Chương 57 — Lời mời không có chức danh
Lâm đến trước.
Anh xách chiếc túi vải canvas đựng tai nghe và cáp nối, vai đeo thêm một bao đàn — cái bao vải đỏ bọc đàn tranh gảy, đã sờn hai góc. Anh bước qua cửa kính tự động, nhìn quanh không gian tầng ba của tòa nhà nhỏ trên đường Trần Quý Khoách: bàn dài gỗ MDF, ghế xoay đen, bảng trắng treo tường, góc có máy pha cà phê nhỏ và tủ lạnh mini. Trên tường dán ba poster startup, một tờ sơ đồ lean canvas viết bằng bút dạ còn sót lại từ buổi họp trước.
Lâm đứng ở giữa phòng, tay vẫn xách bao đàn, nhìn quanh như người bước vào nhà người khác.
“Đây đúng chỗ không?” anh hỏi Quân — Quân vừa đi theo sau, máy ảnh treo cổ, tay cầm ly trà sữa chưa uống hết.
“Anh Tuấn gửi địa chỉ, ảnh chụp cái bảng hiệu. Giống.” Quân nhìn quanh. “Nhưng mà — anh Hoàng mời mình tới đây làm gì?”
Lâm không trả lời. Anh đặt bao đàn xuống góc bàn, kéo ghế xoay ra ngồi — ghế xoay khiến anh giật mình khi nó xoay quá, anh bám vào mép bàn. Ở phòng tập Nguyễn Đình Chiểu, ghế là ghế nhựa cố định, không xoay được. Ở phòng thu quận 10, ghế là ghế gấp. Lâm chưa ngồi ghế xoay bao giờ.
Mai đến sau năm phút. Cô mặc áo sơ mi trắng, tóc buộc gọn — trang phục Nhạc viện, vừa tan học chạy qua. Cô nhìn Lâm đang xoay trên ghế và cười.
“Anh như người ngoài hành tinh.”
“Tao ngồi ghế này nó quay. Ai thiết kế ghế quay cho dân startup vậy?”
“Dân startup quay cuồng thì ghế phải quay.” Quân nói mà không ngẩng lên — đang xem điện thoại.
Mai đặt túi xuống, ngồi cạnh Lâm. Cô nhìn quanh phòng: bàn dài, ghế xoay, bảng trắng, poster. Không giống phòng tập. Không giống phòng thu. Không giống quán cà phê. Nơi này thuộc về người khác — người làm phần mềm, người chạy startup, người nói chuyện bằng số liệu và dashboard.
Hạnh đến sau cùng. Cô đi qua cửa kính, nhìn vào trong, dừng lại một nhịp ở cửa rồi mới bước vào. Hạnh luôn vào phòng theo cách đó — kiểm tra trước, bước sau. Cô không ngồi vào ghế xoay mà kéo một chiếc ghế gỗ tựa lưng ở góc, đặt xuống cạnh tường.
“Hạnh ngồi đây.” Lâm chỉ chiếc ghế gỗ.
“Em thích ngồi yên.”
Bốn người. Nhóm nhạc độc lập ngồi trong không gian startup. Bao đàn tranh đỏ nằm cạnh laptop đen. Ly trà sữa đặt trên bàn MDF cạnh tủ tài liệu pháp lý. Chiếc ghế xoay vẫn hơi kêu mỗi khi Lâm nhúc nhích.
Hoàng đến cùng anh Tuấn.
Anh Tuấn mở cửa phòng, bước vào trước. Ông mặc áo thun xám, quần jeans, giày sneaker — diện mạo founder Sài Gòn chuẩn. Ông nhìn nhóm nhạc đang ngồi, gật đầu chào từng người.
“Mọi người đến đông đủ rồi. Cà phê có ở góc, nước suối trong tủ lạnh. Tự nhiên nha.”
Lâm đứng dậy bắt tay anh Tuấn. Họ đã gặp — lần ở quán cơm trưa luật sư Trang giải thích bản quyền, Lâm ngồi đầu bàn, hỏi nhiều câu sắc. Lần đó Lâm chưa tin Hoàng. Bây giờ Lâm bắt tay anh Tuấn mà vẫn không hoàn toàn tin — nhưng ít nhất đã ký giấy.
