Chương 114 — Thư ngỏ quận Nhất
Bưu tá giao thư lúc mười giờ sáng, khi văn phòng Tô Hiến Thành đang ồn bởi hai thứ không liên quan đến nhau: máy in kẹt giấy và Khoa tranh luận với Trâm về việc chậu sen đá nào đã chết thật.
“Cây này còn xanh,” Khoa nói, tay cầm bình xịt nước.
Trâm nhìn cái chậu nhỏ trên lan can. Ba chiếc lá bên dưới đã ngả vàng, ngọn cây cúi xuống như người làm quá giờ.
“Anh nhìn kiểu gì vậy? Nó chết từ tuần trước rồi.”
“Chết mà vẫn xanh là chưa chết.”
“Khách hàng mà nghe anh định nghĩa dữ liệu kiểu đó là bỏ app.”
Hoàng ngồi cuối bàn dài, laptop mở một nửa. Anh đang xem bản ADR Minh gửi về module thanh toán, nhưng tai vẫn nghe được cuộc cãi vặt phía cửa sổ. Những âm thanh vụn như vậy làm văn phòng có cảm giác của một nơi đang sống: tiếng bàn phím của Minh ở phòng trong, tiếng Phương Anh gọi điện với kế toán, tiếng Trâm lật sổ chăm sóc khách hàng, tiếng Khoa nói chuyện với cái cây như nói với một đại lý ngoài Gò Vấp.
Sau cung Cổng Việt Nhật, mọi thứ trong vài ngày qua chậm lại. Không hẳn nghỉ ngơi. Chỉ là nhịp chạy gấp không còn dí sát gáy. Chị Linh bắt đầu lập danh sách người cần gọi lại ở Tokyo. Phương Anh hoàn thiện bản thỏa thuận thử nghiệm. Khoa quay về với đội triển khai địa phương. NỢ SỔ vẫn tăng đều, không bùng nổ, không sập.
Rồi tiếng xe máy dừng trước cửa.
Một người bưu tá mặc áo xanh bước vào, mũ bảo hiểm còn đội trên đầu, tay cầm phong bì chuyển phát nhanh khổ A4.
“Công ty NỢ SỔ phải không?”
Trâm đứng dậy. “Dạ đúng.”
“Thư chuyển tiếp. Địa chỉ cũ bên Quận 1 ghi không có người nhận, bưu cục chuyển qua địa chỉ mới. Ký giùm anh.”
Trâm cầm bút ký vào máy quét cầm tay. Phong bì màu vàng cát, giấy dày, góc trái in chìm logo hai chữ KN lồng vào nhau bằng nhũ vàng. Trên nhãn gửi có dòng: Ban Giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ NỢ SỔ, số 15 Tông Đản, Quận 1. Bên dưới, một nhân viên bưu cục đã gạch bằng bút bi xanh, ghi địa chỉ hiện tại ở Tô Hiến Thành, quận 10.
Trâm mang phong bì vào bàn Hoàng.
“Từ Kinh Nam gửi qua,” cô nói. “Nhìn hơi… sang.”
Khoa nghe thấy hai chữ đó, lập tức bỏ bình xịt xuống.
“Kinh Nam? Tập đoàn bán lẻ hả?”
Hoàng ngẩng lên. Anh không chạm vào phong bì ngay. Tên Kinh Nam nằm im trên mặt giấy, nhưng cảm giác của nó không giống một tờ thư. Nó giống một chiếc chìa khóa đặt sai phòng, hoặc một bàn tay gõ cửa quá lịch sự.
“Ừ,” anh đáp.
“Họ gửi thư giấy?” Khoa đi vòng qua bàn, cúi xuống nhìn. “Năm nay rồi mà còn dùng thư giấy đóng dấu đỏ. Chắc họ muốn mình thấy họ nhiều tiền.”
“Hoặc muốn lưu hồ sơ,” Phương Anh nói từ góc phòng. Cô đã cúp điện thoại từ lúc nào. “Thư giấy có chữ ký thật, đóng dấu thật. Nó nói rằng đây không phải email marketing.”
