Điện thoại của Trâm rung lần thứ năm khi cô còn chưa kịp gỡ mũ bảo hiểm.

Cô dừng ở ngưỡng cửa văn phòng, balo một quai còn lệch trên vai, tay kia ép chặt ốp lưng nóng ran. Màn hình hiện tên quen: “Chị Bảy tạp hóa”. Trâm bấm nghe, giọng còn lẫn hơi thở của quãng đường từ trọ lên.

“Alo, chị Bảy.”

“Trâm hả, tới gấp đi con. Có người ta tới hỏi.”

Giọng chị Bảy không giống lúc chị gọi báo hết hàng hay phàn nàn app chậm. Nó mỏng hơn, như ai đang nói nhanh sợ người ngoài nghe.

“Hỏi gì ạ?”

“Hỏi sổ nợ. Hỏi app. Họ nói phải kiểm tra.”

“Chị để máy cho họ nói với em một chút được không?”

“Không. Họ nói làm việc với chủ tiệm.”

Đường dây tắt. Trâm nhìn màn hình tối lại, tim đập nhanh vì nhịp cuộc gọi chứ không phải vì nội dung. Cô chưa kịp đặt balo xuống thì điện thoại rung tiếp. Lần này là số lạ.

“Alo, cho hỏi phải bộ phận hỗ trợ của phần mềm ghi nợ Nợ Sổ không ạ?”

“Dạ đúng rồi ạ.”

“Tôi là chủ tiệm tạp hóa ở đường Nguyễn Văn Đậu. Quận Bình Thạnh. Tui muốn hỏi, dữ liệu của tui có an toàn không. Sáng nay có đoàn tới, nói phần mềm của mấy em chưa được cơ quan nào xác nhận. Tui sợ người ta kiểm tra khách nợ.”

Trâm ghìm giọng.

“Chị ơi, mình chỉ lưu thông tin chị tự nhập. Không ai truy cập được ngoài chị.”

“Thiệt hả? Nhưng họ nói sao mà dữ liệu đưa ra ngoài hết?”

Trâm đặt balo xuống sàn, với tay lấy sổ tay trên bàn. Cô viết nhanh tên đường, tên tiệm, nội dung. Viết chưa xong dòng đầu thì điện thoại rung lần nữa. Cô nhìn Khoa vừa bước vào từ cầu thang.

“Anh Khoa,” cô nói nhỏ, bịt loa điện thoại. “Có chuyện.”

Khoa dừng lại.

“Chuyện gì?”

“Đoàn kiểm tra. Nhiều tiệm.”

Khoa nhìn Trâm, rồi nhìn bàn làm việc của cô. Trên mặt bàn đã có hai mảnh giấy note vàng ghi tên khách, một tờ còn chưa ghi xong. Anh kéo ghế, hạ người xuống.

“Em nghe nốt đi. Anh nghe.”

Trâm gật, bỏ tay khỏi loa.

“Dạ chị, chị bình tĩnh nói em nghe. Đoàn kiểm tra gồm mấy người, chị có ghi tên đơn vị không ạ?”

“Ba người. Có mặc áo xanh. Nói quản lý thị trường.”

“Họ kiểm tra hóa đơn?”

“Hóa đơn rồi sổ nợ. Họ hỏi app của ai, server ở đâu, có đăng ký kinh doanh không.”

“Chị có nói tên em không ạ?”

“Nói. Họ ghi luôn.”

Cuộc gọi kết thúc, Trâm chưa kịp đặt máy xuống thì chuông reo tiếp. Lần này là chị Hà, chủ tiệm tạp hóa gần chợ Bà Chiểu. Rồi chú Vinh bán văn phòng phẩm. Rồi chị Thảo bán cà phê cóc ngay hẻm Phan Xích Long. Mỗi người một giọng, nhưng nội dung na ná nhau: có đoàn kiểm tra, người ta hỏi về phần mềm nợ, mình có bị phạt không, mình có nên xóa app không.

Văn phòng Tô Hiến Thành buổi sáng hôm ấy không có tiếng nhạc, không có tiếng máy in, chỉ có tiếng chuông điện thoại reo và giọng Trâm trả lời đều đều.

“Chị bình tĩnh.”

“Em sẽ ghi nhận.”

“Mình không vi phạm.”

