Bếp lửa nhà hẻm

Cơn gió cuối chiều ba mươi Tết mang theo cái vị lành lạnh hiếm hoi của sông Sài Gòn luồn qua những khoảng hở của hàng rào kẽm gai, thổi dọc con hẻm nhỏ thuộc quận Bình Thạnh. Hoàng đi bộ chậm rãi trên con đường bê tông bám đầy muội than và bụi đường. Những ngày thường, con hẻm này vốn ồn ào tiếng còi xe, tiếng cãi vã của mấy nhà hàng xóm hay tiếng động cơ dầu từ các xưởng cơ khí nhỏ đầu ngõ. Nhưng chiều nay, mọi thứ đều chùng xuống trong một bầu không khí tĩnh lặng kỳ lạ của ngày cuối năm.

Hai bên đường, người ta đã dọn dẹp sạch sẽ những đống phế liệu, những két nước ngọt trống không và đống củi khô chất đống ngoài vỉa hè. Thay vào đó là những chậu hoa vạn thọ nở vàng rực, những chậu cúc mâm xôi tròn trịa được xếp ngay ngắn trước thềm nhà. Vài nhà đang dùng vòi nước xịt rửa khoảng sân xi măng, tiếng nước chảy rào rào hòa vào tiếng nhạc xuân phát ra từ chiếc radio cũ kỹ nhà bên cạnh. Mùi khói rơm đốt cỏ dại từ mé sông bay vào, quyện lẫn với mùi lá chuối luộc, mùi nhang thơm vạn thọ tạo nên một hương vị Tết rất riêng, rất Sài Gòn.

Hoàng cúi xuống nhìn hai bàn tay mình. Không còn những dòng chữ bạc nhấp nháy, không còn những thanh chỉ số thuộc tính hay những cảnh báo màu đỏ của Hệ thống. Khi anh khép góc mắt lại theo thói quen cũ để tìm kiếm giao diện ẩn, chỉ có bóng tối dịu nhẹ của mí mắt đón lấy ánh hoàng hôn đỏ ối đang chìm dần phía sau những mái tôn xám. Sự trống trải đó ban đầu khiến anh cảm giác hụt hẫng, nhưng ngay sau đó là một sự nhẹ nhõm lan tỏa khắp cơ thể. Anh không còn phải tính toán xem mỗi hành động của mình sẽ mang lại bao nhiêu điểm Tín nhiệm, không phải cân nhắc xem quyết định này có làm giảm độ chính xác của tương lai hay không. Anh đang đi bằng đôi chân của mình, chạm vào không khí bằng làn da thật, và cảm nhận Tết bằng trái tim của một người đang sống ở thực tại.

Ngôi nhà của ba mẹ Hoàng hiện ra ở cuối ngõ. Cánh cổng sắt sơn màu xanh rêu đã bong tróc vài mảng ở chân cột, để lộ lớp rỉ sét màu nâu đỏ. Trên xà cổng, ba anh đã treo một lá cờ Tổ quốc mới tinh, sắc đỏ rực rỡ bay phần phật trong gió chiều. Hoàng đẩy nhẹ cánh cổng, tiếng bản lề rít lên một âm thanh khô khốc quen thuộc.

Dưới gian bếp nhỏ phía sau nhà, tiếng dầu mỡ xèo xèo vang lên đều đặn cùng tiếng thớt gỗ kêu côm cốp. Mùi nước mắm kho thịt, mùi hành tỏi phi thơm lừng tỏa ra ngào ngạt qua ô cửa sổ nhỏ hé mở. Giọng mẹ Hoàng, bà Lan, vọng lên từ dưới bếp, mang theo chút cằn nhằn đặc trưng của người phụ nữ bận rộn ngày cuối năm:

“Thiệt tình chớ, dặn đi chợ Bà Chiểu mua giùm bó lá hành với mấy trái sung để cúng cho nó sung túc cả năm, vậy mà cũng quên cho được. Mua toàn xoài với mãng cầu thế này rồi tối nay cúng kiếng sao đây ông Tân?”

Tiếng ba Hoàng khẽ phân trần từ trong phòng khách:

“Bà cứ lo xa. Chiều ba mươi chợ đông như kiến cỏ, chen vô được cái sạp rau của bà Bảy là tui trầy vi tróc vảy rồi. Có xoài có mãng cầu là đủ mâm ngũ quả rồi, sung với chả túc làm chi cho mệt.”

