Đêm Tô Hiến Thành
Sân thượng của văn phòng Tô Hiến Thành tối ba mươi tháng mười hai lộng gió. Gió từ hướng sông Sài Gòn thổi qua những tán cây dầu cổ thụ của quận 10, mang theo cái se lạnh hiếm hoi của những ngày cuối năm, làm rung rinh những sợi dây đèn LED vàng ấm được Khoa và Trâm căng dọc theo lan can sắt.
Từ trên cao nhìn xuống, Sài Gòn hiện ra như một đại dương ánh sáng chuyển động không ngừng. Tiếng còi xe từ ngã tư ngậm sương mù nhẹ vọng lên, không còn gay gắt như giờ tan tầm mà đều đặn, vội vã của dòng người đang đổ ra các ngả đường trung tâm để đón chào thời khắc chuyển giao năm mới.
Ở góc sân thượng, bếp than hồng của Hoàng đã rực đỏ. Mùi tôm đất nướng muối ớt tỏa ra ngào ngạt, lẫn với mùi lá giang chua nhẹ bốc lên từ nồi nước lẩu đang sôi sùng sục trên chiếc bếp ga du lịch đặt giữa bàn.
Hoàng đứng bên bếp, tay cầm kẹp tre lật từng con tôm đất đỏ gạch trên vỉ sắt. Làn khói mỏng từ than hồng quyện vào mắt khiến anh nheo lại, nhưng ngón tay anh bốc gia vị vẫn khéo léo, nhịp nhàng. Anh không còn mang dáng vẻ của vị CEO trẻ tuổi vừa gửi email từ chối một giải thưởng danh giá của giới công nghệ tại Park Hyatt. Lúc này, dưới ánh đèn vàng mờ tỏ, anh chỉ là một người nấu ăn tỉ mẩn, loay hoay chuẩn bị bữa cơm cho những người đồng hành của mình.
“Tôm chín rồi đây,” Hoàng đặt đĩa tôm nướng đỏ rực lên chiếc bàn họp gỗ thông được khênh tạm lên sân thượng.
Khoa là người đầu tiên đưa tay nhón lấy một con, vừa thổi phù phù vừa bóc lớp vỏ cháy sém dính muối hột. Anh cắn một miếng, tiếng vỏ tôm giòn rụm vang lên rõ mồm một.
“Trời đất ơi, đúng là tôm đất nướng muối ớt Phan Thiết,” Khoa híp mắt gật đầu tán thưởng. “Thịt tôm ngọt lịm, muối ớt cay xè lưỡi. Hoàng, tao không ngờ tay nghề nấu nướng của mày giấu kỹ vậy. Hồi xưa đi học toàn thấy mày ăn cơm hộp với mì gói.”
“Ba tao dạy đó,” Hoàng cười, tay lấy muôi múc thêm lá giang bỏ vào nồi lẩu gà. “Ba nói đồ nướng phải dùng muối hột giã thô với ớt hiểm, không được dùng muối tinh, nướng than phải canh cho vỏ vừa đỏ đều chứ không được để khô thịt bên trong.”
Trâm ngồi cạnh Khoa, tay cầm ly nước ngọt, mắt chăm chú nhìn nồi lẩu gà lá giang đang bốc khói. Trên bàn ngoài đĩa gỏi bò bóp thấu trộn chuối chát khế chua còn có một đĩa bánh tráng nướng giòn rụm và một hũ mứt gừng cô Bảy.
“Hôm nay em ăn ngập mặt luôn,” Trâm cười rạng rỡ. “Em cảm ơn anh Hoàng nha. Ở nhà mẹ em cũng hay nấu lẩu gà lá giang nhưng không thơm bằng nồi này của anh. Mùi lá giang chua chua ngửi thôi đã thấy ấm bụng rồi.”
Chị Linh ngồi đối diện, tay nâng ly trà nóng. Cô nhìn làn khói bốc lên từ nồi lẩu, khuôn mặt gầy đi vì những năm tháng bên Nhật nay đã giãn ra, ánh mắt mang sự bình yên kỳ lạ. Cô bẻ một miếng bánh tráng nướng, chấm vào chén nước chấm rồi đưa lên miệng.
