Vì sao cột thẳng có thể bị nghiêng trong ảnh?

Một thanh dọc chạy ngang, chín hàng cảm biến đều phơi 4 ms. Chỉ cần dời thời điểm phơi của từng hàng, ảnh đã nghiêng. Đổi sang global shutter sẽ hết nghiêng, nhưng mép thanh vẫn nhòe.

How Things WorkCơ chế của những điều quen thuộc

Vì sao cột thẳng có thể bị nghiêng trong ảnh?

Cảnh, ảnh tích lũy và lịch phơi theo hàng Thanh trong cảnh vẫn thẳng. Bên dưới, mỗi hàng H0 đến H8 đặt cạnh cửa phơi của chính nó. Vòng tròn là đầu cửa, ô vuông là cuối cửa. Đậm nhạt trong ảnh biểu diễn thời gian thanh che từng vị trí. Ở ảnh mẫu rolling sang phải, tâm hàng cuối lệch tám pixel về bên phải. 01 · Cảnh qua ống kính +0,5 px/ms 0 7 14 21 28 px 02 · Ảnh tích lũy 03 · Cửa phơi (ms) 0 4 8 12 16 20 H0 H1 H2 H3 H4 H5 H6 H7 H8 Chờ Đang phơi Đã chốt Mốc 20 ms · Chốt H8 Rolling · 20 / 20 ms
Phần tương tác chưa chạy; hình đang ở dạng tĩnh.

01 · Cảnh

Thanh ngoài cảnh vẫn thẳng

Nhìn thanh màu hổ phách ở trên, rồi nhìn vệt mà nó để lại bên dưới. Thanh chỉ trượt sang phải, không xoay. Vậy mà trong ảnh mẫu, tâm vệt ở hàng cuối H8 lại nằm bên phải tâm vệt ở hàng đầu H0 tới 8 px. Không hàng nào bị kéo ngang sau khi chụp. Các hàng chỉ ghi cảnh ở những lúc khác nhau.

Trong bài máy ảnh SLR phim, một điểm trên phim bắt đầu và kết thúc phơi khi hai mép rèm lần lượt đi qua. Ở đây vẫn cần hỏi hai câu đó, bắt đầu lúc nào, kết thúc lúc nào?, nhưng không có rèm chạy. Mạch trên cảm biến quyết định lúc từng hàng bắt đầu và ngừng tích tín hiệu ánh sáng.

02 · Cửa phơi

Hai hàng, cùng 4 ms, nhưng không cùng lúc

Ở cột cửa phơi, vòng tròn là mốc mở và ô vuông là mốc chốt. H0 của rolling shutter phơi từ 0 đến 4 ms; H1 từ 2 đến 6 ms; H8 từ 16 đến 20 ms. Mỗi đoạn đều dài 4 ms, chỉ dời sang phải 2 ms so với hàng trước. Ngay tại 4 ms, H0 chốt, H2 mở, còn H1 vẫn đang tích lũy. Nét đứt dọc đánh dấu thời điểm hiện tại; đường ngang đậm chỉ phần thời gian đã phơi.

Thanh đi sang phải 0,5 px mỗi mili giây. Sang hàng kế tiếp, toàn bộ cửa phơi trễ 2 ms nên toàn bộ vệt dịch thêm 1 px. Qua tám khoảng giữa chín hàng, ta được 8 px. Đổi hướng chạy của thanh, vệt nghiêng ngược lại; dừng thanh thì vệt thẳng dù hai hàng vẫn phơi lệch giờ. [S1]

03 · Ảnh tích lũy

Phơi cùng lúc thì hết nghiêng, chưa hết nhòe

Global shutter mở và chốt tất cả các hàng cùng lúc. Với cùng thanh chạy sang phải, H0 đến H8 đều phơi từ 0 đến 4 ms. Tâm các vệt thẳng hàng, nhưng thanh vẫn đi được 2 px trong 4 ms. Đổi kiểu màn trập không làm ngắn cửa phơi.

Đậm nhạt trong vệt cho biết thanh phủ mỗi vị trí bao lâu. Ví dụ, ở H0 khi thanh chạy sang phải, vị trí x = 13,5 px nằm dưới thanh từ 0 đến 3 ms, nên nhận 3/4 mức tối đa. Vị trí x = 15 px nằm dưới thanh suốt 4 ms nên nhận mức tối đa. Mép vệt chuyển dần từ nhạt sang đậm vì thanh đi qua trong lúc đang phơi, không phải vì hình lấy một tư thế giữa cửa rồi làm mờ nó.