Hoàng bước qua bục cửa, đặt chiếc balo nhỏ xuống chiếc ghế dựa bằng gỗ nhám ở phòng khách. Anh mỉm cười, cất tiếng gọi:

“Má ơi, con mới về.”

Tiếng thớt gỗ dưới bếp dừng lại ngay lập tức. Mẹ Hoàng bước lên nhà trên, vạt tạp dề hoa đã sờn màu buộc ngang hông, tay vẫn còn cầm chiếc vá gỗ dính vệt mỡ. Gương mặt bà đỏ ửng vì hơi nóng của bếp lò, vài sợi tóc mai bết vào trán bởi mồ hôi, nhưng ánh mắt bà sáng lên khi nhìn thấy con trai.

“Hoàng về rồi đó hả con?” Mẹ bước tới, nhìn anh từ đầu đến chân rồi đưa tay phủi phủi vệt bụi vô hình trên vai áo sơ mi của anh. “Sao không gọi taxi cho nó chở vô tận cửa hẻm, đi bộ xách nách chi cho mệt vậy con? Làm CEO ngoài kia người ta đưa đón rầm rộ, về tới hẻm nhà mình lại đi bộ lộc cộc.”

“Đường hẻm chiều nay người ta bày hoa đầy ra đó má, xe hơi vô sao được,” Hoàng cười, nắm lấy bàn tay thô ráp của mẹ. “Với lại con đi bộ chút cho mát. Không khí Tết trong hẻm mình thích hơn ngoài đường lớn nhiều.”

“Ừ, đi tắm rửa đi rồi phụ ba mày,” mẹ gật đầu, vỗ nhẹ vào vai anh trước khi quay trở lại bếp. “Nồi thịt kho của má đang tới nước, để má canh lửa kẻo nó khét.”

Trong phòng khách, ba Hoàng đang đứng trên một chiếc ghế gỗ đôn đã cũ, góc ghế xỉn màu và có những vết xước sâu qua năm tháng sử dụng. Ông mặc chiếc áo ba lỗ màu xám nhạt và quần đùi đơn giản, tay cầm chiếc giẻ lau bằng vải thun cũ cẩn thận lau sạch bụi bám trên chiếc khảm thờ gỗ mít của tổ tiên. Bàn thờ tổ tiên đặt ở vị trí cao nhất và trang trọng nhất trong nhà, khói nhang trầm từ chiếc lư nhỏ đã tỏa ra nghi ngút từ sớm, tạo nên những vệt khói xám mỏng manh uốn lượn trong không gian chật hẹp.

“Ba,” Hoàng tiến lại gần, đặt hai bàn tay lên thành chiếc ghế đôn để giữ cho chắc chắn. “Để con vịn ghế cho ba lau. Trên đó cao quá, ba đứng cẩn thận cái lưng.”

Ba Hoàng hơi quay đầu lại, nhìn thấy con trai thì động tác lau dọn chậm lại. Gương mặt ông đã hằn sâu những nếp nhăn quanh khóe mắt, mái tóc mai hoa râm xơ xác vì nắng mưa lộ ra dưới ánh sáng của ngọn đèn tuýp. Nhưng ánh mắt ông nhìn Hoàng rất ấm áp, không còn nét lo âu, nghi ngại như những năm đầu Hoàng mới bắt đầu làm phần mềm. Giữa hai cha con hiện tại là một sự thấu hiểu lặng lẽ của hai người đàn ông đã cùng trải qua những sóng gió để bảo vệ nếp nhà.

“Ừ, vịn giùm ba,” ba Hoàng nói, giọng ông trầm ấm. “Lau cái xà ngang này xong là coi như sạch sẽ. Cả năm bụi bặm bám vô, ngày cuối năm phải dọn cho sáng sủa để đón ông bà về ăn Tết với con cháu.”

Hoàng nhìn ba cẩn thận lau từng ngóc ngách của khung thờ gỗ. Anh nhớ lại những ngày đầu năm 2014, khi anh luôn nhìn ba qua lăng kính của những chỉ số thuộc tính Hệ thống, luôn tính toán làm sao để ba không phải chạy xe ôm đầu tắt mặt tối, làm sao để đưa ba vào vị trí quản lý kho để bảo vệ tự trọng của ông. Nhưng chiều nay, khi nhìn tấm lưng hơi còng của ba và những chuyển động cẩn trọng của ông, anh hiểu ra rằng tất cả những sắp đặt đó không phải là sự ban phát từ một kẻ thông thái biết trước tương lai. Đó chỉ là nỗ lực của một người con muốn giữ lại chỗ đứng kiêu hãnh cho cha mình trong một thế giới đang thay đổi quá nhanh.

