Chương 98 — Hợp đồng kho bãi
Trên bảng trắng văn phòng quận 10, Khoa vẽ một hình chữ nhật to, ghi ba chữ: Kho mini.
Bên trong hình là những dòng liệt kê: máy in hóa đơn mini, điện thoại test NFC, pin sạc dự phòng, standee giới thiệu, tờ rơi hướng dẫn. Khoa vẽ mũi tên từ hình chữ nhật tủa ra bốn phía — Gò Vấp, Phú Nhuận, Bình Thạnh — mỗi mũi tên đánh dấu số lần giao hàng hỏng hoặc trễ trong tháng qua.
“Mười một lần,” Khoa nói, đầu bút lông gõ lên bảng. “Mười một lần tao hoặc Trâm phải chạy từ văn phòng ra Bình Thạnh hoặc Gò Vấp mang đồ cho khách. Có lần khách chờ hai tiếng, có lần thiết bị hỏng giữa chừng, tao chạy lại đổi. Tiền xăng còn chưa tính, mất khách là cái chắc.”
Hoàng nhìn con số 11. Anh nhớ tối hôm qua, đứng nhìn chiếc Wave rỉ sét trong góc nhà, lời ba vọng ra từ bức tường: Nằm một chỗ tao chịu không nổi.
“Trâm nói sao?” Hoàng hỏi.
“Trâm nói: ‘Em không chạy được nữa, anh ơi.’ Cụ thể hơn — em ấy bảo khách ở Bà Chiểu muốn xem máy in thật trước khi mua, muốn sờ thử điện thoại NFC, muốn được hướng dẫn tại chỗ. Mình toàn gửi video hướng dẫn qua Zalo. Người ta không tin video.”
Hoàng gật. Anh nắm một cục phấn, vẽ một đường nối từ hình chữ nhật ra khu vực chợ Bà Chiểu.
“Nếu đặt kho ở gần Bà Chiểu,” anh nói, “bán kính ba ki lô mét bao phủ được Bình Thạnh, một phần Phú Nhuận. Tiểu thương quen khu đó, đi bộ năm phút là tới. Không cần chạy xa.”
Khoa gật. “Tao tính rồi. Có cái mặt bằng nhỏ gần hẻm đối diện chợ, chủ cho thuê ba triệu tháng, mười lăm mét vuông, đủ kê kệ để đồ, đặt một cái bàn test. Nhưng mà…” Anh nghiêng đầu nhìn Hoàng. “Kho thì phải có người giữ. Tao phải chạy miền Tây lo tuyến mới, Trâm dính khách cũ. Ai trông kho?”
Hoàng xoay cục phấn trong ngón tay, không trả lời ngay.
“Ba tao,” anh nói.
Khoa dừng tay giữa chừng.
“Ba mày? Ông bị đau lưng nằm liệt giường hôm qua, mày quên rồi à?”
“Đau lưng,” Hoàng nói. “Không phải gãy tay gãy chân. Ông ấy ngồi được, đứng được, đi bộ được. Việc quản lý kho không cần bê vác. Nhập xuất thiết bị, ghi chép, kiểm kê cuối ngày, giao hàng mẫu trong bán kính gần. Cần người đáng tin, cẩn thận, chịu được ngồi một chỗ. Ba tao cả đời chạy xe, quen giao tiếp với đủ loại người, quen ghi chép tiền bạc.” Anh dừng lại. “Và quan trọng nhất — ông ấy cần một lý do để không dắt chiếc Wave ra đường mỗi sáng.”
Khoa nhìn Hoàng. Cái nhìn của người hiểu bạn mình hơn bạn mình muốn — anh biết câu chuyện của ba Hoàng, biết sự cứng đầu của ông, biết lần cãi nhau hôm qua. Anh cũng biết Hoàng không đưa ra đề xuất này chỉ vì tình cảm.
“Mày nghĩ ổng chịu?” Khoa hỏi.
“Tao không biết,” Hoàng nói. “Nhưng nếu tao đưa tiền, ổng sẽ không nhận. Tao phải cho ổng một thứ khác — một chỗ đứng. Người ta không từ chối công việc. Người ta chỉ từ chối bố thí.”