Hoàng cầm dao rọc giấy, khía mép phong bì. Bên trong là ba tờ giấy. Tờ đầu có tiêu đề của Tập đoàn Kinh Nam, ký tên Nguyễn Vĩnh An — Phó Tổng giám đốc thường trực. Tờ thứ hai là bản tóm tắt đề xuất. Tờ thứ ba in sơ đồ khái quát hệ sinh thái phân phối của họ: siêu thị, đại lý sỉ, kho vận, chuỗi cửa hàng tiện lợi, đối tác xuất nhập khẩu.
Không cần đọc hết, ai trong phòng cũng hiểu người gửi muốn đặt trọng lượng lên bàn.
Hoàng đọc từ đầu đến cuối. Nội dung được viết bằng thứ văn phong vừa đủ lịch sự, vừa đủ chắc tay: chúc mừng NỢ SỔ hoàn tất vòng gọi vốn Series A; ghi nhận tốc độ tăng trưởng trong nhóm tiểu thương; đánh giá Cổng Việt là mô hình có khả năng kết hợp với mạng lưới xuất nhập khẩu và phân phối hàng Việt ra nước ngoài; đề xuất gặp mặt để thảo luận “hợp tác chiến lược ở cấp độ vốn và vận hành”.
Đoạn cuối mới là phần có răng.
Kinh Nam đề xuất mua lại 51% cổ phần NỢ SỔ với mức định giá “cao hơn trung bình thị trường cho doanh nghiệp cùng giai đoạn”, đồng thời sáp nhập Cổng Việt vào hệ sinh thái phân phối khu vực của họ. Đổi lại, NỢ SỔ được tiếp cận mạng lưới đại lý toàn quốc, hệ thống kho bãi và nguồn lực vận hành của Kinh Nam.
Khoa đọc qua vai Hoàng, mắt mở lớn.
“Năm mươi mốt phần trăm?” Anh kéo ghế ngồi xuống. “Họ muốn mua quyền quyết định luôn.”
“Họ dùng chữ ‘đồng hành kiểm soát chiến lược’,” Phương Anh nói. Cô đưa tay xin tờ giấy, đọc lướt rồi nhíu mày. “Cách viết này rất cũ. Nhưng cũ kiểu người đã mua nhiều công ty, không phải cũ vì vụng.”
Trâm đứng bên cạnh, không chen vào. Minh ở phòng trong tháo tai nghe, nhìn ra.
“Có liên quan hạ tầng kỹ thuật không?” Minh hỏi.
“Trong thư chưa nhắc,” Hoàng nói.
“Nếu ai đụng vào database thì gọi tôi.” Minh đeo tai nghe lại, nhưng màn hình của anh không còn chạy nhanh như trước.
Khoa cầm tờ sơ đồ hệ sinh thái của Kinh Nam lên.
“Mày nhìn cái này đi. Họ có tổng kho ở Bình Dương, Long An, Cần Thơ. Đại lý sỉ phủ gần hết miền Tây. Nếu mình có kênh này, đội tao khỏi phải đi từng hẻm bán từng tiệm nữa. Một cú nhảy từ vài nghìn tiệm lên vài chục nghìn tiệm.”
“Và đổi lại là NỢ SỔ không còn do mình kiểm soát,” Phương Anh đáp.
“Anh biết.” Khoa đặt tờ giấy xuống. “Nhưng tao phải nói phần cám dỗ của nó. Không nói thì không công bằng. Tụi mình vừa mất mấy tháng để làm mười lăm thùng hàng sang Nhật chạy đúng. Người ta có cả chuỗi kho bãi sẵn. Cổng Việt mà vào đó, scale rất nhanh.”
Hoàng nhìn Khoa. Anh thích điểm này ở Khoa: luôn nói ra phần hấp dẫn của cái bẫy trước khi nói nó là bẫy. Người bán hàng giỏi không ghét cánh cửa lớn chỉ vì nó nguy hiểm; họ đo chiều cao của cửa, xem bên kia có gió hay có hố.
“Cảm ơn vì đã nói ra phần cám dỗ. Nhưng chưa ai nói giá của nó.”