Ba Hoàng bước xuống ghế, đặt chiếc giẻ lau xuống bàn. Trên mặt bàn gỗ dài đã bày sẵn chiếc lư hương đồng xỉn màu và hai chân nến đồng đang chờ được đánh bóng. Ông ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lấy một hộp kem đánh bóng đồng Brasso và một miếng vải cotton sạch.

“Hoàng, ngồi xuống đây phụ ba đánh bóng cái lư,” ba Hoàng chỉ vào chiếc lư hương đồng trước mặt. “Lư này từ đời ông nội con để lại, bằng đồng đỏ nguyên chất chớ không phải ba cái đồ xi mạ bây giờ đâu. Phải đánh cho nó lên nước bóng mới đẹp.”

Hoàng kéo chiếc ghế nhựa đối diện, ngồi xuống cạnh ba. Anh đón lấy miếng vải sạch, thấm một ít kem đánh bóng rồi bắt đầu miết mạnh lên bề mặt chiếc lư hương đồng. Mùi hóa chất nồng hắc của kem đánh bóng quyện với mùi đồng cũ xộc lên mũi.

“Công việc ở kho Bình Thạnh dạo này thế nào rồi ba?” Hoàng khẽ hỏi, tay vẫn nhịp nhàng miết miếng vải theo vòng tròn quanh núm lư hương hình đầu lân.

“Tốt lắm con,” ba Hoàng vừa lau vừa gật đầu, mắt không rời công việc. “Mấy đứa nhỏ bên đội của thằng Khoa tuyển vô làm ăn quy củ lắm. Quy trình thẻ đỏ, thẻ vàng, thẻ xanh của mình giờ chạy trơn tru rồi. Đợt trước có mấy thùng hàng của tụi Cổng Việt bị ẩm do mưa lớn ngoài đường lộ, tụi nó nhìn thẻ màu là tự động giữ lại cách ly liền, không cần tao phải la lối gì hết. Bà Hạnh Nam bên Nam Hải qua kiểm tra cũng khen kho mình làm kỹ, giấy tờ đối soát đâu ra đó.”

Ba Hoàng dừng tay một chút, nhìn con trai với ánh mắt đầy tự hào:

“Tao làm thủ kho bao năm, chưa bao giờ thấy cái kho nào chạy ngăn nắp mà ít lỗi như vậy. Người ta cứ nghĩ làm kho là chân tay, nhưng có quy trình rõ ràng như con xây dựng thì ai vô làm cũng được, không sợ lộn tiệm.”

“Đó là nhờ ba kèm cặp tụi nó sát sao đó chớ,” Hoàng mỉm cười nói. “Quy trình trên giấy có hay tới đâu mà người mặt đất không làm kỹ thì cũng bỏ. Con chỉ viết ra cái khung, còn người giữ cho cái khung đó chạy thật sự là ba và tụi nhỏ.”

Ba Hoàng nghe vậy thì cười khà khà, nếp nhăn trên trán giãn ra:

“Mày giờ nói chuyện nghe được rồi đó Hoàng. Hồi trước mới mười lăm mười sáu tuổi mà mở miệng ra là toàn thuật ngữ gì đâu không hà, tao nghe nhức cả đầu. Làm ăn buôn bán gì thì cũng từ con người mà ra cả. Con người đàng hoàng, tin nhau được thì công việc nó mới chạy bền.”

Hoàng im lặng gật đầu. Lời của ba giản dị nhưng đi thẳng vào bản chất của tổ chức mà anh đã mất sáu năm để hiểu. Hệ thống Kiến Quốc từng cho anh những con số như “Độ bền tổ chức”, nhưng nó chưa bao giờ dạy anh rằng lòng tin giữa những con người mặt đất mới là thứ giữ cho các chỉ số đó không bị sụp đổ khi giông bão kéo đến.

Hai cha con tiếp tục đánh bóng hai chân nến trong tiếng nói chuyện rầm rì và tiếng dầu mỡ xèo xèo dưới bếp của mẹ. Ánh đồng đỏ dần dần hiện ra sau lớp xỉn màu xám xịt, phản chiếu ánh sáng lấp lánh của ngọn đèn trong căn phòng nhỏ ấm cúng.