“Mình không phải trung gian.”

Minh bước vào lúc chín giờ mười. Anh nhìn Trâm, nhìn Khoa đang ghi chép, rồi nhìn Hoàng vừa mở laptop nhưng chưa chạm phím.

“Có chuyện?” anh hỏi.

Khoa quay lại.

“Đoàn kiểm tra. Quản lý thị trường. Nhắm vào app.”

“Nhắm kiểu gì?”

“Hỏi về sổ nợ, hỏi về dữ liệu, hỏi về tính hợp pháp.”

Minh đặt balo xuống, mở máy tính bảng. Anh không hỏi thêm. Anh mở ứng dụng giám sát, kiểm tra lượt đăng nhập từ khu vực Bình Thạnh. Biểu đồ giảm nhẹ.

“Mấy tiệm tắt?” anh hỏi.

Trâm lật sổ.

“Ba tiệm báo muốn gỡ app. Mấy tiệm khác chưa tắt nhưng muốn mình cam kết.”

“Cam kết gì?”

“Cam kết không ai phạt vì dùng.”

Khoa đặt bút xuống.

“Đây không phải ngẫu nhiên. Bình Thạnh rồi Gò Vấp. Mấy tiệm lớn. Mấy tiệm có nhiều khách nợ.”

Hoàng nói.

“Họ chọn.”

“Chọn?” Khoa hỏi.

“Chọn điểm yếu nhất. Nơi mình bám vào.”

Minh gõ nhẹ lên mặt bàn.

“Nếu mình không có giấy tờ chứng nhận riêng, mấy tiệm sẽ tin lời người có thẩm quyền hơn.”

“Đó là lý do họ đến,” Hoàng đáp.

Phương Anh mở cửa mười phút sau, tóc còn ướt vì cơn mưa nhỏ ngoài đường. Cô nhìn căn phòng, nhìn Trâm đang nói điện thoại, nhìn những tờ giấy note vàng xếp thành hàng trên bàn.

“Chuyện gì?”

Khoa nói nhanh.

“Đoàn kiểm tra. Quản lý thị trường. Hỏi về app. Nhiều tiệm.”

Phương Anh dừng lại ở giữa phòng, đặt túi xách xuống ghế. Cô không hỏi tiếp. Cô nhìn Hoàng.

“Em cần danh sách.”

Trâm gật, đẩy sang tờ giấy đầu tiên.

“Em đang ghi.”

Phương Anh cầm lên, đọc.

“Bảy tiệm. Ba tiệm muốn gỡ. Bốn tiệm muốn cam kết.”

“Còn nữa,” Trâm nói. “Điện thoại vẫn rung.”

Phương Anh nhìn Hoàng.

“Mình phải ra ngoài.”

“Đi,” Hoàng đáp.

Khoa đứng dậy.

“Anh đi.”

“Em đi,” Trâm nói.

Minh nhìn ba người.

“Anh ở lại. Nếu đoàn kiểm tra hỏi về server, về dữ liệu, về mã hóa, em trả lời.”

“Được,” Hoàng đáp.

“Em muốn danh sách điểm bị kiểm tra,” Minh nói. “Em xem có pattern.”

“Trâm gửi,” Khoa đáp.

Họ ra khỏi văn phòng lúc chín rưỡi sáng. Trời nắng lên rồi, mặt đường Tô Hiến Thành nóng hầm hập. Khoa chạy xe máy, Trâm ngồi sau ôm balo, Hoàng đi xe ôm. Xe ôm dừng ở đầu hẻm nhà chị Bảy, Hoàng trả tiền rồi đi bộ vào.

Con hẻm quen thuộc.

Lần đầu tiên anh đi vào con hẻm này là lúc còn là học sinh, nhìn chị Bảy lật quyển vở ố vàng ghi nợ. Hôm nay anh đi vào với tư cách CEO công ty, nhưng cảm giác vẫn giống ngày xưa: người ta nhìn mình rồi nhìn ra sau lưng mình.

Chị Bảy đứng trước tiệm, tay còn đang bám vào mép tủ kính. Bên trong, hai người mặc áo xanh đang ngồi ở chiếc bàn nhựa, trước mặt là quyển sổ và điện thoại. Một người đàn ông trung niên, tóc cắt ngắn, đeo bảng tên. Một phụ nữ trẻ hơn, tay đang ghi chép.