Khoa đến sau Hoàng ba phút.
Anh bước vào, mặc áo thun game cũ — cái áo in hình nhân vật gameonline đã mờ, anh mặc nó như đồng phục. Khoa nhìn quanh phòng: bảng trắng, ghế xoay, poster startup. Rồi anh nhìn nhóm nhạc.
Khoa chưa từng gặp Lâm, Mai, Quân, Hạnh. Anh biết họ qua lời Hoàng kể — những mảnh vụn tin nhắn Hoàng thỉnh thoảng rơi ra: nhóm kia, phòng thu, bài hát, Singapore. Khoa thu thập những mảnh đó nhưng chưa bao giờ ghép thành hình đầy đủ.
Bây giờ bức hình ở trước mặt anh. Bốn người — một người xách đàn tranh, một người mang giọng hát Nhạc viện, một người cầm máy ảnh, một người ngồi góc tường không nói — ngồi trong phòng startup.
Khoa kéo ghế, ngồi xuống cuối bàn. Cách xa mọi người.
Phương Anh bước vào sau cùng. Cô đến từ hướng khác — từ phòng học thêm kinh tế chiều thứ Bảy. Cô mặc áo sơ mi kẻ sọc, tóc xõa, tay xách cặp tài liệu dày. Cô nhìn quanh phòng, gật đầu chào nhóm nhạc — đã quen từ nhiều buổi làm việc — rồi ngồi xuống cạnh Khoa.
Khoa liếc sang. Phương Anh liếc lại. Hai người chưa từng nói chuyện nhiều. Khoa biết Phương Anh là người suy ra NỢ SỔ là của Hoàng. Phương Anh biết Khoa là người bán hàng NỢ SỔ. Nhưng giữa họ chưa có câu chuyện nào ngoài vài lần chào qua ở trường.
Bây giờ họ ngồi cạnh nhau, trong một phòng có người thuộc về NỢ SỔ, người thuộc về bài hát, người thuộc về cả hai. Khoa thuộc về cái nào? Phương Anh thuộc về cái nào?
Câu trả lời, ít nhất cho buổi hôm nay, là cả hai.
Hoàng đứng cạnh bảng trắng.
Anh cầm bút dạ đen, xoay trong tay — thói quen cũ, từ hồi code xong đứng vẽ wireframe trên giấy. Anh nhìn tám người ngồi trong phòng: Khoa cuối bàn, Phương Anh cạnh Khoa, anh Tuấn tựa vào cạnh bàn gần cửa, nhóm nhạc bốn người ngồi phía trước.
“Trước khi mình bắt đầu,” Hoàng nói, “tôi muốn nói rõ: hôm nay không có thông báo lớn. Không có công ty mới. Không có chức danh.”
Lâm nhìn Hoàng. Anh đang chờ.
“Cũng không có bài thuyết trình slide.” Hoàng giơ bút dạ. “Chỉ có bảng trắng và một câu hỏi.”
Anh quay lại, viết lên bảng trắng hai chữ:
CỔNG VIỆT
“Tên tạm,” anh nói. “Có thể đổi. Nhưng tạm gọi vậy.”
Anh quay lại nhìn mọi người.
“Mình vừa làm xong một bài hát. Mưa qua chợ cũ. Mười tám ngàn view. Ba trăm đô từ Singapore. Một blogger ở Melbourne chia sẻ. Một bình luận từ Úc nói bài hát nhớ tới chợ quê của mẹ.”
Anh dừng.
“Ba trăm đô không đủ gọi là doanh thu. Mười tám ngàn view không đủ gọi là thành công. Nhưng nó chứng minh một điều: nhạc Việt có thể đi ra ngoài Việt Nam theo đường hợp pháp, giữ quyền cho người sáng tạo, và có người thật nghe.”
Anh viết lên bảng, cạnh chữ CỔNG VIỆT, năm cột:
1. QUYỀN SỞ HỮU 2. PHÂN PHỐI 3. PHỤ ĐỀ 4. CẤP PHÉP 5. CỘNG ĐỒNG
“Mình đã làm năm thứ này cho Mưa qua chợ cũ. Thủ công. Từng bước. Mỗi bước tốn thời gian, tốn tiền, và tốn nhiều lần sửa hơn cần thiết.”