Khoa im một lúc, rồi gật.
“Oke. Vậy tao lo mặt bằng, tao đo lại kích thước kệ. Nhưng phần nói chuyện với ba mày — mày tự lo. Tao không dính.”
Trưa hôm sau, Phương Anh ngồi đối diện Hoàng ở quán cà phê Phan Xích Long. Cô đặt cuốn sổ đen lên bàn — cuốn sổ ghi mọi dòng tiền của NỢ SỔ và Cổng Việt, cô giữ nó từ khi chính thức phụ trách tài chính. Bên cạnh là ba tờ A4 in sẵn, dập lỗ, đóng gáy nhựa — bản nháp hợp đồng lao động.
“Anh muốn tạo vị trí cho ba anh,” cô nói, giọng phẳng.
Không phải câu hỏi.
“Phải,” Hoàng nói.
Phương Anh không vội mở hợp đồng. Cô mở cuốn sổ đen, lật tới trang ghi chi phí vận hành tháng này.
“Khoá trước,” cô nói. “Anh Khoa báo tôi sáng nay. Ki-ốt gần chợ Bà Chiểu, ba triệu một tháng. Thiết bị test, kệ, bàn, biển hiệu — thêm chừng hai triệu setup. Tổng chi phí: năm triệu upfront, cộng lương người quản lý. Nếu lương năm triệu, tổng chi phí vận hành kho mỗi tháng khoảng tám triệu.” Cô nhìn lên. “NỢ SỔ gánh được không?”
Hoàng gật. “Doanh thu tháng này vừa vượt ngưỡng bù đắp chi phí vận hành. Thêm một kho mini không phá ngân sách.”
“Vậy nói về phần người.” Phương Anh đóng sổ, đặt hai tay lên mặt bàn. “Anh muốn ba anh quản lý kho. Là nhu cầu thật hay là cách đút tiền cho gia đình?”
Câu hỏi sắc như dao mổ. Nhưng không ác ý — đó là cách Phương Anh làm việc. Cô phải biết để soạn hợp đồng đúng.
“Nhu cầu thật,” Hoàng nói. “Chị Trâm đòi một điểm giao hàng gần khách. Khoa xác nhận mười một lần giao hỏng trong tháng. Tiểu thương Bình Thạnh muốn xem hàng thật, không tin video. Nếu mình không đặt kho, mình mất khách. Nếu đặt kho mà không có người quản lý, hàng mất, thiết bị hỏng, tốn nhiều hơn.”
Phương Anh nghe hết, gật chậm.
“Vậy công việc cụ thể là gì?”
“Quản lý kho mini Bình Thạnh. Trách nhiệm: nhập xuất thiết bị, kiểm kê hàng hoá hàng ngày, giao nhận hàng mẫu trong bán kính ba ki lô mét, hướng dẫn khách hàng cơ bản. Giờ làm: bảy giờ đến mười một giờ sáng, hai giờ đến năm giờ chiều. Không làm thêm giờ. Không bê vác nặng.”
“Lương?”
“Tám triệu.”
“Tám triệu cho quản lý kho mười lăm mét vuông,” Phương Anh nhắc lại, giọng không phán xét mà xác nhận. “Cao hơn mức thị trường cho công việc tương đương. Anh biết điều đó.”
“Biết,” Hoàng nói. “Nhưng người quản lý không chỉ ngồi kho. Ông ấy tiếp khách, hướng dẫn tiểu thương dùng app, gom phản hồi. Ông ấy là mắt tai của mình ở tuyến đầu Bình Thạnh.”
Phương Anh nhìn anh — cái nhìn dài, xâu xiên, như đang tách từng lớp lời nói để xem cái nào là thật.
“Anh nói ‘ông ấy là mắt tai tuyến đầu’,” cô lặp lại. “Chữ đó nghe như anh đã nghĩ sẵn.”
Hoàng không né. “Tao nghĩ sẵn. Tao nghĩ từ hôm qua.”
