Chương 169 — Tập hồ sơ ố vàng

Mùi gỉ sắt quyện hơi dầu nhớt xưởng Tân Phú Cường theo gió bấc lùa qua khe cửa tôn. Tờ trát đòi nợ năm trăm triệu đô la của Tòa Trọng tài Quốc tế kẹp trên bảng tin rung bần bật. Đồng hồ treo tường gõ nhịp khô khốc. Bảy mươi hai giờ đếm ngược cho số phận mười hai cụm máy chủ huyết mạch quốc gia.

Trên bàn bào gỗ, ngọn đèn hai trăm oát rọi rực chiếc hòm tôn quân dụng. Bác Ba Nghĩa đeo găng vải trắng, cẩn thận nhấc từng cuộn giấy can ra khỏi lớp bọc chống ẩm mủn nát. Bụi giấy bay là đà, ngai ngái mùi mốc ba mươi sáu năm lưu giữ.

“Nhẹ tay thôi Tài,” bác Ba nhắc, khẽ dùng chổi đót xua bụi mép giấy. “Giấy can thời bao cấp giòn lắm, sơ sểnh là rách vụn.”

Khải nhìn dòng chữ in sáp trên bìa các-tông bọc vải xi-mi-li mận chín:

[BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI VÀ BƯU ĐIỆN - CÔNG TRÌNH KH-88: HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA VI KHÍ HẬU VÀ TỰ ĐỘNG CÂN BẰNG NHIỆT CHO THIẾT BỊ CAO TẦN LIÊN TỈNH - NGHIỆM THU NĂM 1988]

Vết mộc tròn mực tím cánh sen của Tổng cục Bưu điện đã phai, nhưng chữ ký tươi bằng bút bi Cửu Long của Giáo sư Nguyễn Văn Quỳ cùng chữ ký kỹ sư Trần Đình Hùng, bố của bác Ba, vẫn hằn sâu trên thớ giấy.

“Năm tám mươi tám bị cấm vận,” bác Ba nheo mắt nhìn bản vẽ A0 trải rộng. “Trạm phát Tam Đảo chạy sáu bóng đèn điện tử Tiệp Khắc. Chạy mười lăm phút là buồng máy nóng bảy mươi độ. Điều hòa không có, bóng nổ là đứt liên lạc biên giới. Các cụ Bách khoa ăn bo bo, thức ròng rã gò từng lá đồng, tiện van lật tự do. Không có vi mạch thì dùng rơ-le lưỡng kim giãn nở nhiệt. Buồng một nóng, thanh đồng đẩy van lật, mở ống siphon hút nhiệt sang buồng hai. Đó là cơ chế tự san nhiệt thuần túy.”

Linh mở máy tính đối chiếu bằng sáng chế US-10948921-B2 của Tập đoàn Aurora nộp năm 2018 tại Mỹ. Mười ngón tay lướt nhanh:

“Nhìn yêu cầu bảo hộ số một của Aurora: cơ cấu cưỡng bức chuyển hướng môi chất khi độ lệch nhiệt hai khoang vượt ngưỡng delta-T. Nhìn sang trang bốn mươi hai hồ sơ KH-88: phương trình cân bằng enthalpy cụ Quỳ viết mực tàu năm 1988 giống hệt công thức cột sáu của họ. Aurora chỉ thay thanh lưỡng kim bằng cảm biến bán dẫn, thay van lật trọng lực bằng van bước điện từ, rồi đóng gói phần mềm đăng ký độc quyền!”

Tài giữ góc bản vẽ trên máy quét, nghiến răng: “Bằng sáng chế triệu đô hóa ra chép từ nồi cơm độn của các cụ!”

Luật sư Trần Vĩnh Bình và Chánh văn phòng Hoàng Trọng Đạt bước vào. Luật sư Bình trầm ngâm: “Trước tòa, đối phương sẽ cãi ta ngụy tạo giấy tờ trong hai mươi tư giờ để né phạt. Không có giám định độc lập thì khó cãi.”

Khải dứt khoát: “Tòa có chuyên gia Jacques Duval thuộc Viện Đo lường Thụy Sĩ đang ở Hà Nội. Mời ông ta tới đây đêm nay, để khoa học thực nghiệm lên tiếng.”

