Chương 179 — Nồi dầu biến thế
Chương 179 — Nồi dầu biến thế
Mùi thiếc hàn bốc lên cay nồng. Trên bo mạch dã chiến, giọt chì lỏng ở chân nguồn mười hai vôn trĩu nặng dưới đèn pin. Chân rết mạ vàng của chip КР580ВМ80А gồng mình chịu tải, phả làn nhiệt hầm hập làm không khí méo mó rung rinh.
Đồng hồ hồng ngoại trên tay Linh báo số đỏ rực: 94.8 độ C.
“Không thể dùng quạt,” Linh hạ máy đo. “Vận tốc gió đã bão hòa. Quạt chỉ mát mặt phiến nhôm, còn trong lõi silicon của chip NMOS, nhiệt trở tiếp xúc quá lớn. Cứ đà này, một tiếng rưỡi nữa chân chì sẽ chảy rữa, ngắn mạch nổ tung thanh ghi.”
Tài ôm hai quạt lồng sắt thở dốc:
“Kê sát bo mạch thì bụi đất bay vào nghẹt khe nhôm, dễ chập điện. Giờ tính sao đây anh Khải?”
Bác Ba Nghĩa ngồi xổm rê ngón tay dính muội than trên bàn thợ. Nhìn giọt chì chực rỏ xuống, ông vỗ đét vào bắp đùi:
“Gió với máy lạnh! Đám kỹ sư trẻ tụi mày cứ nóng là nghĩ tới quạt. Máy biến áp một trăm mười ki-lô-vôn ngoài trạm gánh dòng hàng ngàn am-pe, cuộn dây nóng đỏ, người ta làm mát bằng cái gì?”
Khải quay lại:
“Dầu biến thế!”
“Chứ còn gì nữa!” Bác Ba đứng phắt dậy. “Dầu khoáng tinh khiết. Thùng dầu vừa cách điện hàng chục ngàn vôn, vừa dẫn nhiệt gấp hai mươi lần không khí. Dầu nóng trồi lên, dầu nguội chìm xuống, đối lưu tự nhiên không cần cánh quạt nào!”
Linh gõ tính toán:
“Độ nhớt dầu ở bốn mươi độ C khoảng mười centistokes, dẫn nhiệt gấp mười lăm lần không khí. Ngâm chìm cả bo mạch vào bể dầu tuần hoàn, diện tích làm mát lan tỏa ra từng chân rết IC và mạch in. Nhưng dầu dính nước là cách điện sụp đổ ngay!”
“Kho điện lực quận Tám vừa xả hai thùng dầu Shell Diala S4 gốc GTL nguyên chì,” Bác Ba bấm điện thoại. “Điện áp đánh thủng trên bảy mươi ki-lô-vôn, tao qua mượn là thằng Chín Rỗ giao liền! Tài, Kiệt, vác xe qua tiệm cá cảnh Lưu Xuân Tín quận Năm, khiêng ngay về hồ kính cá rồng cường lực mười ly!”
Tài kéo Kiệt phóng xe đi.
Khải lôi từ kho sắt vụn chiếc két nước đồng thau xe tải IFA cũ, xối sạch bùn đất rồi đổ cồn súc lòng ống.
Một tiếng sau, xe ba gác bác Ba chở hai thùng phuy dầu xanh dương về tới sân. Cùng lúc, Tài chở chiếc bể kính cường lực nguyên vẹn cập bến.
Linh cắm Megohmmeter đo mẫu dầu. Màn hình báo trên một trăm Gigaohm, độ bền điện môi vượt bảy mươi lăm kilovolt, an toàn tuyệt đối cho nguồn mười hai vôn.
Bể kính được kê đệm cao su giữa phòng. Khải lắp máy bơm chìm hồ cá Koi ở đáy bể, dẫn dầu nóng qua két đồng IFA ngoài ban công, rồi bơm dầu nguội trở lại qua giàn ống ti-ô silicon. Sau két, Tài đặt hai quạt công nghiệp thổi giải nhiệt.
Hai thùng dầu trong suốt được rót đầy bể.
Khải cùng Linh cẩn thận hạ khung bo mạch КР580ВМ80А đang chạy dã chiến xuống bể dầu.
Mép phiến mạch chạm mặt chất lỏng. Dầu mát trùm qua chân cắm, nuốt chửng tụ tantan vỏ bạc, cuộn cảm ferit và chìm lút lưng chip gốm.
Không chập nổ, không tia lửa.
Những bọt khí li ti quanh lưng chip lập tức bị dòng dầu cuốn phăng. Tiếng quạt rít biến mất, căn xưởng chìm vào tĩnh lặng, chỉ còn tiếng bơm tuần hoàn êm ru.