“Được,” Phương Anh nói, giọng dứt khoát. Cô kéo bản nháp hợp đồng về phía mình, cầm bút đỏ gạch sửa. “Tôi sẽ soạn lại. Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động — đầy đủ. Khám sức khoẻ định kỳ ba tháng một lần. Nghỉ phép năm mười hai ngày. Và một điều khoản đặc biệt: ‘Công ty đảm bảo điều kiện làm việc phù hợp với tình trạng sức khoẻ người lao động, không yêu cầu thực hiện công việc vượt quá khả năng thể chất.’”
Cô viết xong, đặt bút xuống.
“Điều khoản cuối là của tôi,” cô nói. “Không phải của anh.”
Hoàng nhìn cô. Cô biết chuyện ba đau lưng. Cô đọc được giữa dòng — không cần anh nói.
“Cảm ơn,” anh nói.
“Đừng cảm ơn,” Phương Anh nói. “Tôi làm đúng trách nhiệm. Anh mang về nhà, giải thích rõ ràng cho ba. Nếu ổng không muốn, đừng ép. Và Hoàng—” cô gọi tên anh không kèm danh xưng, giọng hạ thấp, “đừng lảng tránh câu hỏi của ổng. Nếu ổng hỏi đây có phải công việc thật không, anh phải trả lời thật.”
Hoàng về nhà lúc sáu giờ chiều. Hẻm Bình Thạnh đã khô sau hai ngày nắng gắt, nhưng mùi ẩm mốc vẫn bám trong tường gạch.
Ba ngồi ngoài hiên trên chiếc ghế nhựa đỏ, lưng tựa tường, tay cầm ly trà nguội. Mẹ đang trong bếp — tiếng dầu sôi xèo xèo, mùi cá kho tộ thoảng ra. Ba đã ngồi dậy được từ sáng, đi lại chậm trong nhà, nhưng không ra đường. Chiếc Wave vẫn dựng góc sân, vẫn rỉ sét, vẫn im.
“Ba, con có chuyện muốn bàn.”
Hoàng kéo chiếc ghế nhựa thứ hai ra ngồi đối diện ba. Anh đặt balo xuống, rút ra một xấp giấy A4 bấm ghim — hợp đồng lao động do Phương Anh soạn lại, ba trang, gáy nhựa, chữ in rõ ràng. Ở trang cuối, phần “Đại diện công ty” đã có chữ ký của Hoàng và con dấu tròn của NỢ SỔ.
Ba nhìn xấp giấy, rồi nhìn con.
“Công ty con đang mở một kho nhỏ ở gần chợ Bà Chiểu,” Hoàng nói. “Để chứa hàng mẫu và thiết bị hỗ trợ cho khách hàng. Mình có hơn tám trăm người dùng, nhiều người ở Bình Thạnh muốn xem hàng thật trước khi đăng ký. Hiện tại toàn bộ đồ nằm ở văn phòng quận 10, mỗi lần khách cần là phải chạy xe qua lại — chậm, tốn thời gian, thiết bị hay hỏng giữa đường.”
Ba nghe, mắt nhìn thẳng ra hẻm.
“Con cần người quản lý kho,” Hoàng nói tiếp. “Nhập xuất, kiểm kê, hướng dẫn khách. Không bê nặng, không chạy đường dài.”
Ba vẫn im.
“Con muốn mời ba làm,” Hoàng nói. “Hợp đồng lao động rõ ràng. Lương tám triệu. Bảo hiểm đầy đủ.”
Ba đưa tay cầm ly trà, uống một ngụm. Đặt xuống. Ánh mắt ông chậm rãi quay sang Hoàng — không giận, không mừng, mà là cái nhìn của người đang cân nhắc.
“Mày muốn tao làm cho mày?” ông hỏi.
“Cho công ty,” Hoàng nói. “Chữ ký đại diện công ty ở đây, của con.” Anh chỉ vào trang cuối.
“Mày ký à.”
“Con là CEO. Con ký.”