“Mùi vị này… giống hệt hồi má nấu lúc em đậu lớp mười đúng không Hoàng?” Chị Linh hỏi khẽ, giọng nhẹ nhàng.
“Dạ đúng rồi chị,” Hoàng nhìn chị gái, mắt lấp lánh niềm vui. “Bữa đó nhà mình không có tiền mua gà ta, má chỉ mua được nửa con gà công nghiệp ngoài chợ Bà Chiểu, nhưng lá giang thì hái từ bờ rào nhà hàng xóm. Ba ngồi uống với chú Bảy bên hiên nhà, còn chị em mình thì giành nhau cái đùi.”
Chị Linh mỉm cười, mắt hơi ươn ướt nhưng cô nhanh chóng quay đi, nhìn ra vệt sáng máy bay đang hạ cánh xuống phía Tân Sơn Nhất.
“Thời gian trôi nhanh quá,” chị Linh thở dài, giọng mang chút hoài niệm. “Mới đó mà đã sáu năm. Hồi chị mới đi Nhật năm 2014, mỗi lần nhớ nhà chỉ biết ra tiệm tiện lợi mua hộp mì ramen ăn đại cho qua bữa. Có nằm mơ chị cũng không nghĩ có ngày cả nhà mình ngồi đây, Cổng Việt gửi được hàng sang tận Úc, tận Nhật đúng luật.”
Khoa đặt vỏ tôm xuống đĩa, khuôn mặt sạm nắng thực địa của anh chợt trầm xuống. Anh nâng ly bia lên, nhìn những bọt bong bóng sủi tăm trong ly thủy tinh.
“Mày nhắc năm 2014 làm tao nhớ cái hồi đầu tiên,” Khoa lắc đầu cười khổ. “Hoàng, mày còn nhớ cái hôm mày lôi tao ra cái thư viện trường, mở cái giao diện NỢ SỔ bản 0.1 chạy thử không? Lúc đó tao nhìn cái màn hình xanh lè xanh lét, trong bụng nghĩ: ‘Thằng khùng này viết cái gì không biết ai thèm xài’. Vậy mà tao vẫn chịu xách cái xe đạp đi gõ cửa từng tiệm tạp hóa ở Bình Thạnh dưới mưa.”
“Anh Khoa hồi đó có bị người ta đuổi không?” Trâm tò mò hỏi.
“Đuổi như đuổi tà chứ con,” Khoa tặc lưỡi. “Có bà cô bán tạp hóa đầu hẻm 270 nhìn tao như nhìn thằng lừa đảo đa cấp. Bả bảo: ‘Mấy đứa học sinh rảnh rỗi không lo học bài, đi bán cái app gì nợ nần tao ghi sổ đầu giường cả chục năm nay có mất chữ nào đâu’. Lúc đó tao nản lắm, định bỏ về rồi. Nhưng nghĩ tới cái mặt thằng Hoàng ngồi lầm lì trong thư viện gõ code, tao lại quay lại, mặt dày ngồi xuống ăn đĩa bánh ướt của bả rồi mới lân la chỉ bả cách gõ tên khách nợ vào điện thoại.”
Cả bàn cùng cười. Hoàng im lặng nghe Khoa kể. Anh nhớ rõ từng chi tiết của những ngày đó. Khi ấy, góc mắt anh vẫn còn hiển thị thanh nhiệm vụ HẠT GIỐNG nhấp nháy đỏ với hạn chót 90 ngày. Mỗi bước đi của Khoa, mỗi tiệm tạp hóa đồng ý dùng thử đều được Hệ thống ghi nhận dưới dạng những con số lạnh lùng: 1/500, 2/500. Lúc đó anh nhìn Khoa như một công cụ đắc lực để đạt được mục tiêu của Hệ thống.
