Chương 2 — Vệt nắng đầu tiên

Chiếc xe đạp cà tàng chao đảo rồi khựng lại sau cú phanh cháy má cao su. Tiếng kim khí han rỉ rít lên ken két chọc thẳng vào tai non nớt của tôi.

Cả người tôi dúi về trước, mõm va vào nan giỏ sắt méo mó. Mùi rỉ sét chua loét xộc vào cánh mũi, lẫn trong bụi đất vừa bốc lên. Khi xe dừng hẳn, chuỗi mùi lạ lập tức ùa tới: sát đất là mùi cống ngai ngái, bùn đen lắng dưới tấm đan vỡ; cao hơn là mùi trấu cháy, vôi ẩm mốc trên vách đất, và dầu hỏa bốc ra từ góc ngõ.

Tôi co rúm bốn chân, rụt sâu cổ vào chiếc khăn len lót đáy giỏ.

Cậu út thở dốc, lồng ngực phập phồng sau làn áo bông. Cậu buông tay lái, cúi nhìn tôi. Gương mặt lem nhem vệt bùn khô giãn ra, đôi mắt sáng như than vùi dưới tro bếp. Bàn tay nhỏ vương mùi đá dăm và mồ hôi chua mặn luồn xuống bụng tôi, nhẹ nhàng bế bổng tôi lên khỏi giỏ thô ráp, nâng đỡ cẩn thận rồi hạ xuống.

Bốn bàn chân tôi chạm vào một bề mặt cứng đờ và buốt giá.

Đó là một bậc thềm xi măng xám xịt.

Mặt thềm nham nhở rỗ hoa thị, rêu xanh bám chân vách đất. Hơi lạnh từ khối đá nhân tạo xuyên qua đệm thịt non nớt, chạy dọc sống lưng làm tôi giật thót. Bốn đệm chân chưa từng bước trên thứ gì ngoài đống rơm khô của mẹ và bùn nhão ở chợ. Khi tôi nhấc chân trước lùi lại, móng vuốt non bấm trượt trên mảng rêu ẩm, trượt dài một vệt kêu kin kít.

Tôi mất thăng bằng ngã ngửa, mông đập phịch xuống nền lạnh. Tôi co tròn người lại thành một cục, đầu gục sát đất, run rẩy.

“Đừng sợ mà… Về nhà rồi, Mi ơi.”

Cậu út ngồi bệt xuống cạnh tôi. Cái quần cộc thủng đít chà xát trên mặt thềm sàn sạt. Cậu áp hai bàn tay ấm áp vào hai bên hông tôi, truyền hơi nóng từ da thịt sang lớp lông ướt, xoa từ gáy dọc sống lưng gầy guộc.

Mặt thềm lưu giữ mùi của vô số chuyến đi về: đất sét khô cong, cao su cháy của những đôi dép mòn vẹt, và dầu luyn vương vãi từ xích xe đạp.

Tiếng bước chân huỳnh huỵch nện mạnh từ đầu ngõ dội vào làm mặt đất rung lên chát chúa. Mùi mắm tôm nồng gắt xộc tới trước cả khi bóng người xuất hiện. Tiếng đòn gánh kẽo kẹt kèm tiếng va đập leng keng của đôi thùng tôn rỉ sét.

Người mẹ đã về tới đầu sân.

Bà quẳng gánh phịch xuống đất làm thau nhôm cáu bẩn kêu rầm. Đôi guốc gỗ mòn gót gõ lốc cốc trên gạch xỉ, dừng phắt lại mép thềm, cách mũi tôi chừng hai gang tay. Tôi thót bụng, lùi thụt mạng về sau, nép trọn vào giữa hai cẳng chân khẳng khiu của cậu út.

“Mày lại tha cái của nợ ấy về thật đấy à?” Giọng bà mẹ the thé, khàn đặc: “Cơm không đủ nhét vào mồm, mày rước nó về để nó ỉa đái đầy nhà cho tao dọn à?”

Cậu út ép chặt hai đầu gối che kín tôi, cúi gằm mặt lí nhí:

“Con nhịn phần cơm của con cho nó ăn mà mẹ… Nó ngoan lắm, không đái bậy đâu…”

“Mày cứ liệu hồn!” Bà mẹ giậm mạnh guốc gỗ xuống thềm: “Chốc nữa bố mày đi bốc cát ở bến về, người ngợm mệt lử mà thấy con chó này lăng xăng dưới chân thì ông ấy quẳng ngay xuống ao rau muống! Liệu mà giấu nó vào xó!”

Bà quay người bước về phía chum sành góc sân. Tiếng gáo dừa múc nước va vào thành chum, tiếng nước dội ào ào cuốn bùn non trôi tuột vào rãnh ngầm. Tiếng thở dài của bà trút ra giữa khoảng sân hẹp, nặng trịch và đắng ngắt.