Anh gạch chân cột số một.
“Quyền sở hữu: nhóm phải ký split sheet, đăng ký tác quyền, thay sample không rõ nguồn. Tốn hai tuần.”
Gạch chân cột hai.
“Phân phối: chọn aggregator, nộp metadata, bị reject một lần vì sai dấu tên, sửa lại, đợi duyệt. Tốn ba tuần.”
Cột ba.
“Phụ đề: Quân tự làm lyric video, Mai thu đoạn giới thiệu tiếng Anh, Phương Anh viết bài song ngữ. Tay chân nhiều. Tốn một tuần.”
Cột bốn.
“Cấp phép: email từ Singapore, thương lượng, anh Tuấn rà pháp lý, hợp đồng tiếng Anh một trang. Tốn năm ngày.”
Cột năm.
“Cộng đồng: blogger Melbourne chia sẻ, bình luận từ Úc, Mỹ, Singapore. Phần này tụi mình không kiểm soát. Nó tự xảy ra.”
Anh đặt bút xuống.
“Năm bước. Bốn bước tụi mình làm thủ công. Bước thứ năm tụi mình không làm được — nó phụ thuộc người nghe. Vấn đề là: bốn bước thủ công đó đúng cho một bài hát. Nếu mười bài? Hai mươi bài? Năm mươi nghệ sĩ?”
Lâm lên tiếng đầu. “Anh đang nói làm thêm bài?”
“Tôi đang nói làm hệ thống.”
“Hệ thống gì?”
“Bộ công cụ và dịch vụ nhỏ giúp nghệ sĩ độc lập Việt Nam đăng ký quyền, phân phối, làm phụ đề, cấp phép quốc tế — mà không phải tự mò từng bước như tụi mình đã mò.”
Lâm ngồi thẳng lên. Ghế xoay kêu.
“Nghĩa là — anh muốn làm cái này cho người khác? Không phải chỉ cho nhóm em?”
“Đúng.”
Im.
Mai nhìn Lâm. Lâm nhìn bảng trắng. Quân ngừng xem điện thoại. Hạnh, ở góc phòng, hơi nhích người — dấu hiệu duy nhất cho thấy cô đang nghe thật.
Anh Tuấn lên tiếng từ cạnh cửa. Giọng ông chậm, đều — kiểu giọng người đặt câu hỏi khi đã biết câu trả lời.
“Mày muốn làm platform?”
“Không phải platform.” Hoàng lắc đầu. “Platform nghe lớn. Tôi nói bộ công cụ nhỏ. Form đăng ký quyền trên web. Hướng dẫn từng bước phân phối. Mẫu hợp đồng cấp phép. Danh sách aggregator đã kiểm chứng. Có thể vừa là website, vừa là dịch vụ — người thật giúp người thật.”
“Mô hình doanh thu?” Anh Tuấn hỏi thẳng.
“Phí dịch vụ theo bài. Hoặc phí thành viên theo tháng. Chưa chắc. Phương Anh đang phân tích.”
Anh Tuấn nhìn Phương Anh. Phương Anh gật.
“Đang làm,” cô nói. “Chưa có con số cuối. Nhưng mô hình không giống NỢ SỔ — không phải subscription đơn thuần. Có thể kết hợp phí dịch vụ ban đầu và phần trăm doanh thu phân phối.”
Anh Tuấn không phản đối. Ông chỉ nhìn Hoàng, rồi nhìn bảng trắng, rồi nói câu mà ông đã nói nhiều lần trước đó nhưng mỗi lần ở ngữ cảnh khác.
“Vấn đề không nằm ở ý tưởng. Vấn đề nằm ở ai làm.”
Hoàng biết câu đó sẽ đến. Anh đã chuẩn bị.
Anh quay lại bảng trắng, viết thêm — bên dưới năm cột, anh vẽ một đường ngang chia đôi bảng. Bên trái viết:
NỢ SỔ
Bên phải viết:
CỔNG VIỆT
“Hiện tại mình có hai thứ đang chạy,” anh nói. “NỢ SỔ — tám trăm năm mươi chín người dùng, doanh thu tháng hai triệu rưỡi. Cổng Việt — chưa có gì ngoài một bài hát chứng minh mô hình.”
Anh nhìn mọi người.