Phơi đồng thời không có nghĩa là đọc dữ liệu đồng thời. Một cảm biến global có thể giữ tín hiệu đã chốt rồi đọc lần lượt theo hàng; lượt đọc đó không kéo dài cửa phơi. Hình dừng ở lúc chốt hàng cuối, không mô phỏng phần đọc. [S1]

Sau bài đọc

Đổi cách phơi, giữ nguyên chuyển động

  1. Chỉ đổi màn trập. So hai mẫu Rolling · sang phải và Global · vẫn sang phải. Lệch tâm H8 so với H0 giảm từ +8 px xuống 0 px, còn mức nhòe do chuyển động vẫn là 2 px.
  2. Đổi chiều, rồi dừng thanh. Chọn Rolling · đảo chiều để thấy H8 lệch −8 px, rồi chọn Rolling · đứng yên: ảnh thẳng, không nhòe dù lịch phơi không đổi.
  3. Bắt hai việc ở cùng một mốc. Từ ảnh mẫu rolling, bấm Từng bước ba lần: 0, 2 rồi 4 ms. Ở bước 4 ms, nhìn H0 đã chốt, H1 đang phơi và H2 vừa mở nhưng chưa tích lũy. Bấm Chạy để tiếp tục từ đó, hoặc Dừng giữa hai mốc để xem phần ánh sáng đã tích lũy.

Đổi cấu hình sẽ dừng lượt đang chạy và hiện ngay ảnh mẫu đã phơi xong. Chạy hoặc Từng bước từ ảnh mẫu hay từ cuối lượt sẽ bắt đầu lại ở mốc 0 ms; Đặt lại trở về ảnh mẫu rolling sang phải. Một giây trình diễn chỉ ứng với 5 ms trên trục: khoảng 4 giây xem cho rolling, 0,8 giây cho global.

Nếu nút vẫn khóa, hãy xem bảng đối chiếu và phép tính.

Đối chiếu ảnh sau khi phơi

Với mỗi kiểu màn trập, lịch phơi của H0 và H8 không phụ thuộc vào hướng hay vận tốc của thanh.
Cấu hìnhCửa H0; H8Lệch H8 so với H0Nhòe
Rolling · phải0–4; 16–20 ms+8 px2 px
Rolling · trái0–4; 16–20 ms−8 px2 px
Rolling · đứng0–4; 16–20 ms0 px0 px
Global · phải0–4; 0–4 ms0 px2 px
Global · trái0–4; 0–4 ms0 px2 px
Global · đứng0–4; 0–4 ms0 px0 px

Dấu + nghĩa là tâm vệt H8 lệch sang phải; dấu − nghĩa là sang trái. Số đo nhòe là quãng đường thanh đi trong một cửa phơi, không phải tổng bề rộng vệt. Thanh rộng 4 px; khi nó đi thêm 2 px trong lúc phơi, toàn vệt rộng 6 px và nhạt dần ở hai mép.

Nguồn, phép tính và giới hạn

Tự tính một vệt

Đánh số hàng y từ 0 đến 8. Hàng y mở ở yΔ và chốt ở yΔ + 4 ms, với Δ = 2 ms ở rolling và 0 ms ở global. Tâm thanh bắt đầu ở 14 px; tại thời điểm t, nó ở 14 px + vt. Trên mỗi hàng, tâm của vệt đã chốt là vị trí ở giữa cửa phơi, 14 px + v(yΔ + 2 ms). Công thức này chỉ tìm tâm, không cho đậm nhạt của vệt.

Để tính đậm nhạt ở x, lấy phần thời gian thanh thực sự phủ x giao với phần cửa đã phơi, chia cho 4 ms. Với thanh chạy đều, hai mép cho hai đoạn dốc tuyến tính; đoạn được phủ suốt cửa phơi giữ mức tối đa.

Tài liệu tham khảo

[S1] Basler, Electronic Shutter Types, mục Global Shutter và Rolling Shutter: lúc bắt đầu và kết thúc phơi ở từng hàng, độ trễ giữa hàng và trình tự đọc dữ liệu.