Phương Anh đặt tờ thư lại trên bàn.
“Đừng gửi bất kỳ phản hồi nào trước khi em đọc kỹ toàn bộ.”
“Thư ngỏ thôi,” Khoa nói. “Chưa có hợp đồng.”
“Thư ngỏ là cách họ đo phản ứng.” Phương Anh lấy bút đỏ gạch nhẹ dưới cụm “sáp nhập Cổng Việt”. “Họ không chỉ muốn NỢ SỔ. Họ nhìn thấy Cổng Việt mới chạy được vài lô nhưng có khả năng chạm vào cộng đồng Việt ở nước ngoài. Cái đó hợp với kho vận của họ. Nếu mình trả lời quá hào hứng, họ sẽ biết chỗ mình thèm.”
Hoàng gật đầu.
“Tao gọi anh Tuấn trước. Sau đó mình thống nhất phản hồi.”
“Gọi loa ngoài không?” Khoa hỏi.
Hoàng nhìn Phương Anh, rồi lắc đầu.
“Để tao nghe trước. Nếu có gì cần họp, chiều nói.”
Phương Anh không phản đối. Cô chỉ cầm điện thoại chụp lại ba trang thư, lưu vào thư mục pháp lý. Từ ngày cô nắm dòng tiền và hợp đồng, không giấy tờ nào đi qua văn phòng mà không bị cô số hóa trong vòng mười phút.
Hoàng cầm phong bì vào phòng nhỏ phía sau.
Phòng đó từng là kho chứa bàn ghế cũ của chủ nhà. Bây giờ đặt một bàn làm việc, một kệ hồ sơ và tấm bảng trắng còn vết mực từ buổi họp ADR đầu tiên. Cửa khép lại, tiếng văn phòng bị chặn bớt, chỉ còn tiếng xe ngoài đường Tô Hiến Thành lọt qua khe kính.
Anh gọi cho anh Tuấn.
Chuông reo năm lần mới có người bắt máy. Đầu dây bên kia là tiếng còi xe, tiếng trẻ con nói chuyện và tiếng gió quất vào micro.
“Alo?”
“Anh đang bận không?”
“Đang đứng trước cổng trường đón thằng nhỏ. Nói được. Có chuyện gì?”
“Kinh Nam gửi thư ngỏ. Đề xuất mua 51% NỢ SỔ và sáp nhập Cổng Việt vào hệ sinh thái của họ.”
Ở đầu dây bên kia, tiếng ồn vẫn vậy, nhưng giọng anh Tuấn hạ xuống.
“Tới rồi.”
“Anh đoán trước?”
“Không phải đoán. Tụi nó luôn xuất hiện khi một thứ đủ nhỏ để mua nhưng đủ lớn để đe dọa.” Anh Tuấn nói nhanh, không vòng vo. “Kinh Nam không phải quỹ đầu tư. Đừng đọc thư của họ bằng mắt startup. Họ là doanh nghiệp phân phối truyền thống. Tư duy của họ là kênh, kho, đại lý, chiết khấu, quyền đặt hàng. Ai kiểm soát đường đi của hàng hóa thì kiểm soát người bán.”
Hoàng kéo ghế ngồi xuống.
“Họ mạnh đến mức nào?”
“Ở Sài Gòn và miền Nam, rất mạnh. Không phải mạnh kiểu lên báo nhiều. Mạnh kiểu một cuộc gọi có thể làm một lô hàng nằm ở kho thêm ba ngày mà không ai nói lý do rõ. Mạnh kiểu chủ tiệm tạp hóa nghe tên họ thì biết tháng này chiết khấu dầu ăn, mì gói, nước ngọt có bị ảnh hưởng hay không.”
Anh Tuấn dừng lại, hình như đang né một xe máy chạy sát lề. Một lát sau anh tiếp:
“Chiến thuật cũ của họ là hợp tác hoặc hủy diệt. Hợp tác nghĩa là họ lấy cổ phần kiểm soát, đưa sản phẩm vào kênh của họ, rồi từ từ biến sản phẩm đó thành phòng ban nội bộ. Hủy diệt nghĩa là nếu mua không được, họ dùng mạng lưới phân phối ép các điểm bán không dùng dịch vụ của đối thủ.”