Khoa đến trước, dừng xe sát lề.

“Chị Bảy,” anh gọi.

Chị Bảy nhìn sang, mặt giãn ra một chút, nhưng không hẳn là mừng.

“Mấy đứa tới rồi hả?”

“Dạ,” Khoa đáp. “Em đại diện bên hỗ trợ.”

Người đàn ông ngẩng lên. Anh ta nhìn Khoa, nhìn Hoàng, nhìn Trâm, rồi nhìn lại chị Bảy.

“Đại diện phần mềm?”

“Dạ,” Khoa nói. “Em là người hỗ trợ trực tiếp cho các tiệm.”

“Giấy tờ đâu?”

“Giấy tờ của phần mềm hay giấy tờ của người bán hàng?” Khoa hỏi.

“Cả hai.”

Khoa mở balo, lấy danh thiếp, lấy tờ rơi hướng dẫn pháp lý mà đội triển khai đã soạn. Anh đặt lên bàn, cẩn thận.

“Chúng tôi là công ty cung cấp phần mềm quản lý. Không phải trung gian tài chính. Không cho vay. Không đòi nợ.”

Người đàn ông nhìn tờ rơi, chưa lật.

“Phần mềm quản lý?”

“Dạ.”

“Quản lý gì?”

“Quản lý hàng hóa và ghi chép nợ.”

“Ghi chép nợ thì khác gì cho vay?”

“Khác,” Khoa đáp. “Cho vay là cho tiền rồi tính lãi. Ghi chép là ghi lại số tiền người bán đã bán chịu cho khách.”

Người phụ nữ trẻ ghi chép nhanh.

“Chị ấy,” cô ta chỉ chị Bảy, “chị ấy dùng phần mềm để lưu thông tin khách nợ?”

“Dạ,” Trâm lên tiếng. “Giống như quyển vở chị ấy đang dùng.”

Chị Bảy gật liên tục.

“Tôi ghi tay mười năm nay. Bây giờ có app.”

Người đàn ông nhìn chị Bảy, rồi nhìn lại Khoa.

“Nghĩa là dữ liệu của khách hàng nằm trên phần mềm?”

“Dữ liệu của khách hàng nằm trên tài khoản của chị Bảy,” Trâm nói. “Chúng tôi không truy cập.”

“Làm sao chứng minh?”

Trâm mở điện thoại, mở ứng dụng demo, mở phần cài đặt bảo mật.

“Mọi thông tin được mã hóa. Không ai ngoài chủ tài khoản xem được.”

Người đàn ông không nhìn điện thoại Trâm. Anh ta nhìn chị Bảy.

“Chị có hiểu mã hóa là gì không?”

Chị Bảy chớp mắt.

“Không.”

“Vậy chị có hiểu chị đang lưu trữ dữ liệu ở đâu không?”

“Trên điện thoại,” chị Bảy đáp. “Trên app.”

“Trên app là trên internet,” người đàn ông nói. “Trên internet là ở đâu?”

Chị Bảy nhìn Trâm.

“Em ơi,” chị nói khẽ. “Tao không biết.”

Trâm quay lại nhìn Hoàng.

Hoàng từ nãy giờ vẫn đứng cách một bước. Anh không nói, nhưng nghe đủ. Khi anh tiến lên, người đàn ông nhìn anh.

“Anh là?”

“Tôi là người đại diện công ty,” Hoàng đáp.

“Giấy tờ?”

Hoàng mở điện thoại, mở file đăng ký kinh doanh, mở hợp đồng dịch vụ mẫu. Anh đưa điện thoại cho người đàn ông.

“Phần mềm này không phải trung gian thanh toán. Không phải công ty tài chính. Không cho vay. Không đòi nợ. Chỉ là công cụ ghi chép.”

“Nhưng dữ liệu nằm trên server,” người đàn ông nói.

“Dữ liệu nằm trên server của công ty,” Hoàng đáp. “Phục vụ cho việc lưu trữ an toàn.”

“Anh có giấy phép?”

“Phần mềm quản lý bán hàng không thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện,” Hoàng nói. “Tôi có thể cung cấp bản xác nhận.”

Người đàn ông nhìn anh lâu hơn.

“Anh biết luật?”