Ba im, tay vuốt mặt tờ giấy. Đầu ngón tay ông chai sần, móng tay cắt ngắn dọn dẹp sạch sẽ — bàn tay của người đàn ông cả đời làm việc chân tay. Ông lật từng trang, đọc chậm, môi mấp máy theo từng dòng chữ.
Phía sau, mẹ bước ra khỏi bếp, tay cầm đũa bếp, thấy hai cha con ngồi đối diện nhau qua xấp giấy. Bà đứng lại ở cửa, không vào.
“Quản lý kho,” ba đọc thành tiếng. “Bình Thạnh.” Ông ngẩng lên. “Chỗ nào?”
“Gần chợ Bà Chiểu. Kho nhỏ, mười lăm mét vuông.”
“Chạy xe bao xa?”
“Nửa tiếng xe máy. Hoặc ba mươi phút xe buýt.”
“Tao phải chạy xe tới đó mỗi sáng?”
“Ba có thể chạy Wave. Hoặc tao bố trí xe buýt. Ba chọn.”
Ba im. Ông đọc tiếp, tới điều khoản bảo hiểm. Đọc tới dòng khám sức khoẻ định kỳ ba tháng một lần. Rồi tới điều khoản cuối, nét chữ khác, hơi nghiêng — chữ viết tay của Phương Anh chèn vào: Công ty đảm bảo điều kiện làm việc phù hợp với tình trạng sức khoẻ người lao động, không yêu cầu thực hiện công việc vượt quá khả năng thể chất.
Ba dừng lại ở dòng đó. Ngón tay ông chạm lên chữ “sức khoẻ”. Ông hiểu ai đã viết.
Mẹ bước tới, đứng sau ghế ba.
“Cái gì vậy con?” bà hỏi.
“Bà Lan ơi,” ba nói, gọi mẹ bằng tên ở nhà — bà Lan, tên bà hay được gọi khi ba muốn nói chuyện thật — “thằng Hoàng nó mở cái kho, kêu tao ra giữ.”
Mẹ nhìn Hoàng. Hoàng gật.
“Công ty con cần người,” anh nói. “Không phải con cho tiền.”
Mẹ nhìn ba, rồi nhìn con. Bà không nói gì thêm, chỉ quay vào bếp. Nhưng trước khi khuất sau bức tường, bà ghé tai Hoàng nói rất khẽ: “Ổng nằm nhà hai ngày, đêm qua trằn trọc tới ba giờ sáng. ổng không phải đau. Ổng buồn vì không có việc.”
Hoàng nuốt khan.
Ba đọc xong ba trang. Ông đặt xấp giấy lên đùi, nhìn Hoàng.
“Cái này là công việc thật, không phải mày bày ra cho tao làm đúng không?”
Câu hỏi nặng như cục đá. Không phải hoài nghi — mà là cầu xin xác nhận. Ba muốn nghe con nói thật.
Hoàng nhìn ba. Nhìn đôi mắt đục mệt nhưng vẫn sáng ở chỗ sâu nhất — chỗ của người cha không bao giờ ngừng lo cho con, chỉ là không biết nói.
“Công việc thật,” Hoàng nói. “Khách thật. Thiết bị thật. Hợp đồng thật. Ba không làm thì tao phải tuyển người ngoài, trả cùng mức lương, mà không ai cẩn thận bằng ba.”
Ba nghe câu cuối. Câu đó không phải nịnh — đó là sự thật. Ông biết mình cẩn thận hơn người ngoài với tiền của nhà người khác.
“Tao hỏi mày một câu nữa,” ba nói.
“Ba hỏi.”
“Mấy cái đồ trong kho — nếu mất, tao đền không?”
“NỢ SỔ có quy trình kiểm kê. Nếu mất do lỗi quy trình, công ty chịu. Nếu mất do người quản lý, có điều khoản xử lý. Nhưng tao tin ba hơn tin bất kỳ ai.”
Ba im. Ông nhìn tờ giấy lần cuối.
Rồi ông đưa tay ra.
“Mấy cái bút đâu?” ba hỏi. “Cho tao cái bút.”