Nhưng bây giờ, nhìn Khoa đang ngồi bóc tôm, miệng nhai nhồm nhoàm và cười ha hả với Trâm, Hoàng biết lòng tin của Khoa không bao giờ là một chỉ số trên giao diện bạc. Nó được xây bằng những đĩa bánh ướt ăn vội ở đầu ngõ, bằng những buổi chiều đạp xe ướt sũng nước mưa, và bằng sự kiên nhẫn của một người bạn muốn thấy bạn mình đi xa.
“Còn em,” Trâm đặt ly nước ngọt xuống, hai tay ôm lấy má. “Em nhớ nhất là cái incident rollback hồi em mới vào làm. Ôi trời ơi, lúc đó em mới chỉ là sinh viên năm cuối phụ trách CS bán thời gian thôi mà điện thoại rung liên tục. Chị Bảy tạp hóa gọi điện mắng vốn: ‘App của mấy đứa làm mất hết sổ nợ của tao rồi!’. Lúc đó em hoảng đến mức muốn khóc ngay tại chỗ.”
Trâm quay sang nhìn Minh đang ngồi lặng lẽ ở đầu bàn, tay cầm ly trà đá.
“Lúc đó anh Minh mặt lạnh tanh, ngồi gõ bàn phím cạch cạch không thèm nói câu nào. Em cứ tưởng anh Minh ghét em lắm, hoặc là hệ thống sập hẳn rồi. Sau này em mới biết anh Minh đang chạy rollback dữ liệu cho khách. Nhờ cái Nhật ký cân đo của bên Cổng Việt làm backup mà cứu được hết.”
Minh nâng ly trà đá lên nhấp một ngụm, ánh mắt anh phản chiếu ánh đèn vàng ấm áp của sân thượng. Khác với vẻ phòng thủ và khép kín của những ngày đầu bước chân vào NỢ SỔ, Minh bây giờ ngồi đó với một sự bình thản tự tin của một người nắm giữ huyết mạch kỹ thuật của cả hệ thống.
“Lúc đó không phải tôi lạnh tanh đâu,” Minh nói, giọng trầm và đều. “Lúc đó tôi cũng đang run. Schema dữ liệu cũ từ thời PHP monolith của Hoàng viết bừa bãi quá, không nhất quán múi giờ làm corrupt sạch dữ liệu của hơn ba ngàn khách. Nếu không có quy trình deployment review của Phương Anh thiết lập từ trước, chắc hôm đó tôi đã cuốn gói khỏi văn phòng rồi.”
Minh quay sang nhìn Hoàng, hai người chạm mắt nhau. Không có sự e dè của những ngày tranh chấp quyền quyết định kỹ thuật ở Quyển 4, cũng không có cái im lặng nặng nề của đêm rollback ba giờ sáng. Chỉ có sự thấu hiểu của hai kỹ sư đã cùng nhau dọn sạch đống rác hệ thống để dựng lên một kiến trúc sạch.
“Hồi đó Hoàng nghĩ tôi muốn cướp quyền quyết định của anh ấy,” Minh nói thẳng, không hề tránh né. “Nhưng thực ra tôi chỉ sợ anh ấy giữ mọi thứ trong đầu một mình rồi khi hệ thống lớn lên, không ai cứu được nó nếu anh ấy mệt.”
Phương Anh từ tốn đặt đũa xuống. Cô vuốt lại nếp áo sơ mi lụa màu cát, đôi mắt sắc sảo nhìn lướt qua từng người trên bàn.
“Muốn xây một tổ chức bền vững thì không được để một người làm cổ chai,” Phương Anh phát biểu bằng chất giọng ngăn nắp quen thuộc. “Hoàng từng là cái cổ chai lớn nhất của công ty này. Anh ấy muốn biết mọi dòng code, duyệt mọi khoản chi, và tự mình đi đàm phán với từng nhà đầu tư. Đó là lý do vì sao lúc đầu tôi phải soạn ra cái lồng sắt pháp lý để khóa anh ấy lại.”
“Cái lồng sắt đó suýt nữa làm tao ngạt thở đó Phương Anh,” Hoàng bật cười nhẹ.
