Hoàng ngồi thẳng người lên.

Giao diện vẫn ở đó, trước mặt anh, cách chừng một sải tay, nhấp nháy kiên nhẫn theo nhịp chưa đổi từ lúc nửa đêm. Nắng sáng tháng Chín đã lọt qua khe cửa sổ, vẽ một vệt vàng nhạt trên nền gạch bông và cắt đôi cái bóng của anh thành hai mảnh — một nửa sáng, một nửa tối. Tiếng dép lê của mẹ đang đi lại trong bếp, đều và quen như nhịp thở. Tiếng soong đặt xuống bếp ga. Tiếng vặn vòi nước.

Hoàng nhìn dòng chữ nhấp nháy.

NHIỆM VỤ MỞ ĐẦU — ĐANG ĐỢI XÁC NHẬN…

Anh duỗi tay phải ra, ngón trỏ chạm vào đúng dòng chữ đó.

Không có cảm giác vật lý — không rung, không nhiệt, không kháng lực. Chỉ là ngón tay xuyên qua một khoảng không khí bình thường và dòng chữ phản hồi bằng cách sáng lên, rồi biến mất, nhường chỗ cho một màn hình mới triển khai từ trung tâm ra hai bên như một tờ giấy đang mở:

╔══════════════════════════════════════════════════╗
║          NHIỆM VỤ CHUỖI: KHAI KHOA BẢNG         ║
║                 [Nhiệm vụ 1/5]                   ║
╠══════════════════════════════════════════════════╣
║  YÊU CẦU:                                        ║
║  Kiếm 2.000.000 VNĐ từ kỹ năng thực tế          ║
║  (không tính tiền trợ cấp, quà tặng, may mắn)   ║
║                                                  ║
║  HẠN CHÓT: 30 ngày kể từ hôm nay                ║
║                                                  ║
║  PHẦN THƯỞNG KHI HOÀN THÀNH:                    ║
║  • Mảnh thông tin tương lai #001                 ║
║  • Trí lực +5 / Thực chiến +3 / Nguồn lực +10   ║
║  • Mở khoá nhiệm vụ 2/5                          ║
║                                                  ║
║  HÌNH PHẠT KHI THẤT BẠI:                        ║
║  • Nguồn lực -15                                 ║
║  • Khoá chuỗi nhiệm vụ trong 14 ngày            ║
╠══════════════════════════════════════════════════╣
║  ▶ XÁC NHẬN?  [CÓ]  [KHÔNG]                     ║
╚══════════════════════════════════════════════════╝

Hoàng đọc lại một lần nữa. Chậm.

2 triệu. 30 ngày. Từ kỹ năng thực tế.

Điều khoản rõ ràng một cách không dễ chịu: không tính tiền trợ cấp, quà tặng, may mắn. Nghĩa là không xin ba mẹ. Không nhặt được tiền trên đường. Không trúng xổ số. Phải kiếm — bằng thứ gì đó anh làm được.

Với một đứa 14 tuổi không có laptop, không tài khoản ngân hàng, không hợp đồng pháp lý — 2 triệu trong 30 ngày là bao nhiêu? Gia sư lớp dưới được 50–70 nghìn một buổi. Mười buổi một tuần nếu chạy hết sức là 700 nghìn. Bốn tuần là khoảng 2,8 triệu, lý thuyết là đủ. Nhưng không tính thời gian đi lại, không tính việc phải có học sinh thuê trước, không tính việc ba mẹ sẽ hỏi tại sao bắt đầu đi dạy thêm đột ngột.

Còn hình phạt. Anh nhìn vào dòng đó thêm một lần: Nguồn lực -15. Khoá chuỗi 14 ngày.

Thanh Nguồn lực hiện tại đang ở 0. Trừ thêm 15 thì thành âm — anh không biết -15 Nguồn lực nghĩa là gì trong thực tế và không muốn biết bằng cách thử.

Anh chạm vào [CÓ].

Giao diện rút lại, nhỏ dần rồi co vào góc trên bên phải tầm nhìn — như một widget trên màn hình điện thoại thu nhỏ, nhường không gian phòng lại cho thực tế: nắng sáng, tiếng bếp, mùi gạo đang sôi.