“Và hiện tại, cả hai phụ thuộc một người.”
Anh không nói tên. Không cần. Mọi người trong phòng đều biết đó là ai — vì mọi quyết định kỹ thuật đều qua tay anh, mọi email đối tác đều do anh trả lời, mọi bug đều do anh fix.
“Đó là vấn đề,” Hoàng nói. “Và đó là lý do tôi mời mọi người hôm nay.”
Anh quay lại bảng, viết bên dưới CỔNG VIỆT:
— Hạ tầng kỹ thuật: Hoàng
“Phần của tôi. Cổng Việt cần website, form, database nghệ sĩ, hệ thống theo dõi phân phối. Tôi sẽ xây. Nhưng phần này không phải bài toán khó — khó là ở bốn phần còn lại.”
Anh viết tiếp:
— Mô hình quyền và doanh thu: Phương Anh
Phương Anh nhìn lên. Cô không ngạc nhiên — cô đã làm việc này từ đầu: split sheet, bảng chia doanh thu, điều khoản cấp phép, chỉnh email tiếng Anh. Nhưng đây là lần đầu Hoàng gọi tên phần của cô trước mặt mọi người.
“Phương Anh sẽ phụ trách toàn bộ cấu trúc quyền và doanh thu: split sheet mẫu, bảng giá cấp phép, điều khoản hợp đồng tiêu chuẩn, dashboard doanh thu minh bạch. Những thứ mà nếu không có, nghệ sĩ sẽ luôn sợ bị lừa — và sự sợ đó đúng, vì thiệt thòi lúc nào cũng nằm ở người không biết đọc hợp đồng.”
Phương Anh không nói gì. Cô mở cặp tài liệu, rút ra một tờ giấy — bảng phân tích mô hình doanh thu cô đã bắt đầu viết từ tuần trước — và đặt lên bàn.
“Đang viết dở,” cô nói. “Tuần sau xong.”
Anh viết tiếp:
— Pháp lý: Anh Tuấn
Anh Tuấn gật đầu từ cạnh cửa. Ông không cần giải thích — vai trò pháp lý của ông đã được chứng minh qua hợp đồng Singapore, qua luật sư Trang, qua ba điều scope–territory–term. Ông chỉ nói một câu:
“Tôi giữ vai trò cố vấn pháp lý. Không phải người ra quyết định sản phẩm.”
“Đúng,” Hoàng nói. “Anh chỉ vào khi cần. Không phải anh lo mọi thứ.”
Anh viết tiếp dòng cuối:
— Mạng lưới nghệ sĩ và cộng đồng: ?
Dấu chấm hỏi to hơn các chữ khác. Hoàng quay lại nhìn Khoa.
Khoa ngồi cuối bàn.
Anh đã nghe hết — từ lúc Hoàng viết CỔNG VIỆT lên bảng, đến năm cột, đến mô hình doanh thu, đến vai trò từng người. Anh nghe kiểu người đang sắp xếp thông tin: mỗi câu của Hoàng rơi vào một ngăn trong đầu Khoa, ngăn nào trống thì để đó, ngăn nào đầy thì đóng lại.
Nhưng khi Hoàng viết dòng cuối cùng — Mạng lưới nghệ sĩ và cộng đồng: ? — rồi quay lại nhìn anh, Khoa nhận ra ngăn đó không trống.
Nó đang chờ.
“Mạng lưới nghệ sĩ,” Khoa nói, chậm. “Nghĩa là gì?”
Hoàng đã chuẩn bị câu trả lời. Nhưng anh chọn cách không trả lời ngay. Anh đặt bút dạ xuống, nhìn Khoa.
“Nghĩa là tìm thêm nghệ sĩ độc lập — nhạc sĩ, ca sĩ, producer — đang làm nội dung tốt nhưng không biết cách đưa ra ngoài. Giới thiệu Cổng Việt cho họ. Giúp họ hiểu tại sao cần bản quyền, cần phân phối, cần giấy tờ. Và xây cộng đồng quanh đó — không phải cộng đồng online, mà người thật gặp người thật. Như cách mày đã làm với chủ tiệm ở Bình Dương, Gò Vấp, Phú Nhuận.”
Khoa nghe. Anh nghe kỹ từng chữ.