Tiếng xịch xe máy dừng lại đầu hẻm, tiếp theo là tiếng bước chân vội vã đi vào khoảng sân gạch trước nhà. Tiếng cười nói quen thuộc của chị Linh vang lên trước khi bóng dáng cô xuất hiện ở ngõ cửa:

“Má ơi! Con về rồi nè. Con có mua mấy món đồ Tết từ văn phòng mang về cúng nè má.”

Chị Linh bước vào phòng khách, hai tay xách hai túi giấy lớn in hình hoa anh đào Nhật Bản và logo của Cổng Việt. Cô ăn mặc giản dị nhưng gương mặt rạng rỡ, khỏe mạnh, không còn vẻ mệt mỏi, lo âu của người điều dưỡng vừa trở về từ Tokyo một năm trước. Từ khi đảm nhận vai trò Điều phối viên Cộng đồng Cổng Việt, chị Linh đã tìm lại được sự tự tin và kiêu hãnh của một người có đóng góp thực tế cho gia đình và xã hội.

“Ủa, Hoàng về sớm vậy em?” Chị Linh ngạc nhiên khi thấy Hoàng đang ngồi bệt dưới đất đánh lư hương. “Tưởng CEO hôm nay phải đi chúc Tết mấy bên quỹ đầu tư chứ?”

“Mấy việc đó Phương Anh với anh Tuấn lo hết rồi chị,” Hoàng đứng dậy, đón lấy hai túi đồ nặng từ tay chị gái. “Hôm nay ba mươi Tết, em chỉ muốn về nhà dọn dẹp bàn thờ với phụ má thôi.”

“Ghê ta,” chị Linh trêu, vuốt lại mái tóc buộc đuôi ngựa hơi rối vì gió đường. “Biết phụ ba má là ngoan rồi. Má ơi, con mua được mấy gói trà Matcha với bánh kẹo Nhật Bản ngon lắm nè, để lát mình xếp lên dĩa cúng ông bà nha má.”

Mẹ Hoàng từ dưới bếp chạy lên, vạt tạp dề dính chút nhọ nồi. Bà đón lấy hai túi giấy từ tay Hoàng, lật lật mấy hộp bánh bên trong rồi cười tít mắt:

“Bày vẽ quá con ơi, bánh trái trong nhà má mua đầy chợ Bà Chiểu rồi. Nhưng cái hộp này trông đẹp thiệt, chữ nghĩa tiếng Nhật nhìn sang cả cái bàn thờ. Để má đem xuống lau sạch rồi lát xếp lên dĩa.”

“Cái này là anh Tuệ với Hiếu bên Tokyo gửi về cho nhà mình đó má,” chị Linh giải thích, ngồi xuống chiếc ghế sofa cũ bên cạnh ba. “Tụi nó gửi lời chúc Tết ba má, chúc sang năm Cổng Việt mình gửi được nhiều hàng ngon sang bên đó cho người Việt mình ăn Tết.”

“Ừ, tụi nhỏ bên đó cũng vất vả,” ba Hoàng gật gật đầu, tay nâng ly trà nóng vừa rót. “Tết nhất xa quê hương, có miếng bánh miếng trà quê nhà mang qua cũng đỡ tủi. Con Linh làm cầu nối cho tụi nó là tích đức đó con.”

“Dạ ba,” chị Linh cười ấm áp, ánh mắt cô nhìn ba rồi nhìn Hoàng đầy xúc động. Cô hiểu rằng nếu không có sự kiên trì của Hoàng và sự hỗ trợ của cả team, cô có lẽ vẫn đang là một người điều dưỡng cô đơn trong những đêm tuyết rơi ở Yokohama, nhìn về quê nhà với nỗi sợ trở về tay không.

Cả nhà ngồi lại trong phòng khách nhỏ, ăn mấy miếng mứt dừa ngọt lịm má tự sên và uống nước trà xanh ấm nóng. Tiếng cười nói rộn rã làm ấm áp hẳn căn nhà hẻm chật hẹp. Hoàng ngồi lặng lẽ quan sát từng gương mặt của người thân. Anh nhìn nụ cười không còn lo toan của chị Linh, nhìn bờ vai vững chãi của ba, và nghe tiếng bước chân bận rộn của mẹ dưới bếp.