Khi bóng mẹ vào chái bếp tối om, cậu út mới thở phào. Cậu chùi vội dòng nước mũi thò lò vì lạnh, thì thào:

“Đừng sợ, có anh ở đây rồi. Chỉ cần trốn bố là được.”

Cậu nhấc tôi sang mép thềm bên phải, nơi có vết nứt to tướng chạy dài từ chân tường đất ra ngoài, đọng lại ít cát mịn và vài mầm cỏ non.

Mưa phùn tạnh hẳn. Mây đen dạt về hai phía, để lộ khoảng trời trong trẻo chiều tà. Một dải ánh sáng vàng óng như mật mía xuyên qua lỗ thủng mái tôn, rọi chéo xuống nền thềm buốt giá. Vệt nắng rơi trúng mép vết nứt rêu phong, đọng thành vũng sáng bầu dục lấp lánh bụi vàng.

Cái mũi tôi phập phồng hít hà. Vệt nắng thơm nồng như rơm rạ khô trên đê, ngai ngái mùi đất ấm bốc hơi, hòa lẫn mùi cát khô tỏa nhiệt.

Tôi cẩn thận đặt móng vuốt bám gờ vết nứt, bò từng bước ngắn, rồi thò mũi chạm vào rìa vệt sáng.

Ấm quá.

Hơi ấm mơn man trên cánh mũi làm tan biến cái buốt giá. Tôi rướn hai chân trước bước hẳn vào trong vũng sáng, hạ trọn cơ thể xuống. Bụng tôi áp sát mặt sàn ấm áp. Lớp lông tơ vàng hung pha đốm trắng ở bốn móng chân bừng sáng dưới hoàng hôn. Sự sợ hãi tan biến, các khớp xương non mềm nhũn ra trong khoan khoái. Tôi gối mõm lên hai móng trước, thở hắt ra một hơi dài êm ả.

Cậu út ngồi thu lu bên cạnh vệt nắng. Chiếc bóng gầy còm của cậu đổ dài trên đất, trùm một phần lên người tôi.

“Thích không? Nắng đấy, Mi ạ.” Cậu thì thào, ngón tay gãi nhẹ sau gáy tôi: “Ở đây ấm lắm. Bậc thềm này là của tao với mày.”

Bụng tôi réo lên một tiếng rõ to vì đói lả. Cái đói làm bụng thót lại, bốn chân co quắp, rên lên tiếng ử nhỏ xíu.

Cậu út vội móc từ túi áo bông ra bọc lá chuối khô rách tả tơi. Bên trong là mẩu sắn luộc to bằng hai ngón tay, nguội ngắt dính tro bếp. Mùi tinh bột bùi ngọt xộc vào mũi làm nước dãi tôi ứa ra.

Cậu bóp vụn mẩu sắn thành những hạt nhỏ đặt vào lòng bàn tay rồi hạ sát mặt thềm:

“Ăn đi Mi, sắn bở lắm, tao để dành cho mày đấy.”

Lưỡi hồng nhỏ xíu của tôi quét sạch những hạt sắn vụn trên lòng bàn tay thô ráp. Vị ngọt bùi thấm đẫm tình thương làm tôi liếm láp ngấu nghiến, mút mát từng kẽ móng tay của cậu. Cậu út cười vì nhột, nuốt nước bọt nhìn tôi ăn sạch không sót hạt bụi sắn nào.

Bụng non tròn căng lên, ấm sực. Tôi chồm hai chân trước lên đầu gối thủng vải của cậu út, dụi đầu vào lớp áo bông xơ xác. Cậu ôm trọn lấy tôi, cằm tì lên trán tôi.

Bóng chiều buông xuống xóm thợ. Vệt nắng nhạt dần rồi lùi sâu về chân tường. Tiếng còi tầm từ nhà máy dệt ở xa hú lên từng hồi dài buồn bã, báo hiệu giờ tan ca. Trên mảng tường đất tróc lở, ánh chiều tà hắt lên hai cái bóng dài ngoằng quấn quýt bên nhau: bóng đứa trẻ ngồi bó gối và bóng chú cún con nằm nép vào vạt áo rách.

Ngoài ngõ lớn, tiếng xích xe đạp rỉ sét cùng tiếng bước chân nặng nề nện trên đá dăm vọng lại báo hiệu người bố sắp về. Nhưng lúc này, nép bên hơi ấm của cậu bạn nhỏ, tôi không còn run rẩy nữa.

Bậc thềm xi măng nham nhở lưu giữ mùi hơi ấm đầu tiên, trở thành tọa độ bất biến của cả kiếp chó.