“Nhưng lần này không phải tiệm tạp hoá. Lần này là nghệ sĩ. Dân khác. Cách nói khác.”
“Đúng. Dân khác. Nhưng nguyên tắc giống: người ta tin người giới thiệu hơn tin quảng cáo. Mày đã chứng minh điều đó với NỢ SỔ. Hải ở Bình Dương giới thiệu cho ba đồng nghiệp vì tin mày. Chị Bảy dùng app vì tin mày.”
“Vậy anh muốn tao làm giống — nhưng với nghệ sĩ.”
“Tao muốn hỏi mày có muốn không.”
Im.
Khoa nhìn Hoàng. Câu hỏi đó — có muốn không — khác với mọi lần trước.
Mỗi lần trước, Hoàng nói: mày làm được không? Tao cần người lo phần khách hàng. Đó là giao việc. Khoa nhận việc vì Khoa tin Hoàng, và vì không có ai khác làm.
Lần này Hoàng nói: có muốn không. Đó là hỏi.
Khoa đã chờ câu hỏi đó từ lâu. Từ thư viện lớp chín — mày coi tao là gì trong cái này. Từ phòng Hoàng tối hôm qua — khi mày đi xa hơn, mày có còn nhìn lại chỗ tao đứng không. Câu hỏi đó nằm trong đầu Khoa như hòn đá trong túi: nặng, không vứt được, không quên được.
Bây giờ Hoàng đặt câu hỏi trước mặt tám người — Khoa được hỏi, không được giao việc.
Nhưng Khoa không trả lời ngay.
“Cho tao nghĩ,” anh nói.
Hoàng gật. Không ép. Không giải thích thêm. Anh quay lại bảng trắng, để dấu chấm hỏi ở đó.
Lâm nhìn Khoa. Mai nhìn Khoa. Quân nhìn Khoa. Hạnh không nhìn ai — cô nhìn xuống tay mình.
Anh Tuấn quan sát từ cạnh cửa. Ông hiểu điều đang xảy ra: Hoàng vừa hỏi một câu mà ông từng hỏi Hoàng — mày muốn đi đến đâu. Hoàng trả lời bằng tao muốn xây thứ gì đó người ta vẫn dùng khi tao không còn ở đó nữa. Bây giờ Hoàng hỏi Khoa câu tương tự. Và Khoa, giống Hoàng lúc đó, cần thời gian.
Hoàng tiếp tục. Anh quay lại bảng trắng, vẽ một vòng tròn quanh chữ NỢ SỔ.
“NỢ SỔ vẫn chạy. Tám trăm năm mươi chín người dùng. Khách quen đang tăng tự nhiên qua giới thiệu. Server ổn. Phần kỹ thuật tao vẫn lo — nhưng tao đang giao dần cho Khoa xử lý phần mặt trước. Bug nhỏ, khiếu nại, hướng dẫn khách — Khoa đã làm được.”
Khoa nghe câu đó. Anh không phản ứng ngoài mặt — nhưng bên trong, câu đó nhẹ hơn đá trong túi một chút. Hoàng đã nói Khoa đã làm được trước mặt mọi người. Đó không phải lời khen. Đó là xác nhận — kiểu xác nhận của người ghi nhận sự thật.
“NỢ SỔ không bỏ,” Hoàng nói tiếp. “Nhưng nó đang chuyển từ giai đoạn tao và Khoa xây từng viên gạch sang giai đoạn nó tự lớn. Tao cần đảm bảo nó tiếp tục tự lớn mà không cần tao chạy theo từng bug.”
Anh Tuấn gật. Ông đã nói điều đó từ cuộc gặp Mekong: cấu trúc phụ thuộc một người. Khánh cũng nói. Bây giờ Hoàng nói chính câu đó — nhưng lần đầu nói trước mặt tất cả mọi người, bao gồm Khoa.
Buổi họp tan lúc 5 giờ chiều.
Không có chụp ảnh. Không có tuyên bố. Không có ai nói từ hôm nay chúng ta là team. Chỉ có bảng trắng với chữ CỔNG VIỆT, năm cột, bốn dòng vai trò, và một dấu chấm hỏi chưa có tên.
Lâm đứng dậy, xách bao đàn. Anh đi ngang Hoàng, dừng lại.
