Ánh đèn LED âm trần của phòng họp kính tại tầng mười lăm tòa nhà Bitexco Nam Long phản chiếu những quầng sáng lạnh trên chiếc bàn gỗ sồi sẫm màu. Từ vị trí của Hoàng, qua lớp kính cường lực một chiều cao sát trần, toàn cảnh quận Một hiện ra như một bảng mạch khổng lồ với những dòng xe nhích từng chút trên đường Nguyễn Huệ và Hàm Nghi. Phía xa kia, sông Sài Gòn mang một màu chì đùng đục dưới bóng hoàng hôn đã tắt hẳn.

Hoàng đặt chiếc cặp da cũ lên mép bàn. Phương Anh ngồi bên cạnh anh, đã mở sẵn tập tài liệu tài chính và chiếc máy tính bảng.

Ở đầu bàn đối diện, Tan ngồi ngả người ra sau chiếc ghế bọc da xoay. Gọng kính kim loại mảnh của ông ta lấp loáng dưới ánh đèn. Sarah, với mái tóc ngắn vuốt gel sắc sảo, đang lật giở xấp hồ sơ in bằng giấy dày. Không có tiếng champagne nổ, không có những cái bắt tay chúc mừng của buổi ký kết thỏa thuận ban đầu. Đây là cuộc họp Board đầu tiên sau khi dòng tiền đầu tư một triệu hai trăm ngàn đô-la chính thức đổ về tài khoản doanh nghiệp.

“Tôi đã xem qua báo cáo vận hành tháng tư của các bạn,” Tan lên tiếng trước. Giọng ông ta đều và trầm, thứ tiếng Anh mang âm hưởng Singapore đặc trưng nhưng rất rõ ràng. “Tốc độ tăng trưởng người dùng hoạt động hằng tháng của NỢ SỔ đạt mười tám phần trăm. Con số này không tệ. Nhưng so với slide các bạn trình bày ở Singapore sáu tháng trước, chúng ta đang chậm hơn bốn phần trăm ở khu vực miền Trung.”

Tan gõ nhẹ ngón tay trỏ lên mặt bàn.

“Hơn nữa, theo báo cáo này, đối thủ Sổ Vàng — dù họ vừa trải qua sự cố sập mạng hệ thống vào tháng trước — đang có dấu hiệu tái cấu trúc và bắt đầu rải quân xuống các khu chợ đầu mối ở miền Bắc. Nếu NỢ SỔ không nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường ngoài Nam Trung Bộ, cơ hội độc quyền nhóm tiểu thương sẽ tuột mất. Tại sao các bạn lại chủ động hoãn việc mở rộng ra hai tỉnh phía Bắc trong quý này?”

Hoàng nhìn thẳng vào mắt Tan.

Nếu là một năm trước, khi giao diện bạc của Hệ thống còn nhấp nháy ở góc mắt, Hoàng sẽ ngay lập tức nhìn thấy một sơ đồ dự báo hình cây gậy khúc côn cầu. Anh sẽ biết chính xác tháng nào Sổ Vàng sẽ cạn vốn, tuần nào thị trường miền Bắc sẽ mở ra một cửa sổ cơ hội, và anh sẽ dùng những con số hoàn mỹ được Hệ thống tính toán sẵn để dập tắt mọi nghi ngờ của Tan.

Nhưng lúc này, trước mặt anh chỉ có trang giấy trắng và những gì anh tự nhớ, tự hiểu.

“Chúng tôi hoãn mở rộng miền Bắc vì chúng tôi chưa có đủ người để giữ chân họ,” Hoàng trả lời bằng tiếng Anh, giọng điệu bình thản. “Nếu chỉ nhìn vào con số đăng ký mới, chúng tôi có thể đổ tiền vào quảng cáo Facebook và tặng quà để kéo thêm mười ngàn tiệm tạp hóa trong một tháng. Nhưng chi phí đó là chi phí chết. Số liệu thực địa của Khoa tại Đà Nẵng cho thấy, ở những khu vực không có nhân sự hỗ trợ trực tiếp, tỷ lệ người dùng gỡ app sau ba mươi ngày lên tới bốn mươi lăm phần trăm.”

Hoàng lật tờ giấy A4 viết tay của mình ra.

“Người dùng của chúng ta là những tiểu thương từ bốn mươi đến sáu mươi tuổi. Họ không quen với các khái niệm ‘đồng bộ đám mây’ hay ‘bảo mật đầu cuối’. Khi app xảy ra một lỗi nhỏ hoặc họ gõ sai một dòng nợ, họ sẽ lập tức quay lại dùng quyển sổ giấy nếu không có ai ngồi xuống giải thích cho họ. Khoa đang xây dựng một đội ngũ triển khai tự quản tại Đà Nẵng và Quảng Nam. Chúng tôi cần ba tháng để chuẩn hóa tài liệu đào tạo và quy trình xử lý khiếu nại tại chỗ. Chỉ khi lớp nền này vững, chúng tôi mới nhân rộng ra miền Bắc.”