“Tôi biết,” Hoàng đáp.

Người phụ nữ trẻ dừng bút.

“Anh ơi,” chị Bảy nói khẽ. “Hay là tao gỡ app.”

Hoàng quay lại.

“Chị muốn gỡ?”

“Tao sợ.”

“Sợ gì?”

“Sợ người ta phạt.”

“Chị có bị phạt vì dùng quyển vở không?”

“Không.”

“Vậy chị không bị phạt vì dùng app.”

“Nhưng người ta nói…”

“Người ta nói,” Hoàng đáp, “chưa phải luật.”

Người đàn ông nhìn Hoàng, nhìn chị Bảy, rồi nhìn đồng hồ.

“Chúng tôi ghi nhận,” anh ta nói. “Nếu cần, sẽ làm việc sau.”

“Được,” Hoàng đáp. “Tôi sẵn sàng.”

Hai người mặc áo xanh đứng dậy. Họ gom sổ, gom bút, gom tờ giấymà Trâm chưa kịp nhìn nội dung. Khi họ ra khỏi tiệm, chị Bảy đứng im một lúc, rồi quay lại nhìn tủ kính.

“Tao run,” chị nói.

“Em biết,” Trâm đáp.

“Tao không hiểu,” chị Bảy nói tiếp. “Hồi nào người ta chỉ hỏi hóa đơn. Bây giờ người ta hỏi cả app.”

Khoa nhìn theo bóng hai người mặc áo xanh đang rẽ ra đầu hẻm.

“Họ hỏi đúng,” anh nói nhỏ. “Vì app đang làm thay quyển vở.”

“Thay quyển vở mà bị hỏi?” chị Bảy nói.

“Vì người ta không sợ quyển vở,” Hoàng đáp.

Chị Bảy nhìn anh.

“Vậy người ta sợ cái gì?”

“Sợ người bán hàng không cần người ta nữa.”

Chị Bảy không hiểu câu đó. Nhưng chị hiểu cách Trâm đang nắm tay chị, nhẹ, không dắt đi đâu, chỉ giữ cho tay chị bớt run.

Trên đường về, Khoa chạy xe bên cạnh Hoàng.

“Anh thấy chưa?” anh hỏi.

“Thấy.”

“Họ không đến một tiệm. Họ đến nhiều tiệm.”

“Đúng.”

“Họ chọn tiệm lớn.”

“Đúng.”

“Họ muốn mình sợ.”

“Đúng.”

“Vậy mình có sợ không?”

Hoàng nhìn con hẻm phía sau.

“Mình không sợ. Khách của mình sợ.”

Khoa gật.

“Vậy mình phải làm cho khách hết sợ.”

“Đó là việc của anh,” Hoàng đáp.

“Việc của anh?” Khoa hỏi.

“Anh đi từng hẻm,” Hoàng nói. “Anh nói chuyện với người ta. Anh làm cho người ta tin.”

“Tin gì?”

“Tin app không phải tội.”

Khoa im một lúc.

“Anh làm được.”

“Em biết,” Hoàng đáp.

Trưa hôm ấy, Trâm tổng hợp danh sách. Mười hai tiệm bị kiểm tra. Bảy tiệm ở Bình Thạnh. Năm tiệm ở Gò Vấp. Tất cả đều là tiệm lớn, có nhiều khách nợ, đang dùng Nợ Sổ.

Minh nhìn danh sách.

“Không ngẫu nhiên.”

“Em biết,” Trâm đáp.

“Họ có danh sách.”

“Em biết.”

“Danh sách đó từ đâu?”

Trâm nhìn Hoàng.

“Em không biết.”

Hoàng nhìn lại.

“Em không cần biết.”

Trâm chớp mắt.

“Em không cần?”

“Em cần biết mình làm gì,” Hoàng đáp.

Trâm im. Rồi cô gật.

“Em biết.”

Chiều hôm ấy, Khoa đi. Anh đi một mình. Anh không mang laptop, không mang slide, không mang tài liệu. Anh mang danh sách tiệm, mang chai nước, mang đôi dép lê.

Hoàng nhìn theo.

“Anh nhớ,” Khoa nói. “Bữa trước mình đi hẻm cũng vậy.”

“Em nhớ,” Hoàng đáp.

“Hồi đó anh bán app,” Khoa nói. “Bây giờ anh bán niềm tin.”