“Họ từng làm với công ty công nghệ nào chưa?”
“Ba năm trước có nhóm làm phần mềm điều phối xe tải nhỏ. Kỹ thuật khá, khách hàng ban đầu ổn. Kinh Nam hỏi mua rẻ, nhóm đó từ chối. Sáu tháng sau, ba hãng vận tải lớn mà nhóm đó đang dựa vào ký độc quyền dữ liệu đơn hàng với Kinh Nam. App hết nguồn khách, chết từ từ. Không ai kiện được vì trên giấy tờ mọi thứ đều là thỏa thuận thương mại bình thường.”
Hoàng nhìn ra ô kính mờ. Bên ngoài, Khoa đang nói gì đó với Trâm, tay vung lên như đang mô tả một bản đồ. Cuộc sống văn phòng vẫn tiếp tục, trong khi một cái bóng từ Quận 1 vừa chạm vào mép bàn.
“Nếu gặp, anh nghĩ họ sẽ làm gì?”
“Đầu tiên là khen. Sau đó đưa số liệu mạng lưới để mày thấy mình nhỏ. Tiếp theo là nói nếu không đi cùng họ, mày sẽ phải tự đốt tiền để làm thứ họ đã có sẵn. Cuối cùng, họ sẽ gài vào đầu mày một câu: bán 51% không phải mất công ty, mà là trưởng thành.”
Hoàng cười ngắn.
“Nghe cũng có lý.”
“Có lý mới nguy hiểm.” Anh Tuấn đáp ngay. “Nếu họ chỉ ngu và tham thì dễ. Kinh Nam không ngu. Họ hiểu các công ty trẻ sợ chậm, sợ bị copy, sợ thiếu kênh. Họ sẽ đưa cho mày đúng thứ mày thiếu nhất. Câu hỏi là cái giá có làm mày biến thành thứ khác hay không.”
“Anh có đi cùng buổi đầu không?”
“Nếu mày muốn, anh đi. Nhưng anh nghĩ buổi đầu mày nên tự ngồi. Không ký, không cam kết, không đưa số liệu chi tiết. Chỉ nghe. Họ cần biết NỢ SỔ có người đứng trước mặt. Không phải một nhóm trẻ sau lưng cố vấn pháp lý.”
Hoàng hiểu ý anh Tuấn. Từ Singapore về tới nay, chữ CEO không còn là dòng nhỏ trong hồ sơ. Nó là thứ người ngoài sẽ bắn vào trước.
“Em sẽ hẹn gặp. Nhưng trong thư trả lời sẽ từ chối thảo luận 51% và sáp nhập ở giai đoạn này.”
“Viết vậy được. Lịch sự, nhưng khóa cửa chính. Để cửa sổ cho hợp tác thương mại. Nhớ copy Phương Anh xem trước khi gửi.”
“Biết rồi.”
“Và Hoàng.”
“Dạ?”
Giọng anh Tuấn nghiêm hơn.
“Đừng coi đây là một deal. Đây là lời chào của người chơi cũ. Họ không đến để xem sản phẩm hay. Họ đến để xem tổ chức của mày có chỗ nào bẻ được không.”
Cuộc gọi kết thúc sau câu đó.
Hoàng đặt điện thoại xuống bàn. Câu “chỗ nào bẻ được” ở lại trong phòng nhỏ, đè lên mùi giấy mới và mùi gỗ cũ của kệ hồ sơ.
Anh mở lại bức thư. Những chữ in đẹp không thay đổi. Hợp tác chiến lược. Tối ưu hóa nguồn lực. Hệ sinh thái phân phối. Cộng hưởng giá trị. Tất cả đều sạch sẽ, mềm mại, không có chữ nào đe dọa.
Nhưng Hoàng đã đi qua đủ nhiều hợp đồng để biết: dao sắc nhất thường nằm trong ngăn kéo chưa mở.