“Anh nói bộ công cụ. Khi nào có demo?”
“Chưa rõ. Nhưng tao sẽ gửi bản nháp form đăng ký quyền trong hai tuần.”
“Hai tuần.” Lâm gật. “Oke.”
Mai đi theo Lâm. Cô ngoái lại nhìn Khoa — tò mò, không dò hỏi. Quân thu dọn máy ảnh, vác theo ly trà sữa đã uống hết từ lâu. Hạnh rời phòng đầu tiên, không chào — chỉ gật đầu nhẹ với cả phòng rồi đi.
Anh Tuấn ở lại dọn bàn. Ông thu tài liệu, tắt máy pha cà phê, lau bảng — nhưng không xóa chữ CỔNG VIỆT.
“Để đó,” Hoàng nói. “Nhờ anh giữ phòng thêm tuần.”
Anh Tuấn nhìn Hoàng. “Mày biết Khoa chưa nhận.”
“Tao biết.”
“Và mày biết tại sao.”
“Tao biết.”
Anh Tuấn không nói thêm. Ông đặt chìa khóa phòng lên bàn, đẩy về phía Hoàng.
“Buổi họp ổn. Nhóm nhạc nghe hiểu. Phương Anh chuẩn bị hơn mọi người tưởng.” Ông dừng ở cửa. “Nhưng câu quan trọng hôm nay không nằm ở bảng trắng.”
“Câu nào?”
“Câu mày chưa viết lên bảng.” Anh Tuấn nhìn Hoàng. “Ai là người quyết định khi mày không có mặt.”
Rồi ông ra.
Phương Anh chưa đi.
Cô ngồi lại, cặp tài liệu mở, đang xem lại bảng phân tích mô hình doanh thu. Hoàng ngồi xuống cạnh, mở laptop — định bắt đầu viết form đăng ký quyền.
Phương Anh hỏi mà không ngẩng lên:
“Vậy NỢ SỔ thì sao?”
Hoàng dừng gõ.
Câu hỏi đó không phải về mặt kỹ thuật. Phương Anh không hỏi NỢ SỔ có chạy tiếp không — cô biết nó chạy. Cô không hỏi ai fix bug — cô biết Hoàng và Khoa đang lo. Cô hỏi thứ khác: nếu Hoàng mở Cổng Việt, chia vai cho từng người, xây hạ tầng — thì NỢ SỔ nằm ở đâu trong bức tranh mới? Nó là trụ cũ bị bỏ? Là nguồn tiền nuôi trụ mới? Hay nó vẫn là thứ gì đó Hoàng chưa nghĩ rõ?
Hoàng nhìn bảng trắng. Bảng có hai cột — NỢ SỔ bên trái, CỔNG VIỆT bên phải. Hai chữ, cách nhau một đường kẻ ngang. Trên thực tế, cả hai đều đi qua một người: anh.
“Không bỏ,” anh nói.
Phương Anh chờ.
“NỢ SỔ vẫn là gốc. Nó có người dùng thật, doanh thu thật, khách quen thật. Nó không phải thí nghiệm. Nhưng——”
Anh dừng.
Nhưng gì? Nhưng anh không thể tự lo cả hai. Nhưng anh đang dốc thời gian sang Cổng Việt. Nhưng nếu NỢ SỔ cần anh fix bug mỗi lần server lỗi, và Cổng Việt cần anh xây hạ tầng mỗi ngày, thì anh sẽ kẹt ở giữa — và cả hai đều chậm.
Phương Anh nhìn anh. Cô biết anh đang nghĩ gì — không phải vì cô đọc được suy nghĩ, mà vì cô đã phân tích cấu trúc này từ trước. Cô đã thấy điều Khánh từ Mekong thấy: NỢ SỔ phụ thuộc quá nhiều vào một người. Cô cũng thấy điều mới: nếu Hoàng mở thêm trụ thứ hai mà không thay đổi cách vận hành, trụ thứ hai cũng sẽ phụ thuộc vào anh — và anh sẽ thành cổ chai của cả hai.
“Tao biết mày đang nghĩ gì,” Hoàng nói.
“Em đang nghĩ: anh vừa nói giao vai cho từng người, nhưng anh vẫn giữ phần kỹ thuật của cả hai. Anh vẫn là người duy nhất viết code. Anh vẫn là người duy nhất fix server. Anh vẫn là cổ chai.”