Anh nhớ lại những ngày đầu tiên tỉnh dậy ở năm 2014. Khi đó, anh chỉ là một linh hồn 27 tuổi đầy hoang mang trong thân xác một đứa trẻ 14 tuổi, đối mặt với một thế giới đầy ràng buộc và một Hệ thống liên tục đẩy anh vào những nhiệm vụ nghẹt thở. Anh đã từng nghĩ chiến thắng nghĩa là xây dựng được một đế chế công nghệ khổng lồ, là đạt được vị thế CEO quyền lực ngoài kia để chứng minh bản thân. Nhưng chiều nay, giữa mùi nhang trầm vạn thọ và tiếng cười nói của gia đình, anh hiểu ra rằng tất cả những con số vĩ đại đó suy cho cùng chỉ là phương tiện. Cái đích thực sự, phần thưởng cao quý nhất mà không chỉ số nào của Hệ thống đo được, chính là sự bình yên giản dị của những con người thật đang ngồi quanh anh lúc này.

Họ đã đi cùng anh qua sáu năm thăng trầm, tin tưởng anh ngay cả khi họ không hiểu hết những gì anh đang làm, và bảo vệ anh bằng lòng tin vô điều kiện của tình thân. Khi không còn Hệ thống dẫn đường, lòng tin đó chính là mỏ neo duy nhất giữ cho anh không bị cuốn đi bởi những cơn lốc ngoài mặt lộ.

Hoàng đứng dậy, bước xuống gian bếp nhỏ phía sau nhà để phụ mẹ. Căn bếp ấm sực hơi nước và mùi củi lửa. Nồi thịt kho hột vịt lớn đặt trên bếp ga đang sôi sùng sục bong bóng, lớp mỡ trong veo nổi trên mặt nước màu cánh gián sóng sánh đượm mùi nước dừa xiêm đặc trưng của miền Tây. Cạnh đó, nồi canh khổ qua dồn thịt nghi ngút khói tỏa ra thứ mùi đắng thanh nhẹ dịu, hứa hẹn một bữa cơm tất niên đầm ấm.

Mẹ Hoàng đang loay hoay rửa rổ rau sống bên bồn nước, lưng bà hơi khom xuống dưới ánh đèn huỳnh quang leo lét của gian bếp cũ.

Hoàng bước tới bên cạnh mẹ, đón lấy rổ rau:

“Má để con rửa phụ cho. Má canh cái nồi thịt kho giùm con đi.”

Mẹ Hoàng quay sang nhìn con trai, ánh mắt bà dịu dàng qua làn hơi nước đang bốc lên nghi ngút từ các nồi lẩu. Bà không từ chối, chỉ đứng tránh sang một bên để nhường khoảng trống nhỏ bên bồn rửa cho anh. Bà đưa tay vào túi áo tạp dề, rút ra một bó hành lá còn nguyên rễ bám đất cát đỏ, đưa cho Hoàng.

Mẹ nói với giọng cằn nhằn yêu thương quen thuộc:

“Lau sạch rồi thái nhỏ nha con. Làm CEO ở đâu không biết, về đây vẫn phải phụ bếp.”

Hoàng nhận lấy bó hành lá tươi xanh từ tay mẹ. Anh cảm nhận được độ nhám của lớp đất cát bám trên rễ hành và hơi mát của dòng nước đang chảy qua kẽ ngón tay. Không có thông số chỉ dẫn hiện lên, không có âm thanh báo hoàn thành nhiệm vụ. Chỉ có tiếng cười của ba và chị Linh vọng xuống từ nhà trên, hòa vào tiếng nước chảy rì rào bên bồn rửa.

Anh nhìn bó hành trong tay, rồi quay sang nhìn mẹ, mỉm cười tự nhiên.

“Dạ má. Để con làm.” Dòng nước mát lạnh chảy qua tay Hoàng, cuốn trôi những muội than cuối cùng của một năm cũ đầy biến động, trả lại cho anh sự yên bình nguyên bản của một buổi chiều ba mươi Tết ấm áp trong con hẻm nhỏ Bình Thạnh. Con đường phía trước có thể còn nhiều thử thách không tên, nhưng tối nay, dưới mái nhà này, bếp lửa đã được nhóm lên và những người giữ lửa đã sẵn sàng cùng anh tiếp tục đi trên mặt đất thật.