Ở góc tầm nhìn, nhỏ và rõ:

⬛ KHAI KHOA BẢNG [1/5]  ⏱ HẠN CHÓT: 30 ngày

Đếm ngược đã bắt đầu.

Bữa sáng nhà Hoàng là cơm nguội.

Không phải nghèo theo nghĩa không đủ ăn — mà là kiểu cơm nguội thực dụng: nấu từ tối, để nguyên trong nồi, sáng múc ra. Ba mẹ anh không có giờ nấu sáng. Ba thức dậy lúc 5 giờ rưỡi đón khách sớm, mẹ ca sáng bắt đầu 6 giờ 30. Bữa sáng phải xong trước 6 giờ.

Hoàng ngồi xuống ghế. Mẹ đã đặt sẵn tô cơm trên bàn — một tô cơm nguội với ít mắm kho quẹt, vài cọng hành lá. Ba đang ngồi đối diện, tờ báo Tuổi Trẻ mở rộng che nửa mặt. Tay ba cầm tờ báo — bàn tay rộng, đốt ngón to, chai sần theo đường chỉ tay từ việc cầm tay lái xe ôm nhiều năm.

Mẹ đang đứng trước gương nhỏ treo ở vách bếp, cài lại nút áo đồng phục xanh của công ty may. Tóc mẹ búi gọn, mặt chưa đánh phấn. Góc miệng mẹ vẫn có nếp cười mà Hoàng nhớ — nhưng chưa sâu như trong ký ức của anh. Chưa có cái nếp nhăn đuôi mắt theo hình quạt mà anh quen nhìn mỗi Tết khi về thăm nhà.

Đây là mẹ trẻ hơn ký ức của anh ba năm.

Cái nhận ra đó không phải là thứ Hoàng đã chuẩn bị tinh thần.

Anh biết mình sẽ gặp lại ba mẹ trẻ hơn — anh đã nghĩ đến điều đó trong đêm, đã xếp nó vào danh sách “thực tế cần xử lý”. Nhưng ngồi thật sự ở bàn ăn và nhìn thấy khuôn mặt của mẹ khi mẹ chưa già đi ba năm vì lo lắng là hai chuyện khác nhau hoàn toàn. Và cái chênh lệch đó không ra một thứ gì có thể debug.

“Ăn đi con, nguội hết rồi.”

Giọng mẹ — tiếng Việt có chút giọng miền Tây, chữ nguội nói thành ngội, chữ rồi kéo dài hơn người Sài Gòn chính gốc một chút. Hoàng nghe giọng đó và nhận ra mình đã không nghe nó trong bao lâu.

Anh cúi xuống ăn. Cơm nguội có vị mặn của mắm kho quẹt, mùi hành lá tươi. Bình thường đến mức anh suýt không nhận ra mình đang ngồi ở đây lần đầu tiên — hay lần đầu tiên với cái đầu này — trong khi đồng hồ đếm ngược ở góc tầm nhìn đang chạy.

Ba hạ tờ báo xuống một chút, nhìn qua tờ báo.

“Tháng này con có bài kiểm tra gì không?”

“Tuần tới kiểm tra giữa kỳ Toán với Lý.”

Câu trả lời ra tự nhiên như phản xạ. Đúng theo lịch học kỳ I lớp 9 mà anh nhớ — không phải từ ký ức xuyên không, mà từ ký ức thật của đứa trẻ 14 tuổi này mà anh đang ở bên trong. Hai luồng nhớ hoạt động song song, đôi khi không phân biệt được cái nào là của ai: một luồng là kỹ sư 27 tuổi với database mười hai năm tương lai, một luồng là học sinh lớp 9 với thời khóa biểu và tên thầy cô in sẵn trong não.

Ba gật đầu, quay lại báo.

Mẹ đã cài xong áo, quay ra nhìn hai bố con.

“Thứ Tư này bé Hùng nhà dì Năm có lễ thôi nôi. Mẹ con mình phải qua.”

“Được.”

“Ba đón con mà qua sớm nghe, mẹ phải tăng ca hôm đó.”

“Ừ.” Ba nói không nhìn lên.