Hai mươi ba giờ, Jacques Duval bước vào xưởng với vali giám định. Vẻ mặt ông ta lạnh lùng: “Tài liệu xuất hiện quá trùng hợp là điều rất đáng ngờ.”

Khải điềm tĩnh: “Sự thật luôn tới đúng lúc. Mời ngài kiểm tra.”

Dưới lồng kính mica cách ly gió, Duval đặt đầu dò quang phổ Raman lên mép giấy can: “Sợi cellulose thoái hóa nhiệt tự nhiên theo khí hậu nhiệt đới, không có chất tẩy trắng hiện đại.”

Ông soi kính hiển vi hai trăm lần vào nét mực tàu: “Hạt carbon bám chặt thớ sợi, vi vết nứt hình mạng nhện do co giãn nhiệt ba thập kỷ. Mực tím con dấu chứa methyl violet pha dầu thầu dầu đặc trưng Đông Âu thập niên 80. Vật liệu giấy và mực hoàn toàn nguyên bản năm 1988.”

Duval ngẩng lên, vẫn gặng hỏi: “Giấy thật, nhưng đây là cơ khí analog cho đèn chân không. Sao chứng minh tương đương kỹ thuật với hệ thống số của Aurora?”

Linh đối chiếu điều khoản: “Luật sáng chế bảo hộ nguyên lý giải quyết bài toán, không bảo hộ linh kiện. Cả hai giải pháp đều dùng tín hiệu vi sai nhiệt độ để dịch chuyển nhiệt lượng mà không ngắt điện. Aurora chỉ số hóa thứ người Việt đã vận hành ba mươi năm trước.”

“Có gì chứng minh máy từng chạy thật, hay chỉ là bản vẽ chết?” Duval hỏi tiếp.

Bác Ba Nghĩa cười vang: “Đi theo tao!”

Bác Ba giật tấm bạt dứa góc xưởng, để lộ khung thép chữ V xanh quân sự gắn hai buồng đồng đỏ và biển nhôm nghiệm thu năm 1988: “Mô hình thực nghiệm Tam Đảo mang về xưởng giảng dạy, tao bảo dưỡng dầu mỡ định kỳ suốt ba mươi năm.”

Tài cắm nguồn hai cụm may-so nhiệt. Khải trao camera nhiệt FLIR cho Duval.

Buồng trái vọt lên sáu mươi độ C, buồng phải giữ ba mươi độ. Tách một tiếng khô khốc, ống siphon sôi áp suất đẩy quả cầu đối trọng chì, mở cánh van lật nghiêng ba mươi lăm độ. Gió nóng lập tức cuộn sang buồng phải. Trên màn hình ảnh nhiệt, vệt đỏ dịu lại, hòa thành sắc vàng đồng nhất bốn mươi lăm độ C. Hệ thống tự san nhiệt hoàn hảo không cần vi mạch.

Duval sững sờ, ống kính rung nhẹ: “Tự động hóa vi sai cơ học… Thật phi thường.”

Khải rành rọt: “Trước khi có thuật ngữ điều hòa đám mây, kỹ sư Việt Nam thời cấm vận đã gò từng thanh đồng giữ mạch máu thông tin. Đây là di sản lao động chân chính, không ai cướp được.”

Duval thở dài thán phục, mở hộp dấu Viện Đo lường Quốc tế dập niêm phong túi hồ sơ KH-88, ký biên bản công nhận vật chứng có trước: “Cảm ơn các bạn. Tôi đã thấy cội nguồn kỹ thuật.”

Chiếc xe ngoại giao lăn bánh lúc hai giờ sáng, gửi biên bản về Geneva. Đồng hồ đếm ngược còn sáu mươi giờ.

Bác Ba châm điếu thuốc mộc đỏ lửa. Khải nhìn Linh và Tài, ánh mắt kiên định: “Chứng cứ lịch sử đã vững. Giờ là lúc đưa mã nguồn mở ra làm chủ phiên điều trần.”

Còi tàu ga hàng xa xa rúc từng hồi dài, báo hiệu bình minh trận quyết chiến đang tới gần.