“Niềm tin khó hơn,” Hoàng đáp.

“Đắt hơn,” Khoa nói.

Hoàng cười.

“Đắt hơn.”

Đêm hôm ấy, văn phòng chỉ còn Hoàng và Minh. Trâm về trọ. Khoa chưa nhắn. Phương Anh đang soạn công văn. Máy lạnh kêu ì ì, đèn bàn vàng vọt.

Hoàng mở laptop. Anh mở giao diện Tấm gương.

Gia đình: 65%.

Tin cậy nội bộ: 71%.

Rủi ro đạo đức: 42%.

Độ kiểm soát từ bên ngoài: đang tăng.

Anh nhìn con số cuối cùng. Nó nhấp nháy, như tim đập nhanh.

Minh nói.

“Anh thấy chưa?”

“Thấy.”

“Họ không đánh vào server,” Minh nói. “Họ đánh vào niềm tin.”

“Em biết,” Hoàng đáp.

“Server mình sạch,” Minh nói. “Niềm tin thì không sạch được bằng code.”

Hoàng đóng laptop.

“Vậy mình phải bảo vệ niềm tin.”

“Bảo vệ bằng gì?” Minh hỏi.

“Bằng người,” Hoàng đáp.

Minh nhìn anh.

“Khoa?”

“Khoa,” Hoàng đáp. “Và Trâm. Và Phương Anh. Và em.”

Minh gật.

“Em ở lại.”

“Em ở lại,” Hoàng đáp.

“Anh ra ngoài?”

“Anh ra ngoài,” Hoàng đáp. “Nhưng không phải hôm nay.”

“Khi nào?”

“Khi mình biết đánh trả bằng gì.”

Minh nhìn anh.

“Anh biết chưa?”

“Chưa,” Hoàng đáp. “Nhưng anh biết đánh vào đâu.”

“Đánh vào đâu?”

“Đánh vào nỗi sợ.”

Minh im.

“Đánh vào nỗi sợ,” anh nhắc lại.

“Đúng,” Hoàng đáp. “Họ muốn mình sợ. Mình muốn khách hết sợ.”

“Rồi sao?”

“Rồi mình thắng.”

Minh cười khẽ.

“Anh nói đơn giản.”

“Đơn giản,” Hoàng đáp. “Nhưng không dễ.”

Đêm ấy, Hoàng về trọ lúc mười giờ. Anh nằm trên giường, nhìn trần nhà, nghe tiếng xe máy chạy ngoài đường. Anh mở điện thoại, đọc lại danh sách tiệm. Mười hai tiệm. Mười hai người bán hàng. Mười hai người đang sợ.

Anh gõ tin nhắn cho Khoa.

“Ngày mai anh đi tiếp.”

Khoa trả lời sau năm phút.

“Đi.”

Hoàng gõ tiếp.

“Mình không để người ta sợ.”

Khoa trả lời.

“Để.”

Hoàng cười.

“Cảm ơn.”

Khoa trả lời.

“Đừng cảm ơn. Đi.”

Hoàng tắt điện thoại. Anh nằm im một lúc. Rồi anh mở laptop, mở file công văn Phương Anh đang soạn. Tiêu đề hiện lên: “Giải trình về tính hợp pháp của phần mềm quản lý bán hàng Nợ Sổ”.

Anh đọc. Rồi anh gõ thêm một dòng.

“Phần mềm này không cho vay. Không đòi nợ. Không trung gian. Chỉ ghi.”

Anh đọc lại. Rồi anh lưu.

Đêm hôm ấy, anh ngủ lúc mười hai giờ. Điện thoại để dưới gối, rung hai lần vì tin nhắn khách hàng. Anh không dậy. Anh để Trâm trả lời. Anh để Khoa đi ngày mai. Anh để Minh giữ server. Anh để Phương Anh soạn công văn.

Còn anh.

Anh nằm nghĩ về con hẻm nhà chị Bảy. Về cái tủ kính. Về quyển vở ố vàng. Về đoàn kiểm tra. Về người đàn ông hỏi “server ở đâu”.

Anh nghĩ về nỗi sợ.

Và anh nghĩ về cách đánh vào nỗi sợ đó.

Không bằng code.

Không bằng hợp đồng.

Bằng người.