Hoàng ăn hết tô cơm trong khi mẹ soạn túi xách, kiểm tra thứ này thứ kia lần cuối trước khi ra cửa. Cái túi xách của mẹ là loại balo vải dù cũ, thêu chữ tên công ty may, bạc màu theo đường quai do đeo nhiều năm. Anh nhìn cái túi đó và nhớ — trong tương lai, mình sẽ mua cho mẹ cái túi khác, loại tốt hơn, nhẹ hơn. Mẹ dùng được ba ngày rồi cất vô tủ vì “tiếc xài”. Mãi đến năm kia mới chịu dùng thường xuyên.

Bốn năm nữa.

“Con ăn xong rửa chén đi, đừng để ba rửa.” Mẹ đội nón lá, quàng khẩu trang. “Ba!”

“Gì?” Ba vẫn không nhìn lên.

“Trưa nhớ ăn cơm, đừng nhịn đợi tối.”

“Biết rồi.”

Mẹ ra cửa. Tiếng dép lê chuyển thành tiếng guốc nhựa trên xi măng hẻm, rồi xa dần.

Phòng còn lại hai cha con. Ba vẫn đọc báo. Hoàng đứng dậy mang tô ra bồn rửa — bếp nhà chật, bồn rửa chén bằng inox nhỏ, cạnh bồn có cái giá để bàn chải và chai nước rửa chén màu xanh lá.

Anh rửa chén và đồng thời chạy phép tính trong đầu.

2 triệu. 30 ngày.

Phương án 1: Gia sư. Chậm. Đã tính. Không đủ thời gian và không đủ học sinh thuê ngay trong tuần đầu. Loại bỏ như phương án chính.

Phương án 2: Bán đồ. Không có gì để bán. Đồ trong nhà là của ba mẹ. Không khả thi.

Phương án 3: Viết phần mềm. Đây mới là vấn đề. Anh có kiến thức. Anh có thể viết ra thứ có giá trị. Nhưng để ai trả tiền? Ai trả tiền cho một đứa 14 tuổi làm phần mềm? Và không có máy tính riêng. Máy tính nhà chỉ có cái desktop cũ trong phòng khách, cài Windows XP, dùng chung.

Phương án 4: Cá cược thông tin. Anh biết thứ sắp xảy ra. Cổ phiếu, kết quả thể thao, biến động thị trường. Nhưng tiền cá cược lấy từ đâu? Và Hệ thống đã nói rõ: không tính may mắn. Cá cược thông tin có thuộc diện đó không? Anh không chắc và không muốn mất 15 Nguồn lực để thử.

Anh đặt tô vào giá, lau tay vào khăn treo cạnh bồn.

Phương án 5: Viết tool, tìm người cần. Không cần máy tính riêng nếu dùng phòng máy trường. Không cần hợp đồng nếu tìm được người chịu trả tiền mặt không hóa đơn. Khả thi hơn — nhưng cần xác định vấn đề ai đang có và ai có tiền trả.

Phòng máy trường. Tiệm net. Thư viện.

“Con.”

Hoàng quay lại. Ba đã đặt tờ báo xuống bàn, nhìn sang phía bếp — nhìn vào anh.

Ba không phải người hay gọi như vậy giữa bữa sáng. Anh nhớ điều đó.

“Dạ?”

“Tối qua con la hét gì, ba nghe.”

Hoàng đứng im trong một giây.

La hét. Anh không nhớ mình la hét. Nhưng nếu có — hẳn là lúc nửa đêm, khoảng thời gian não anh đang xử lý hai luồng ký ức va chạm. Đứa trẻ 14 tuổi trong cơ thể này phản ứng theo cách nó không kiểm soát được.

“Dạ, con mơ. Chắc mơ đi thi hay sao đó.” Anh giữ giọng bình thường, hơi ngập ngừng đúng chuẩn một đứa mười bốn tuổi vừa bị hỏi về giấc mơ. “Ba không sao chứ?”

Ba nhìn anh. Nhìn theo cái cách ba thường nhìn — không nhiều lời, nhưng quan sát kỹ. Bàn tay đặt phẳng trên mặt bàn, tờ báo gấp lại thẳng góc.

“Không sao.” Ba ngừng một nhịp. “Dạo này con học hành thế nào?”

“Bình thường, ba.”

“Bình thường là sao?”

Hoàng kéo ghế ngồi xuống đối diện ba. Phản xạ đúng — đứng mà trả lời như đang bị hỏi cung thì lạ hơn.

“Tuần tới có kiểm tra giữa kỳ, con đang ôn. Vẫn đủ điểm các môn.”

