau và rễ tranh lan tỏa trong cuống họng. Anh ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp bên cạnh máy may của mẹ. Cô gái trẻ lúc nãy học việc nhìn Hoàng bằng ánh mắt tò mò, rồi khẽ chào mẹ Lan để chuyển sang bàn ủi hơi nước ở góc phòng.

“Mẹ dạy con nhỏ đó hả?” Hoàng hỏi, mắt nhìn theo đường viền cổ áo mẹ vừa may xong.

“Ờ, con bé Linh ở dưới quê lên,” mẹ thu dọn mấy ống chỉ dư bỏ vào rổ nhựa. “Nó chịu thương chịu khó mà tay chân còn cứng quá. Làm nghề này không có gấp được, nóng nảy là hư nguyên lô vải của người ta liền. Ba con hồi đó cũng vậy, làm gì cũng muốn nhanh, cuối cùng cái máy xe cũng phải rã ra làm lại.”

Hoàng nhìn mẹ lách sợi chỉ cotton qua cây kim mỏng như cọng râu. Đôi bàn tay mẹ thô ráp, những đầu ngón tay chai sần vì mấy chục năm kéo vải và chạm vào kim sắt, nhưng chuyển động lại vô cùng uyển chuyển. Mẹ không dùng những khái niệm cơ học hay lực học phức tạp. Bà chỉ cảm nhận độ căng của sợi chỉ bằng một cú khẽ gẩy ngón trỏ, nghe tiếng motor quay để biết máy có bị khô dầu hay không.

“Hồi xưa… ba dạy con học nghề sửa xe sao mẹ?” Hoàng hỏi, đột ngột muốn biết về quá khứ mà anh đã bỏ lỡ trong những năm tháng mải miết chạy theo các chỉ số.

Mẹ Lan dừng tay chỉ, nhìn Hoàng, mắt hơi nheo lại như đang lục tìm ký ức: “Ba con hả? Ba con nóng tính lắm. Ổng dạy là ổng la um sùm hà. Tháo con ốc mà trầy ren là ổng gõ đầu liền. Nhưng mà ổng thương con. Ổng sợ con không có cái nghề lận lưng rồi sau này cực khổ như ổng. Còn mẹ thì nghĩ khác.”

“Mẹ nghĩ sao?”

Mẹ cười, tiếng cười giòn tan nhưng nhỏ nhẹ: “Mẹ nghĩ cái gì cũng có cái duyên của nó. Giống như sợi chỉ này nè, con căng quá thì nó đứt, con buông quá thì nó rối. Cứ từ từ mà đi. Con đi học đại học, rồi làm công ty lớn nhỏ gì đó mẹ có hiểu đâu. Nhưng mẹ nhìn con là mẹ biết con có chịu cực được không. Con của mẹ, mẹ biết mà.”

Hoàng cúi đầu nhìn nhãn hiệu của cái máy may Singer cổ điển trước mặt. Màu sơn xanh rêu đã bong tróc nhiều chỗ, để lộ lớp sắt xám xịt bên dưới. Trên thân máy có dán một miếng decal nhỏ hình hoa hướng dương đã phai màu, có lẽ là do cô gái học việc trước đó dán vào.

Suốt sáu năm qua, từ ngày đầu tiên Hệ thống kích hoạt trong đầu anh, Hoàng luôn nghĩ mình phải là người che chở cho gia đình. Anh mua nhà, anh gửi tiền, anh cố gắng tạo ra một vùng an toàn tuyệt đối xung quanh ba mẹ để họ không phải chạm tay vào những lo toan của thế giới vật chất. Anh tưởng đó là hiếu thảo, là bảo vệ.

Nhưng hôm nay, nhìn mẹ ngồi giữa tiếng cọc cọc của máy may, mặt lấm tấm bụi bông nhưng ánh mắt lấp lánh khi chỉ cho đứa nhỏ cách đi kim, Hoàng chợt hiểu ra một điều.

Bà không cần được cứu khỏi công việc. Lao động là cách bà kết nối với thế giới, là nơi bà tìm thấy giá trị của mình sau khi các con đã lớn khôn và tự bay đi. Việc bắt bà ngồi yên trong căn nhà mát lạnh với chiếc tivi mở cả ngày mới chính là sự giam cầm êm ái nhất.

“Mẹ…” Hoàng ngập ngừng.

“Hử? Sao con?” Mẹ vẫn cắm cúi luồn sợi chỉ màu cam qua lỗ kim nhỏ xíu.

“Mẹ làm ở đây có mệt không? Nếu mệt thì bớt buổi lại, tuần đi hai ba ngày thôi.”