Anh tựa lưng vào ghế, nhắm mắt vài giây. Thói quen cũ trồi lên trước cả suy nghĩ: mở Hệ thống.
Giao diện bạc xuất hiện ngay giữa phòng.
Không âm thanh. Không ánh sáng kịch tính. Một lớp kính trong suốt phủ lên bức tường trước mặt, phản chiếu anh ngồi trên ghế với phong thư Kinh Nam trên bàn.
Các chỉ số hiện ra:
- Gia đình: 86%
- Tin cậy nội bộ: 75%
- Rủi ro đạo đức: 27%
- Độ bền tổ chức: Lv.3 — Ổn định
- Sức lan tỏa văn hóa: +3
Dưới cùng, một dòng cảnh báo mới nhấp nháy màu cam:
[Áp lực từ thế lực ngoài tổ chức: đã ghi nhận]
[Khả năng tấn công qua kênh phân phối: chưa đủ dữ liệu]
[Rủi ro phân rã quyền kiểm soát nếu chấp nhận điều kiện sở hữu chi phối: cao]
Hoàng đọc từng dòng. Không có nhiệm vụ. Không có lựa chọn A/B. Không có phần thưởng nếu từ chối, cũng không có hình phạt nếu đồng ý. Tấm gương chỉ phản chiếu cái giá của từng con đường.
Anh nhớ Hệ thống cũ từng hiện ra như một người dẫn đường lạnh lùng: hạn chót, tiến độ, phần thưởng, phạt. Dễ ghét, nhưng rõ. Còn giao diện trước mặt bây giờ giống một bác sĩ đặt phim chụp X-quang lên đèn: xương nứt ở đâu, tự nhìn.
Anh đưa tay lên, định mở chi tiết cảnh báo.
Ngón tay dừng giữa không trung.
Nếu mở, anh sẽ có thêm vài con số: khả năng mất quyền kiểm soát, tác động lên tin cậy nội bộ, rủi ro đạo đức. Những con số đó hữu ích. Nhưng chúng không trả lời câu hỏi anh phải trả lời bằng người thật: NỢ SỔ sinh ra để trở thành công cụ của một mạng lưới khép kín, hay nền tảng mở cho những tiệm nhỏ vốn không có chỗ đứng trong hệ thống của người lớn?
Cổng Việt vừa chứng minh một việc: người xa nhà cần cảm giác được nhớ đến. Nếu sáp nhập nó vào một tập đoàn phân phối, liệu cảm giác đó có còn, hay biến thành một dòng sản phẩm trong catalogue?
Hoàng đóng giao diện.
Phòng trở lại bình thường.
Anh cầm bức thư đi ra ngoài.
Khoa và Phương Anh đang đứng cạnh bảng trắng. Trâm đã quay về bàn chăm sóc khách hàng. Minh vẫn ở phòng trong nhưng không đeo tai nghe nữa.
“Anh Tuấn nói sao?” Phương Anh hỏi.
“Gặp thì gặp. Không cam kết. Không đưa số liệu chi tiết. Họ là kiểu hợp tác hoặc hủy diệt.”
Khoa thở ra qua mũi.
“Nghe đúng kiểu tao sợ.”
“Anh có muốn họp cả team không?” Trâm hỏi nhỏ.
Hoàng nhìn cô. Trâm không phải core founder, nhưng cô là người đầu tiên nghe khách hàng nổi giận mỗi khi có incident. Nếu Kinh Nam đánh vào tiểu thương sau này, cuộc gọi sẽ vào tai cô trước.
“Chưa cần họp lớn hôm nay,” Hoàng nói. “Mình mới có thư ngỏ. Chiều nay Phương Anh đọc kỹ. Khoa chuẩn bị cho tao danh sách những điểm mạng lưới phân phối của họ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khách hàng NỢ SỔ. Minh…”
Minh bước ra cửa phòng.
“Tôi nghe.”
“Anh kiểm tra giúp xem hiện tại mình có phụ thuộc hạ tầng nào vào nhà cung cấp liên quan đến Kinh Nam không. Hosting, SMS, email, payment gateway, bất kỳ thứ gì.”