Ba nhìn anh thêm mấy giây nữa. Rồi gật đầu, cầm tờ báo lên.

“Học cho tốt. Lớp 9 quan trọng.”

Vậy thôi. Ba không hỏi thêm. Đó là cách ba nói chuyện — ngắn, đúng việc, không khai thác cảm xúc. Ba không phải người đặt câu hỏi mà không có lý do, và lý do của ba sáng nay là muốn biết con mình có ổn không — hỏi xong, được câu trả lời hợp lý, thì thôi.

Hoàng nhìn ba cầm tờ báo lên đọc tiếp. Tờ Tuổi Trẻ ngày thứ Hai, chữ nhỏ, hình ảnh đen trắng. Ba đọc từ trang nhất, chậm, đọc thật chứ không lướt.

Bốn năm nữa ba sẽ chuyển sang chạy Grab. Chiếc Wave Alpha cũ sẽ đổi thành Honda Vision còn nợ hai năm. Ba sẽ bắt đầu nhìn điện thoại nhiều hơn tờ báo.

Anh nhìn tờ báo giấy đang che khuôn mặt ba và không nói gì.

Căn phòng học của Hoàng không có không gian nhiều cho việc suy nghĩ theo chiều ngang — chỉ có bàn học, giường, giá sách, và khoảng hẹp giữa. Anh ngồi xuống bàn, mở cuốn sách Toán lớp 9, lật đến bài học tuần này.

Phương trình bậc hai. Công thức nghiệm.

Não anh đọc đề bài và cho ra đáp số trước khi mắt kịp đọc hết dòng. Không phải tính — đúng hơn là nhận ra: như một bài toán anh đã giải ngàn lần từ thời đại học, từ những buổi chiều ngồi ôn lại kiến thức cơ bản trước khi giải thích cho junior engineer. Đây là kiến thức năm nhất đại học, không phải lớp 9. Đáp số hiện ra như phản xạ cơ bắp.

Nhưng anh không viết xuống ngay. Anh nhìn đề bài, nhìn giấy trắng, rồi bắt đầu viết chậm lại — theo đúng nhịp của đứa học sinh đang làm bài, không phải kỹ sư đang debug. Tốc độ viết. Cách trình bày từng bước. Không bỏ bước nào, không viết tắt theo cách người đại học viết.

Đây là một trong những thứ phức tạp nhất của tình huống này: không phải thiếu kiến thức, mà là phải kiềm chế kiến thức đúng lúc.

Trong giờ học, nếu anh trả lời trước thầy ba mươi giây đều đặn, thầy sẽ chú ý. Chú ý theo cái cách mà người lớn chú ý đến đứa trẻ khác thường — không hẳn là tốt. Sẽ gọi ba mẹ. Sẽ hỏi học thêm ở đâu. Sẽ tạo ra một cuộc điều tra nhỏ mà anh không cần.

Giải xong bài toán theo đúng tốc độ lớp 9, Hoàng gập sách lại và lấy một tờ giấy học trò mới.

Không phải để làm bài tập.

Anh viết xuống, bút bi xanh, chữ nhỏ và sát nhau:

Vốn hiện tại: ~0 Hạn: 30 ngày / Mục tiêu: 2.000.000 VNĐ Ràng buộc: tuổi 14, không laptop riêng, không tài khoản NH, không HĐ pháp lý

Bên dưới, anh chia hai cột. Bên trái: Thứ mình có. Bên phải: Thứ mình cần.

Có: Kiến thức lập trình 12 năm. Hiểu biết thị trường công nghệ 2014–2026. Não phân tích vấn đề. Thời gian buổi tối và cuối tuần. Phòng máy trường và tiệm net.

Cần: Máy tính để viết code. Người có vấn đề cần giải quyết. Người có tiền và chịu trả tiền mặt không hóa đơn cho đứa học sinh.

Anh gạch dưới dòng cuối hai lần.

Người có vấn đề cần giải quyết.

Đây là câu hỏi thực tế nhất trong số các câu hỏi. Không phải “mình làm được gì” — anh làm được rất nhiều thứ. Mà là “ai đang có vấn đề gì, và vấn đề đó đau đủ để họ trả tiền giải quyết?”

Anh gõ ngón tay lên bàn, nhịp đều.