“Nhưng nhờ nó mà anh mới học được cách tin người khác,” Phương Anh không hề nhượng bộ, cô khẽ nhếch môi. “Nếu không có cái lồng đó, làm sao chị Linh tự mình tổ chức họp zoom với Melbourne? Làm sao Khoa tự quyết định tuyển người ở Cần Thơ và Buôn Ma Thuột mà không cần anh ký duyệt trước? Và làm sao Minh có thể tự tin thiết kế lại hệ thống phân tán cho Cổng Việt?”
Mọi người trên bàn cùng gật đầu. Khoa cụng ly bia vào ly của Minh, rồi quay sang cụng với Hoàng.
“Đúng đó. Giờ tụi tao tự chạy hết rồi. Hoàng bây giờ chỉ cần ngồi chơi xơi nước, cuối tháng nhận báo cáo tài chính là được.”
“Tao vẫn phải dọn dẹp sau bữa tiệc này mà,” Hoàng trêu lại.
Tiếng cười nói lại vang lên rộn rã dưới làn gió đêm Sài Gòn. Hoàng ngồi giữa họ, cảm nhận rõ rệt từng luồng cảm xúc chạy qua bàn ăn. Không có slide PowerPoint báo cáo tăng trưởng người dùng lên mốc hai mươi ngàn, không có những biểu đồ KPI phức tạp, không có những diễn văn chúc mừng màu mè như cái gala mạ vàng ở Park Hyatt mà anh vừa từ chối.
Nhưng ở đây, trên sân thượng lộng gió này, từng người trong họ đều đang hiển thị con người thật của mình. Lòng tin không còn là một chỉ số phản chiếu trên giao diện Hệ thống để anh loay hoay cân đối mỗi tối. Nó đã biến thành những chi tiết đời thường: cái gật đầu của Minh khi duyệt code review mới, tờ kịch bản CS tự sửa của Trâm, và những chuyến hàng Cổng Việt đi qua cảng Narita không một vết lỗi.
Hoàng nhận ra Hệ thống Kiến Quốc đã nói đúng trong thông điệp cuối cùng trước khi tắt hoàn toàn ở cuối Quyển 6: “Một hệ thống an toàn không phải vì nó chưa từng sai. Nó an toàn vì biết dừng, biết nói thật, và biết học sau khi sai.”
Tổ chức này cũng vậy. Nó không bền vững vì có một CEO biết tuốt hay một bản đồ tương lai hoàn hảo. Nó bền vững vì mỗi người đứng quanh chiếc bàn này đều đã học được cách chịu trách nhiệm cho phần việc của mình, và quan trọng nhất, họ tin nhau đủ để không ai phải đoán nhau trong bóng tối.
Minh xoay ly trà đá trong tay, nhìn những viên đá nhỏ đang tan dần dưới ánh đèn vàng. Anh nhìn Hoàng, giọng nói mang một sự công nhận trầm lặng nhưng nặng ký:
“Cảm ơn vì đã không làm một CEO biết tuốt.”
Câu nói của Minh làm cả bàn khựng lại một nhịp, rồi Khoa là người đầu tiên phì cười, kéo theo tiếng cười của Trâm và chị Linh. Phương Anh không cười to, nhưng ánh mắt cô nhìn Hoàng lấp lánh vẻ đồng tình sâu sắc.
Hoàng nâng ly nước ngọt của mình lên, cụng nhẹ vào ly trà đá của Minh.
“Cảm ơn mày đã chịu nói thẳng với tao,” Hoàng nói, giọng ấm áp và vững chãi.
Dưới đường phố quận 10, tiếng còi xe vẫn vọng lên đều đặn. Một vệt sáng máy bay khác lại hiện lên trên bầu trời đêm Sài Gòn, cất cánh từ Tân Sơn Nhất và bay vút vào khoảng không gian vô tận phía trước. Hoàng nhìn theo vệt sáng ấy, lòng bình yên lạ thường. Anh biết mình không còn là người một mình vẽ đường bay trên cái bảng trắng trơn nữa.
Đường băng đã mở, và dưới chân anh lúc này, mặt đất đang vững chãi hơn bao giờ hết.
Hết chương 211.