Sarah ngẩng đầu lên khỏi tập hồ sơ. Cặp chân mày của bà hơi nhướng lên.

“Tôi hiểu logic về retention của cậu, Hoàng. Nhưng hãy nhìn vào bảng ngân sách này. Chi phí nhân sự của các bạn đã tăng gấp đôi kể từ khi nhận vốn. Cậu tuyển thêm ba lập trình viên cho Minh, và Khoa đang đề xuất tăng quỹ lương cho đội ngũ hỗ trợ thực địa thêm ba mươi phần trăm. Một startup ở giai đoạn này cần dồn tối đa tài nguyên vào sản phẩm và tăng trưởng. Tại sao chúng ta lại chi quá nhiều cho một bộ máy vận hành cồng kềnh như vậy?”

“Đó không phải là bộ máy cồng kềnh, đó là lưới an toàn,” Hoàng đáp. Anh nhìn sang Phương Anh, cô gật đầu nhẹ và bấm nút trên máy tính bảng để chuyển slide trên màn hình máy chiếu lớn phía sau họ.

Slide hiển thị biểu đồ thời gian xử lý sự cố (Incident Resolution Time) của NỢ SỔ.

“Tháng mười một năm ngoái, chúng tôi đã phải rollback một module hệ thống vì lỗi đồng bộ dữ liệu, ảnh hưởng đến bốn mươi bảy khách hàng trong ba tiếng. Thời điểm đó, tôi là người duy nhất có quyền quyết định và trực tiếp sửa code. Nếu lúc đó quy mô người dùng là hai mươi ngàn như hiện tại, sự cố đó có thể đã giết chết uy tín của thương hiệu ngay lập tức,” Hoàng giải thích. “Minh đã xây dựng xong quy trình deployment review mới. Bây giờ, không có dòng code nào được đưa lên production mà không qua hai lớp review chéo và chạy thử trong sandbox. Ba lập trình viên mới tuyển không phải để viết thêm tính năng vẽ vời, mà là để giải phóng Minh khỏi việc chữa cháy hằng ngày, giúp cậu ấy tập trung vào việc tái cấu trúc database để hệ thống gánh được một trăm ngàn người dùng hoạt động cùng lúc.”

Hoàng dừng lại một nhịp, nhìn Sarah.

“Nếu không tăng lương và trao quyền cho Minh, cậu ấy sẽ đi. Và tôi cam đoan với bà, chi phí để tìm một CTO mới hiểu rõ codebase của NỢ SỔ từ những ngày đầu sẽ cao gấp năm lần số tiền chúng ta tăng lương cho cậu ấy hôm nay.”

Sarah im lặng một lát, cây bút bi trong tay bà xoay nhẹ một vòng trên mặt bàn. Bà liếc nhìn Tan, người vẫn đang giữ vẻ mặt không bộc lộ cảm xúc.

“Còn về Cổng Việt?” Sarah tiếp tục chất vấn, ngón tay bà chỉ vào slide kế tiếp. “Kế hoạch thành lập liên doanh tại Tokyo. Các bạn đề xuất dùng dòng tiền dịch vụ của Nam Hải Cargo ở Việt Nam để đối ứng vốn, thay vì dùng vốn Series A. Về mặt pháp lý, điều này giữ cho dòng tiền của hai sản phẩm độc lập. Nhưng tại sao chúng ta lại phải thành lập một thực thể pháp lý tại Nhật vào thời điểm này? Chị Linh của cậu chỉ mới chạy thử được vài chuyến cargo share. Tại sao không tiếp tục chạy theo dạng cá nhân để tiết kiệm chi phí?”

Phương Anh chủ động đỡ lời. Cô kéo tập hồ sơ pháp lý về phía mình, giọng nói rõ ràng và sắc sảo.

“Bởi vì chạy dạng cá nhân là một rủi ro pháp lý lớn cho toàn bộ hệ sinh thái, thưa bà Sarah. Khi Cổng Việt chuyển từ nước mắm, bánh tráng sang tài liệu giáo dục và các mặt hàng có giấy phép nhập khẩu nghiêm ngặt, cơ quan hải quan Nhật Bản yêu cầu một thực thể có tư cách pháp nhân rõ ràng để chịu trách nhiệm về nhãn mác và nguồn gốc. Nếu chúng ta bị bắt lỗi dù chỉ một lần về việc khai sai nhãn hoặc trốn thuế dưới danh nghĩa cá nhân, thương hiệu Cổng Việt sẽ bị đưa vào danh sách đen. Khi đó, toàn bộ chuỗi cung ứng miền Trung mà Khoa đang xây dựng sẽ bị nghẽn.”