Trung tâm gia sư gần nhà. Anh nhớ cái trung tâm đó — hẻm Xô Viết Nghệ Tĩnh, tầng một của một căn nhà phố, bảng hiệu nhựa xanh chữ vàng hơi phai màu. Chủ trung tâm là một người đàn ông khoảng bốn lăm tuổi mà trong ký ức của đứa trẻ 14 tuổi này anh gọi là “chú Hải”. Chú Hải quản lý danh sách học sinh và phân công giáo viên thủ công — bằng sổ giấy và điện thoại bàn.

Vấn đề: quản lý học sinh và lịch dạy thủ công, dễ nhầm, khó tổng hợp.

Giải pháp: một tool đơn giản. Web app hoặc Excel macro. Không cần nhiều — chỉ cần đủ để thay tờ giấy và cái điện thoại bàn.

Khả năng trả tiền: có. Trung tâm thu học phí. Không lớn, nhưng có dòng tiền.

Khả năng trả tiền mặt không hóa đơn cho đứa học sinh: không rõ. Phải hỏi.

Anh viết tên “Trung tâm gia sư — chú Hải” vào tờ giấy, gạch dưới, vẽ mũi tên.

Bên cạnh đó, nhỏ hơn: Backup: Ai khác trong bán kính 2km có vấn đề tương tự?

Tiệm photocopy góc đường. Hiệu thuốc tây. Tiệm điện tử sửa máy. Các quán cà phê nhỏ mới mở trong hẻm. Năm 2014, hầu hết các cơ sở kinh doanh nhỏ vẫn đang vận hành bằng sổ tay hoặc bảng tính Excel thô — không ai có phần mềm quản lý riêng, vì phần mềm thương mại thì đắt còn phần mềm viết tùy chỉnh thì không biết tìm ai.

Đây là cái khe.

Hoàng nhìn tờ giấy một lúc.

Không phải kế hoạch hoàn hảo. Còn thiếu một thứ quan trọng: ai sẽ tin đứa học sinh lớp 9 làm được việc này? Chú Hải lần đầu gặp anh sẽ chỉ thấy một đứa bé cao đến vai mình, không có portfolio, không có kinh nghiệm thực tế nào có thể chứng minh bằng giấy tờ. Niềm tin là vấn đề anh chưa có cách giải quyết bằng kế hoạch trên giấy.

Nhưng 30 ngày là 30 ngày. Anh không có thời gian chờ kế hoạch hoàn hảo.

Anh gập tờ giấy lại, nhét vào giữa cuốn sách Toán.

Trong góc tầm nhìn, dòng chữ nhỏ vẫn ở đó:

⬛ KHAI KHOA BẢNG [1/5]  ⏱ HẠN CHÓT: 30 ngày

Buổi trưa, khi ba ra ngoài đón khách, Hoàng ngồi vào cái desktop cũ trong phòng khách.

Máy khởi động mất gần hai phút — tiếng quạt tản nhiệt rít lên rồi dần ổn định, màn hình CRT nhảy vài lần trước khi hiện ra màn hình nền Windows XP xanh lá có logo đám mây. Icon My Computer, Recycle Bin, một thư mục tên “BÀI HỌC LINH” từ hồi chị còn ở nhà, một shortcut trò chơi Minesweeper.

Hoàng nhìn cái màn hình đó.

Đây là máy tính công việc của mình trong 30 ngày.

Không phải tệ theo nghĩa không dùng được — Windows XP vẫn chạy Notepad, vẫn có thể cài Python 2.7 nếu tìm được đĩa CD, vẫn mở được trình duyệt. Chỉ là chậm, ram ít, và màn hình CRT thì mỏi mắt sau hai tiếng nhìn liên tục.

Anh mở Notepad. Gõ một dòng kiểm tra:

print "Hello"

Python syntax. Tay gõ tự động trước khi não kịp nhắc bản thân đây là máy không có Python. Anh xóa đi, ngồi nhìn màn hình Notepad trắng.

Nghĩ lại.

Không cần Python để bắt đầu. Cái đứa 14 tuổi này — tức là anh, phiên bản kỹ năng này — đang học HTML trên trường. Thầy Tin học vừa dạy qua phần HTML cơ bản tuần trước. Đó là nền tảng ít nhất để xây giao diện. Với database đơn giản thì Access hoặc Excel đều có trên máy này rồi, không cần cài thêm.