Trên màn hình CRT, nhật ký Kernel 0.9 cuộn mượt:
[HAL_SYS] Immersion cooling active: 32 coroutines online.
[HAL_SYS] Routing: 10,240 pkts/sec. Error: 0.00%.
Linh rọi súng đo nhiệt vào lưng chip. Con số tụt dốc kinh ngạc: từ 94.8 độ C lao xuống 68, rồi dừng vững ở 43.8 độ C!
“Bốn mươi ba độ tám!” Tài reo to. “Chân chì nguội ngắt rồi anh Khải ơi!”
Bác Ba cười khà khà:
“Thấy tay nghề thợ già chưa con? Cứ ngâm đó, chạy cả tuần cũng không nóng nổi cái bể cá!”
Đúng lúc đó, ánh đèn pha ô tô quét sáng rực khe liếp. Chiếc bán tải trắng dán chữ Đoàn Kiểm tra An toàn Thiết bị phanh kịt trước sân.
Ba thanh tra viên bước vào. Người đi đầu đeo kính kim loại, thẻ ngực ghi: Nguyễn Đình Cửu, Trưởng đoàn Giám định An toàn Kỹ thuật.
“Chúng tôi nhận đơn tố giác cơ sở này tàng trữ chất lỏng nguy hại và vận hành thiết bị điện tử dã chiến trái quy chuẩn, gây nguy cơ hỏa hoạn,” ông Cửu nói đanh gọn, cấp dưới giơ máy quay lia vào bể dầu. “Nếu không có chứng chỉ phòng cháy, chúng tôi sẽ lập biên bản tạm dừng và niêm phong hiện trường.”
Bác Ba định cãi, nhưng Khải bước lên:
“Chào anh Cửu. Tôi là Trần Khải, Đồng Chủ tịch Hội đồng Kiến trúc Hạ tầng Mở. Mời anh kiểm tra số liệu thực tế trước khi đặt bút.”
Khải dẫn ông Cửu tới bể dầu:
“Dầu Shell Diala GTL có điểm chớp cháy một trăm bốn mươi lăm độ C, tự bốc cháy trên hai trăm bảy mươi độ. Nhiệt độ mặt chip hiện tại chỉ bốn mươi ba độ tám, cách ngưỡng cháy hơn một trăm độ.”
Linh đặt máy Megohmmeter lên bàn:
“Độ bền điện môi của dầu là bảy mươi lăm kilovolt trên khe hở hai phẩy năm milimet, trong khi mạch chỉ chạy mười hai vôn. Hệ số an toàn cách điện gấp sáu ngàn lần mức phóng hồ quang.”
Bác Ba Nghĩa đặt chén trà nóng trước mặt viên trưởng đoàn:
“Bể kính mười ly chịu lực, cọc tiếp địa đóng sâu ba mét xuống bùn rạch Bà Tàng với điện trở dưới hai ôm. Chú Cửu lấy máy ra đo coi chuẩn hơn trụ sở của chú không?”
Ông Cửu đứng lặng nhìn màn hình CRT nhảy log và chiếc két tản nhiệt IFA êm ru. Là chuyên gia kỹ thuật lâu năm, ông hiểu rõ đây là giải pháp cơ điện tài tình.
Ông thở ra một hơi, bảo cấp dưới tắt máy quay rồi nhìn Khải:
“Tôi làm nghề hai mươi năm, nhìn là biết các anh làm thật. Tôi ký biên bản xác nhận thử nghiệm nội bộ để xưởng bác Ba không bị đóng cửa đêm nay.”
Tài thở phào, nhưng ông Cửu lập tức đanh giọng cảnh báo:
“Đừng mừng vội. Đơn tố giác nặc danh nắm rất rõ kế hoạch của các anh. Sáng mai, đoàn xe chở đống chip này chạy ra quốc lộ một tập kết về Hòa Lạc, đúng không? Trạm kiểm soát liên ngành cửa ngõ thành phố đã nhận lệnh chặn bắt mọi thiết bị không có tem vàng hợp quy của Cục Tiêu chuẩn. Xe vừa tới trạm thu phí là bị khóa bánh tịch thu. Lúc đó, không có cái bể dầu nào cứu nổi các anh đâu!”
Nói xong, ông Cửu ký nhanh vào biên bản rồi quay người ra xe, lao vút vào màn đêm.
Khải nhìn theo vệt đèn xe lịm dần. Trong bể kính, dàn chip cổ vẫn nhấp nháy ánh vàng kiên cường dưới đáy dầu trong vắt. Lò lửa nhiệt độ đã tắt, nhưng cái bẫy phục kích ngoài quốc lộ đã giăng sẵn đón bình minh.