Minh gật. “Tôi làm ngay.”
Phương Anh khoanh tay.
“Còn Cổng Việt?”
“Tạm thời không để chị Linh cuốn vào trước khi mình biết rõ họ muốn gì,” Hoàng đáp. “Chị vừa nhận vai trò. Đừng để cú thư đầu tiên biến công việc của chị thành một vụ thâu tóm.”
Khoa nhìn Hoàng, nét mặt dịu đi một chút.
“Ừ. Chị Linh mới vui được mấy hôm.”
Phương Anh cầm bút đỏ gõ nhẹ lên tờ thư.
“Em sẽ soạn khung trả lời. Nhưng quyết định cuối anh viết. Họ gửi cho CEO, không gửi cho bộ phận pháp lý.”
“Anh biết.”
Câu đó làm căn phòng lặng xuống vài nhịp. Không ai nói về Singapore, về chữ CEO, về buổi đêm trên cầu Clarke Quay. Nhưng tất cả đều biết từ ngày Hoàng đồng ý đứng trước mặt nhà đầu tư, những phong thư như thế này sẽ tìm đến anh trước.
Buổi chiều, văn phòng vận hành theo hai lớp.
Lớp bên ngoài vẫn bình thường: Trâm gọi cho một tiệm ở Bình Dương hướng dẫn cập nhật tồn kho; Khoa họp nhanh với đội triển khai qua điện thoại; Minh gửi một bảng liệt kê nhà cung cấp hạ tầng; Phương Anh ngồi đọc lại thư Kinh Nam, ghi chú bằng bút đỏ dày đặc đến mức tờ giấy trông như bị mổ xẻ.
Lớp bên trong thì khác. Ai cũng đi nhẹ hơn một chút. Mỗi khi điện thoại bàn reo, Trâm nhìn lên. Mỗi khi Khoa nhắc đến đại lý, anh lại dừng một nhịp. Một cái tên từ Quận 1 đã bước vào văn phòng nhỏ, và dù nó chưa làm gì, bóng của nó đã chạm vào nhiều thứ.
Hoàng mở file Word lúc hai giờ bốn mươi.
Kính gửi Ban Tổng giám đốc Tập đoàn Kinh Nam,
Anh gõ rồi xóa. Gõ lại.
Một thư trả lời quá mềm sẽ mở cửa sai. Quá cứng sẽ biến buổi gặp đầu thành chiến trường không cần thiết. Anh cần thứ giọng điệu vừa đủ kính trọng, đủ rõ ranh giới, đủ để người bên kia hiểu: NỢ SỔ không phải nhóm trẻ nhận được thư vàng là run tay.
Phương Anh ngồi đối diện, không nhìn màn hình của anh. Cô chỉ đặt bên cạnh ba ghi chú:
- Không dùng chữ “sáp nhập” trong phản hồi.
- Không thảo luận tỷ lệ sở hữu chi phối trước khi có đề xuất hợp tác thương mại cụ thể.
- Cổng Việt là dự án độc lập, không nằm trong bất kỳ trao đổi vốn nào ở giai đoạn này.
Hoàng đọc ba dòng đó, rồi viết.
Chúng tôi trân trọng ghi nhận thiện chí của Tập đoàn Kinh Nam đối với NỢ SỔ và Cổng Việt. Với tư cách một tổ chức đang phát triển dựa trên nền tảng công nghệ độc lập và mạng lưới khách hàng mở, chúng tôi hiện chưa xem xét bất kỳ phương án chuyển giao quyền kiểm soát hoặc sáp nhập dự án nào.
Anh dừng lại.
Khoa ngồi bên kia bàn, không chịu được, nghiêng người qua đọc.
“Câu này có hơi đá thẳng không?”
“Phải đá,” Phương Anh nói. “Nhưng đá bằng giày da, không phải dép lào.”
Khoa bật cười. “Ví dụ hay đó.”
Hoàng viết tiếp.
Chúng tôi sẵn sàng gặp gỡ để tìm hiểu khả năng hợp tác thương mại cụ thể trong những phạm vi không ảnh hưởng đến tính độc lập của nền tảng, quyền kiểm soát dữ liệu khách hàng và định hướng phát triển dài hạn của đội ngũ sáng lập.