Một tool quản lý học sinh và lịch dạy: cần input tên học sinh, tên giáo viên, lịch dạy. Cần lọc, tìm kiếm, hiển thị lịch theo tuần. Không cần phức tạp — cần đủ để thay tờ sổ giấy và không nhầm lịch.

Access có thể làm được điều đó. Không cần viết code từ đầu.

Hoàng nhấn vào Start Menu, tìm trong Programs.

Microsoft Access — có.

Anh mở ra, nhìn giao diện trắng của một database trống.

Được rồi. Bắt đầu từ đây.

Ba về lúc gần 5 giờ chiều, tiếng xe Wave tắt máy ngoài hẻm quen thuộc. Hoàng đã kịp đóng Access lại và cất tờ giấy ghi chú vào túi trước khi ba bước vào.

Ba đặt mũ bảo hiểm lên kệ, ngồi xuống ghế sofa, kéo cái quạt máy nhỏ đặt cạnh sofa quay về phía mình. Bộ quần áo ba có mùi nắng và khói xe — mùi của người đi đường cả ngày. Khuôn mặt ba trông mệt theo cái cách quen mà Hoàng nhận ra: không phải kiệt sức, mà là cái mệt bình thường của một ngày làm việc đủ ngày.

“Hôm nay học được không con?”

“Dạ được.”

Ba gật đầu, cầm remote bật tivi. Chương trình thời sự buổi chiều bắt đầu. Hai cha con ngồi xem tin tức trong im lặng — loại im lặng quen thuộc, không cần lấp đầy.

Hoàng nhìn màn hình tivi mà đầu óc đang ở chỗ khác.

Ngày mai thứ Hai. Buổi sáng đến trường. Buổi chiều ghé qua trung tâm gia sư.

Cần chuẩn bị một demo. Không phải để thuyết phục — mà để cho người ta thấy cái gì đó cụ thể thay vì nghe một đứa học sinh thuyết trình.

Access demo, 30 phút làm xong. Màn hình chụp lại bằng điện thoại của ba — ba để điện thoại trên bàn sạc mỗi tối, pin Nokia cũ cầm cả ngày nhưng camera 2 megapixel chụp được bảng.

Anh nhìn cái điện thoại Nokia 1280 đang cắm sạc trên bàn.

Trong góc tầm nhìn:

⬛ KHAI KHOA BẢNG [1/5]  ⏱ HẠN CHÓT: 30 ngày

Ba quay sang nhìn anh lần nữa — cái ánh mắt quan sát không nói thành lời mà Hoàng đã biết từ hồi còn nhỏ và chưa bao giờ học cách đọc hoàn toàn.

“Tối qua con la hét gì, ba nghe.”

Hoàng giật nhẹ — ba đã hỏi câu này rồi, buổi sáng. Nhưng ba đang hỏi lại, buổi chiều, nghĩa là ba chưa thật sự thỏa mãn với câu trả lời buổi sáng.

“Dạ, con không nhớ mơ gì.” Anh giữ giọng bình thản. “Có phải con la to lắm không ba?”

Ba nhìn anh một lúc.

“Không to. Nhưng ba nghe.”

Rồi ba quay lại tivi. Thời sự vẫn đang chạy — hình ảnh đường phố Hà Nội, giọng phát thanh viên đều đều.

Hoàng nhìn mặt ba trong ánh đèn chiều.

Ba không hỏi thêm. Không khai thác. Chỉ để anh biết ba có nghe.

Đó là cách ba nói: tao chú ý đến mày, mày không cần giả vờ là không có gì cả.

Hoàng nhìn xuống tay mình — bàn tay 14 tuổi, ngón tay thon, không vết chai. Bàn tay chưa gõ code cả đêm.

“Con ổn, ba.”

Ba gật đầu. Chương trình thời sự tiếp tục. Ngoài hẻm, tiếng trẻ con chạy chơi trước cơm chiều. Tiếng mưa bắt đầu lác đác trên mái tôn — mưa Sài Gòn tháng Chín, đến đúng giờ như một lịch hẹn.

Ở góc tầm nhìn của Hoàng, thanh đếm ngược vẫn đang nhấp nháy nhỏ và đều.

HẠN CHÓT: 30 ngày.