Cổ chai.
Cụm từ đó rơi xuống bàn giữa họ. Hoàng đã nghe nó — trong đầu, trong lời Khánh, trong lời anh Tuấn. Mỗi lần nghe, anh nghĩ: tao biết, tao sẽ giải quyết. Nhưng giải quyết bằng cách nào? Tuyển người? Anh chưa đủ tuổi ký hợp đồng lao động. Tìm freelancer? Anh chưa có mạng lưới kỹ thuật tin cậy. Đào tạo Khoa? Khoa không code.
Hoàng nhìn hai cột trên bảng trắng. NỢ SỔ. CỔNG VIỆT. Hai thứ anh đang xây. Hai thứ đều đi qua tay anh. Bốn vai trò anh vừa giao — Phương Anh lo quyền, anh Tuấn lo pháp lý, Khoa (có thể) lo mạng lưới, nhóm nhạc lo nội dung. Nhưng cốt lõi kỹ thuật — phần giữ cho cả hai cột đứng — vẫn nằm trong tay anh.
“Không bỏ,” anh nói lại. “Nhưng từ giờ mình phải học cách xây nhiều thứ mà không để một người thành cổ chai.”
Anh nói xong mới nhận ra.
Người đó hiện tại chính là anh.
Phương Anh không cười. Cô không nói em biết mà hay anh mới nhận ra à. Cô chỉ gấp tài liệu, bỏ vào cặp, đứng dậy.
“Em gửi bảng phân tích mô hình doanh thu thứ Hai,” cô nói ở cửa. Rồi dừng: “Cái form đăng ký quyền — anh định dùng Google Form hay tự build?”
“Tự build.”
“Thì build đi. Em về.”
Cô đi.
Hoàng ngồi lại một mình trong phòng tầng ba. Bảng trắng phía trước: CỔNG VIỆT, năm cột, bốn vai trò, một dấu chấm hỏi. Bên trái: NỢ SỔ.
Anh nhìn dấu chấm hỏi cạnh dòng Mạng lưới nghệ sĩ và cộng đồng. Khoa chưa trả lời. Khoa cần thời gian. Hoàng biết — anh cũng cần thời gian khi anh Tuấn hỏi mày muốn đi đến đâu.
Nhưng khác với lần đó: Hoàng đã trả lời. Tao muốn xây thứ gì đó người ta vẫn dùng khi tao không còn ở đó nữa.
Bây giờ anh nhìn câu trả lời của chính mình, đặt cạnh hiện thực: anh vẫn là người duy nhất viết code, fix server, xây form, lo hạ tầng. Nếu anh ngưng — bệnh, bận, đơn giản là cần ngủ — cả hai cột đều chậm.
Không để một người thành cổ chai.
Anh đã viết câu đó lên bảng trắng như nguyên tắc. Và anh là người đầu tiên vi phạm.
Hoàng gập laptop, đứng dậy. Anh nhìn bảng trắng lần cuối — CỔNG VIỆT, NỢ SỔ, dấu chấm hỏi.
Anh không xóa bảng.
Anh tắt đèn, khóa cửa, đi xuống cầu thang. Bên ngoài, đường Trần Quý Khoách nhộn nhịp chiều thứ Bảy — xe máy, tiếng còi, mùi khói xả. Khoa đã đi về. Phương Anh đã đi về. Nhóm nhạc đã đi về.
Hoàng đứng ở lề đường, đợi qua đèn đỏ, và nghĩ về câu mà anh vừa viết lên bảng — câu mà anh tưởng mình nói cho tổ chức, hóa ra anh nói cho chính mình.
Đèn xanh. Anh bước qua đường.
Điện thoại rung trong túi.
Tin nhắn từ Khoa. Một dòng:
“Tao sẽ trả lời mày. Nhưng trả lời xong thì mày cũng phải trả lời tao một câu.”
Hoàng nhìn tin nhắn. Anh biết câu đó là câu nào.
Câu mà Khoa đã hỏi tối hôm qua, trong phòng Hoàng, trước khi về:
Mày có còn nhìn lại chỗ tao đứng không.
Hoàng nhét điện thoại vào túi. Đi tiếp.