Minh từ phòng trong nói vọng ra:
“Thêm quyền kiểm soát hạ tầng kỹ thuật.”
Hoàng quay đầu.
Minh không nhìn anh, mắt vẫn dán vào màn hình. “Dữ liệu khách hàng nằm trên hạ tầng nào quyết định ai có cổ họng của mình trong tay. Ghi rõ từ đầu.”
Phương Anh lập tức thêm vào giấy ghi chú: hạ tầng kỹ thuật độc lập.
Hoàng sửa câu văn.
… quyền kiểm soát dữ liệu khách hàng, hạ tầng kỹ thuật độc lập và định hướng phát triển dài hạn…
Lần này Minh gật.
Bản thư hoàn thành sau bốn lần sửa. Phương Anh đọc. Khoa đọc. Minh chỉ đọc đoạn về dữ liệu và hạ tầng, rồi nói “được”. Trâm hỏi có cần cô in không. Phương Anh bảo in hai bản: một bản gửi, một bản lưu hồ sơ.
Máy in lại kẹt giấy ở trang đầu.
Khoa nhìn Trâm.
“Thấy chưa. Nó chết rồi.”
Trâm cầm khay giấy kéo mạnh hơn mức cần thiết.
“Cây sen đá hay máy in?”
“Cả hai.”
Tiếng cười nhỏ bật ra trong văn phòng. Không đủ xóa đi cảm giác căng, nhưng đủ nhắc mọi người rằng họ vẫn là họ: một công ty trẻ, một cái máy in hư, vài chậu cây sắp chết, và một phong thư gửi đến từ một tập đoàn có thể làm họ mất ngủ nhiều tuần.
Bốn giờ kém mười, Hoàng cầm phong thư trả lời xuống tầng trệt. Anh không để Trâm gọi bưu tá đến lấy. Anh muốn tự đi một đoạn.
Bưu cục quận 10 cách văn phòng không xa. Đường Tô Hiến Thành giờ chiều nắng đổ xiên, bụi bám lên những tấm biển sửa xe, quán cơm, tiệm photocopy. Một xe ba gác chở thùng carton chạy ngang, mùi giấy cũ và xăng sống quện vào nhau. Hoàng đi bộ trên vỉa hè hẹp, tay cầm phong thư màu trắng, bên trong là câu trả lời đầu tiên của NỢ SỔ trước người chơi cũ.
Ở quầy bưu điện, cô nhân viên cân phong thư, dán mã vận đơn, hỏi:
“Gửi hỏa tốc trong nội thành hả em?”
“Dạ. Gửi đến Quận 1.”
“Mai tới.”
“Càng sớm càng tốt.”
Cô nhân viên đóng dấu lên phiếu nhận. Tiếng con dấu nện xuống mặt giấy nghe gọn và khô. Hoàng cầm liên gửi về, đứng trước cửa bưu điện vài giây.
Từ đây đến văn phòng Kinh Nam ở Quận 1 chỉ vài cây số. Một quãng đường không dài nếu đi xe máy. Nhưng khoảng cách giữa hai bên không nằm ở bản đồ. Một bên lớn lên bằng kho bãi, đại lý, quan hệ cũ và đất vàng. Một bên bắt đầu từ quyển sổ nợ của chị Bảy tạp hóa, từ code viết trong phòng học sinh, từ Khoa ngồi uống cà phê với chủ tiệm, từ Minh đòi quyền kiến trúc, từ Phương Anh gạch đỏ từng điều khoản, từ chị Linh hỏi người Việt ở Nhật thiếu gì.
Kinh Nam có thể nhìn NỢ SỔ như một phần mềm.
Hoàng không thể.
Anh quay về văn phòng khi trời bắt đầu dịu. Khoa đang đứng ngoài ban công, điện thoại áp vào tai, nói với ai đó trong đội triển khai. Thấy Hoàng, anh che micro.
“Gửi rồi?”
“Rồi.”