Mẹ từ trong bếp bước ra, tay vẫn ướt nước rửa chén. Bà mở ngăn kéo cũ cạnh tivi, lôi ra chiếc bút bi xanh — loại bút BIC rẻ tiền, mực ít, vỏ nhựa ố vàng. Cây bút duy nhất trong nhà, dùng để ghi sổ chợ, viết tin nhắn cho hàng xóm, ký giấy tờ nhà trường.
Bà đưa bút cho ba. Ba cầm, nhìn cây bút, rồi nhìn tờ giấy.
“Tao ký đây,” ba nói. Giọng ông không dồn dập, không hoài nghi. Chỉ là giọng của người đàn ông bốn mươi tuổi đã quyết định. “Nhưng tao nói trước: tao làm theo đúng hợp đồng. Việc gì ghi trong giấy tao làm, việc gì không ghi tao không làm. Đừng có hôm sau chạy tới bảo tao làm thêm cái này cái kia.”
“Được,” Hoàng nói.
Ba đặt ngón tay lên dòng “Người lao động”, cầm bút, nghiêng người tới gần tờ giấy. Tay ông hơi run — không phải vì yếu, mà vì lần đầu tiên trong đời ông ký một tờ giấy có sức nặng pháp lý với con trai mình.
Nét chữ ông chậm, góc cạnh, từng nét chạm giấy cẩn thận. Nguyễn Văn Tân. Ba chữ, viết trong mười giây, nhưng nặng hơn bất kỳ chữ ký nào Hoàng từng ký trên bất kỳ term sheet nào ở Singapore.
Ba đặt bút xuống. Ông đẩy xấp giấy về phía Hoàng.
“Xong,” ông nói.
Hoàng cầm xấp giấy, nhìn chữ ký của ba, rồi nhìn chữ ký của chính mình ở trang đối diện. Hai chữ ký trên cùng một hợp đồng — một bên đại diện công ty, một bên người lao động. Cha và con, gặp nhau trên giấy trắng.
Mẹ đứng sau, nhìn hai cha con. Bà không khóc — bà chỉ lau tay vào tạp dề, rồi quay vào bếp, tiếng đũa gõ vào nồi vang lên đều đặn hơn bình thường.
Anh mở Hệ thống trong đầu.
Giao diện bạc hiển thị:
- Chỉ số phản chiếu gia đình: 65% → 75% ↑
- Ghi chú: Tự trọng của người cha được bảo toàn qua hình thức giao dịch chuyên nghiệp. Quan hệ cha–con chuyển từ phụ thuộc một chiều sang hợp đồng ngang hàng.
Hoàng tắt giao diện.
Ba đã quay mặt nhìn ra hẻm. Ông không khoe, không mừng. Ông chỉ ngồi, uống ngụm trà cuối cùng, rồi đặt ly xuống.
“Tối nay tao ngủ sớm,” ông nói. “Mai tao muốn đi xem cái kho.”
Hoàng gật. Anh đứng dậy, cầm xấp giấy, bước vào nhà. Mùi cá kho tộ từ bếp bốc lên đậm hơn. Tiếng xe máy ngoài đường lớn vọng vào hẻm, đều đặn, quen thuộc.
Anh ngồi xuống bàn ăn, đặt hợp đồng cạnh đĩa cơm. Mẹ bưng tô canh ra, nhìn tờ giấy trên bàn, không nói gì. Bà chỉ gắp cho Hoàng miếng cá béo nhất, rồi ngồi xuống.
Bữa cơm hôm đó không có ai nói gì nhiều. Nhưng căn nhà hẻm Bình Thạnh — vốn ẩm mốc, chật hẹp, nghèo nàn — tối hôm đó có thứ ánh sáng lạ. Không phải đèn tuýp neon chói lòa. Mà là thứ sáng ấm, từ trong, từ chỗ ba ngồi uống trà ngoài hiên nhìn ra hẻm với ánh mắt đã khác hôm qua — không phải ánh mắt của người đau ốn nằm liệt chờ người khác lo, mà là ánh mắt của người sắp có việc làm.