Mẹ Lan ngẩng đầu lên, giả vờ lườm Hoàng một cái: “Mệt gì mà mệt. Ở nhà một mình mẹ còn mệt hơn. Ra đây có mấy đứa nhỏ nó nói chuyện vui lắm. Với lại…” Bà hạ giọng, mắt hướng về góc phòng nơi cô bé Linh đang ủi áo. “Mấy đứa nhỏ dưới quê lên, tụi nó bơ vơ lắm con. Không ai chỉ dẫn tụi nó dễ bị người ta quỵt tiền công, hoặc làm sai rồi bị đuổi. Mẹ chỉ tụi nó cái nghề để tụi nó tự sống được. Coi như tích đức cho con cho cái.”

Bàn tay mẹ đặt lên vai Hoàng. Hơi ấm từ lòng bàn tay khô ráp xuyên qua lớp áo thun mỏng, truyền vào vai anh một cảm giác vững chãi lạ kỳ. Đó không phải là sự vững chãi của một hệ thống máy móc được tối ưu hóa, cũng không phải sự vững chãi của những con số tài chính trên màn hình của Phương Anh. Đó là sự vững chãi của một tình yêu thương vô điều kiện, thứ tình cảm không cần bất kỳ một thuật toán nào để tính toán hay đo lường.

“Mẹ nghe ba con nói dạo này con bận lắm phải không?” Mẹ hỏi, giọng đầy quan tâm. “Thấy ba con nói con làm cái app gì đó cho người ta ghi nợ. Có ổn không con? Có bị người ta gạt không?”

Hoàng cười, lắc đầu: “Không đâu mẹ. Con làm với bạn bè tốt lắm. Tụi nó giỏi lắm, không ai gạt con đâu.”

“Ừ, làm gì thì làm, đừng có tham quá nghe con,” mẹ Lan vuốt lại cổ áo thun của Hoàng, phủi đi một sợi chỉ thừa bám trên đó. “Tiền bạc thì cần thiệt, nhưng mà sức khỏe với cái đầu óc thảnh thơi mới là quan trọng nhất. Ba con hồi trẻ cũng ham làm, đêm nào cũng thức tới hai ba giờ sáng sửa xe cho khách, rồi sau này đổ bệnh ra đó. Con đừng có đi theo vết xe đổ của ba.”

“Dạ, con biết rồi. Từ nay con ngủ sớm.” Hoàng hứa, lòng chợt dâng lên một cảm xúc nghẹn ngào.

Lời hứa này anh không nói cho Hệ thống nghe. Anh nói cho mẹ nghe. Và anh biết mình sẽ thực hiện nó, không phải vì sợ bị trừ điểm hay giảm thuộc tính, mà vì anh muốn mẹ được yên lòng.

Tiếng chuông gió ngoài cửa lại vang lên lạch cạch. Nắng chiều Sài Gòn bắt đầu nhạt dần, hắt qua cửa kính những vệt màu vàng cam ấm áp. Mẹ đứng dậy, cởi tạp dề xếp gọn gàng trên bàn may.

“Tới giờ mẹ về nấu cơm rồi. Hôm nay mẹ nấu canh chua cá lóc với thịt kho quẹt. Con có về ăn cơm không?”

“Dạ có,” Hoàng đứng dậy theo. “Để con chở mẹ về.”

“Khỏi, mẹ đi xe đạp điện quen rồi,” mẹ xua tay, lấy chiếc nón lá treo bên vách tường. “Con đi xe ôm về đi, hoặc đi công chuyện của con. Mẹ tự chạy về được, đường này mẹ đi mỗi ngày mà.”

Hoàng nhìn mẹ dắt chiếc xe đạp điện màu đỏ đô ra khỏi cửa xưởng. Dáng mẹ nhỏ nhắn, lưng hơi khom dưới chiếc nón lá cũ. Bà nổ máy, chiếc xe lướt đi êm ru trên con hẻm nhỏ hẹp, khuất dần sau khúc cua ngập nắng.

Đứng trước cửa xưởng may, Hoàng hít một hơi thật sâu. Mùi dầu máy và bụi bông vẫn còn thoang thoảng bên cánh mũi. Thế giới xung quanh anh vẫn đang vận hành theo cách của nó: ồn ào, bận rộn, và đầy rẫy những chuyển động vi mô mà mắt thường không thể thấy hết.

Không có thông báo nào hiện ra trước mắt. Không có một la bàn nào chỉ hướng. Nhưng Hoàng biết, hướng đi của anh đã rõ ràng hơn bao giờ hết. Anh sẽ về nhà, ăn một bữa cơm gia đình thật trọn vẹn, và ngày mai, anh sẽ lại bước vào văn phòng để cùng những người đồng đội viết tiếp câu chuyện của họ.

Bằng chính đôi tay của mình. Mãi mãi tiến về phía trước.