“Tuần sau đi Quận 1?”
“Ừ.”
Khoa gật, rồi nói vào điện thoại tiếp: “Không, anh chưa nói với em. Cái mẫu khảo sát đại lý đó thêm câu hỏi về nhà cung cấp hàng chính. Ừ, cứ thêm. Đừng hỏi kiểu điều tra, hỏi như nói chuyện thôi.”
Hoàng nghe câu đó và biết Khoa đã bắt đầu phòng thủ theo bản năng của anh: không đợi mệnh lệnh, đi về phía khách hàng.
Anh trở lại bàn, mở ngăn kéo lấy phong thư gốc của Kinh Nam. Tờ giấy dày vẫn nằm đó, phẳng phiu, chữ ký đẹp, con dấu đỏ vừa đủ đậm.
Hoàng gấp nó làm đôi, đặt vào bìa hồ sơ màu xám có nhãn: Kinh Nam — 01.
Ngón tay anh dừng trên mép bìa. Hệ thống không mở. Không có lớp kính bạc phủ lên căn phòng, không có chỉ số màu cam, không có tiếng nhắc rủi ro. Anh biết nếu mở, nó vẫn chỉ đo: áp lực, phân rã, kiểm soát, đạo đức. Những thứ đó cần. Nhưng không phải lúc này.
Lúc này, anh cần nhớ vì sao mình không thể bán 51% chỉ để đổi lấy tốc độ.
Anh kéo ghế ngồi xuống, nhìn qua vách kính mờ. Khoa vẫn gọi điện. Phương Anh đang scan bản lưu. Minh đã đeo tai nghe lại. Trâm nói chuyện với khách hàng bằng giọng bình tĩnh: “Dạ, chị bấm vào mục tồn kho, em chờ chị, không sao đâu.”
Đây không phải tài sản trên bảng định giá.
Đây là những người đang giữ cho NỢ SỔ sống.
Hoàng gấp bìa hồ sơ lại.
Không mở giao diện Tấm gương để xem thêm dự đoán nào, anh lấy sổ tay ra, viết vào trang mới:
Kinh Nam gửi thư ngỏ. Họ muốn 51%. Trả lời: gặp, nhưng không chuyển quyền kiểm soát. Từ hôm nay, đối thủ không còn chỉ là startup copy sản phẩm. Đối thủ là người kiểm soát đường đi của hàng hóa.
Anh dừng bút, rồi viết thêm một dòng:
Hệ thống có thể đo vết nứt. Nhưng tường có đứng hay không, là việc của người xây.
Ngoài ban công, Khoa cúp máy, quay vào.
“Hoàng.”
“Gì?”
“Tuần sau tao đi với mày. Vest thì thôi, nhưng ít nhất cho tao mượn cái áo sơ mi nào nhìn đàng hoàng.”
Hoàng nhìn cái áo thun game cũ Khoa đang mặc, cười.
“Mày cứ mặc cái áo đó.”
“Đi gặp tập đoàn nghìn tỷ mặc áo game?”
“Để họ biết người dùng của mình không đến từ phòng họp của họ.”
Khoa ngẫm một chút, rồi nhún vai.
“Nghe cũng ngầu. Nhưng mẹ tao mà biết tao mặc áo này đi Quận 1 chắc chửi tao trước khi Kinh Nam kịp hủy diệt.”
Tiếng cười lần này rõ hơn.
Hoàng đóng sổ. Trời ngoài cửa sổ tối hẳn, đèn đường Tô Hiến Thành đã bật lên từ lúc nào. Ở đâu đó rất gần, một tập đoàn cũ vừa gửi lời chào bằng giấy dày và con dấu đỏ. Ở văn phòng nhỏ này, câu trả lời đã được gửi đi bằng phong thư trắng bình thường.
Hoàng gấp bức thư của Kinh Nam lại, không mở giao diện Tấm gương để xem dự đoán. Anh biết đây là cuộc chơi thực tế mà Hệ thống sẽ chỉ ngồi đo lường, không có gợi ý nào sẵn.
Và lần này, không có bản đồ nào mở ra trước mặt anh.