Phương Anh lật trang tiếp theo, chỉ vào sơ đồ liên doanh.

“Với cấu trúc bốn mươi phần trăm cho Cổng Việt, mười phần trăm cho chị Linh, và năm mươi phần trăm cho anh Tuệ và Hiếu ở Tokyo, chúng ta chia sẻ rủi ro vận hành mặt đất cho những người trực tiếp nắm giữ mạng lưới tại Nhật. Họ có động lực để giữ cho quy trình cân đo, đóng gói từ kho Bình Thạnh của ông Tân luôn sạch vì lợi ích của chính họ gắn liền với hiệu quả của liên doanh. Đây không phải là chi phí phát sinh, đây là khoản đầu tư để mua sự an toàn pháp lý trước khi chúng ta gọi vốn vòng tiếp theo.”

Phòng họp rơi vào một khoảng im lặng ngắn. Tiếng máy lạnh trung tâm phả ra những luồng gió nhẹ, rì rì bên tai.

Hoàng ngồi im, hai bàn tay đan vào nhau đặt trên bàn. Anh cảm nhận được nhịp thở của mình đều đặn. Không có sự hồi hộp của một kẻ đang cố che giấu điều gì. Anh biết rõ từng chi tiết trong bản báo cáo này vì anh đã tự tay viết nó ra từ đêm hôm trước. Anh đã thảo luận từng con số với anh Tuấn, đã ngồi nghe Minh giải thích về database migration, và đã cùng ba đo từng mét vuông đất ở kho Bình Thạnh.

Anh không cần một thực thể vô hình nào trong tâm trí nói cho anh biết Tan đang nghĩ gì. Anh chỉ cần nhìn vào đôi mắt đang nheo lại phía sau gọng kính của người đàn ông đối diện.

Tan đặt hai tay lên bàn, rướn người về phía trước.

“Hoàng,” Tan nói, giọng ông ta có một sự thay đổi nhỏ, bớt đi vẻ chất vấn của một nhà đầu tư ngoại quốc và nhiều hơn vẻ của một người đang đánh giá một đối thủ ngang hàng. “Sáu tháng trước, khi chúng ta đàm phán tại Singapore, cậu luôn đưa ra những dự báo tăng trưởng hoàn hảo đến từng chi tiết. Cậu nói như thể cậu biết chắc chắn ngày nào đối thủ sẽ sập, tháng nào chính sách hải quan sẽ đổi. Lúc đó, tôi đồng ý đầu tư vì tôi nghĩ cậu có một nguồn tin độc quyền nào đó.”

Tan dừng lại, nhìn Hoàng qua gọng kính.

“Nhưng hôm nay, tôi thấy cậu không còn dùng những dự báo quá hoàn hảo như năm ngoái. Cậu thừa nhận có lỗi rollback, cậu chấp nhận giảm tốc độ tăng trưởng để sửa quy trình, và cậu sẵn sàng lùi lịch mở rộng miền Bắc vì lý do nhân sự thực địa.”

Hoàng im lặng, chờ đợi câu phán quyết cuối cùng.

Tan khẽ gật đầu, một nụ cười rất nhạt hiện lên trên gương mặt nghiêm nghị của ông.

“Điều đó tốt, vì chúng tôi thích thực tế hơn là phép màu. Một người biết sợ rủi ro và biết cách vá hệ thống trước khi nó vỡ là một CEO mà chúng tôi có thể giao tiền dài hạn. Bản ngân sách này… tôi duyệt. Nhưng với một điều kiện: Khoa phải gửi báo cáo thực địa miền Trung hằng tuần trực tiếp vào external-advice log mà Minh đang quản lý. Chúng tôi muốn mọi thứ phải được lưu vết rõ ràng.”

Sarah khép tập hồ sơ lại, gương mặt bà giãn ra.

“Tôi đồng ý với Tan. Kế hoạch liên doanh Tokyo của Phương Anh rất sạch. Hãy tiến hành đăng ký pháp nhân trong tháng này.”

Hoàng thở ra một hơi nhẹ. Anh đứng dậy, chìa tay ra phía trước.

“Cảm ơn ông, Tan. Cảm ơn bà, Sarah. Chúng tôi sẽ gửi báo cáo đúng hạn.”

Khi cái bắt tay của Tan khép lại buổi họp, Hoàng nhìn ra cửa sổ. Đèn thành phố đã lên đầy, rực rỡ và lấp lánh như những vệt sáng máy bay mà anh vẫn thường ngắm nhìn từ văn phòng Tô Hiến Thành. Nhưng lần này, anh không còn cảm thấy mình đang đứng dưới mặt đất nhìn lên một bầu trời xa lạ nữa. Anh đang đứng ngay trên đó, cùng với những người đồng hành của mình, bằng chính đôi chân của mình.

---

(Hết chương 190)