Chương 4 — Bát cơm nguội chan nước cá

Hốc nứt dưới chân thềm vừa hẹp vừa ẩm. Lưng tôi ép chặt vào bờ gạch mộc lạnh buốt, từng hạt vôi vữa bong tróc cọ vào lớp da non rát rạt. Nơi mông trái, vết chổi đót quất sượt ban chiều vẫn giật từng chặp. Tệ nhất là chỏm đuôi, lúc chạy trốn qua bậc cửa mục, ngọn tre khô đã tiện mất một mảng lông tơ, rướm máu đỏ hỏn. Tôi rụt cổ, thè lưỡi liếm láp. Vị tanh non quyện với cát bụi mằn mặn nơi đầu lưỡi làm toàn thân tôi co giật.

Gió đêm cuối năm từ cánh đồng hoang thốc tới rào giậu dâm bụt, mang theo cái lạnh buốt xương. Đệm thịt ở bốn móng chân tê dại. Đột nhiên, bụng tôi sôi réo từng hồi dài. Từ trưa đến giờ, chỉ có mẩu sắn luộc cậu út bóp vụn lót dạ, nay đã tiêu biến sạch trơn sau cú chạy chết hụt. Bụng lép kẹp dán sát vào sống lưng, đói cào đói cấu.

Trong gian nhà đất, tiếng bấc bếp dầu Thăng Long xì xì ngột ngạt. Mẹ châm diêm, đốm lửa vàng vọt bùng lên soi rõ làn khói đen cuộn trên mái tôn thủng.

Một mùi hương béo ngậy ập tới, đè bẹp mùi dầu hỏa hôi nồng. Đó là tiếng xèo xèo reo vui của mỡ lợn sôi lục bục trong chảo gang. Mẹ dùng muôi gõ cắc cắc vào mép chảo, đảo mớ tóp mỡ thái mỏng. Hành tăm đập dập thơm lừng bốc lên, tiếp theo là mùi mắm tôm nồng đậm quen thuộc từ gánh hàng rong của mẹ. Không khí chung quanh như đặc quánh lại. Nước dãi tôi ứa ra khóe mép, hai chân trước cào cào trên đất nện vì thèm.

Bên chum nước ngoài góc sân, tiếng gáo dừa dội ào ào cắt ngang cơn thèm. Bố đang tắm, tiếng ho khùng khục và tiếng khạc nhổ rung chuyển mặt đất. Mùi xà phòng bánh rẻ tiền hòa cùng hơi người nồng khét sau ngày dài vác cát. Chiếc dép cao su đứt quai tôi cắn nát ban chiều vẫn nằm chỏng trơ bên mép đá. Bố bước chân trần nện mạnh trên đá dăm lạo xạo, lướt sát miệng hốc nứt rồi bước vào nhà. Tôi nín thở tuyệt đối, ép bụng sát đất lạnh.

Tiếng mâm nhôm va vào giát tre đánh xoang. Bữa cơm chiều bắt đầu trên chiếc chõng ọp ẹp.

Mâm cơm hiện ra qua kẽ liếp: một bát canh rau muống luộc nước trong veo, một đĩa cá mương kho tương cháy sém đáy nồi đất và âu cơm độn sắn bốc khói. Mùi tương bần mặn gắt quyện với vị cay nồng của ớt kích thích đầu mũi tôi đến nghẹt thở.

“Hôm nay chủ bến trừ hai mươi ngàn tiền công,” bố dộng đôi đũa mốc xuống mâm, ngửa cổ nốc cạn ngụm rượu đế khè một tiếng cay đắng. “Ăn xong tao tống cổ con chó ra bãi rác. Nhà này đến người còn đéo đủ cơm mà nhét vào mồm!”

“Bố…” Cậu út lí nhí.

“Mày im mồm! Bênh nó tao lột da!” Bố quát lớn, hất hàm về phía cửa. Cậu út co rúm lưng áo bông lấm lem, cắm cúi lùa từng miếng cơm sắn khô khốc mà không dám ngẩng đầu.

Tôi run rẩy rúc sâu vào bóng tối, hai mắt ươn ướt trước nguy cơ bị quẳng lại góc chợ lầy lội.

Bữa cơm trôi qua trong tiếng thở dài trĩu nặng của mẹ. Bố lua vội hai bát cơm rồi ngả lưng xuống phản gỗ, tiếng ngáy sấm rền lập tức vang lên cùng tiếng rít thuốc lào sòng sọc. Mẹ thu dọn bát đĩa, quẩy xô ra giếng ngoài ngõ.

Trong nhà chỉ còn lại cậu út ngồi thừ trên chõng.

Cộc. Cộc. Cộc.

Ngón chân trần của cậu gõ nhẹ ba nhịp xuống chân chõng tre, kèm tiếng huýt gió mỏng như sợi chỉ qua kẽ răng: “Xuỵt… Mi ơi…”

Mùi mồ hôi chua ngọt của cậu bạn nhỏ kéo ghì lấy tôi. Bỏ qua sợ hãi, tôi hạ thấp bụng bò lết qua ngưỡng cửa mục, lủi nhanh vào gầm chõng tre tối lờ mờ.

Cậu út quỳ rạp xuống nền đất nện, vén manh chiếu rách nhìn tôi. Trên tay cậu là chiếc đĩa men sứt mẻ ố vàng. Bên trong chứa một nắm cơm nguội dầm nát đẫm nước cá kho tương quánh đặc màu cánh gián, và một mẩu da heo luộc dày cộm còn dính lớp mỡ trắng ngậy béo.

Mùi thơm bùng nổ. Cái đuôi đau của tôi ngoáy tít mù quệt vào chân cột. Tôi sục cả mõm vào đĩa, liếm láp ngấu nghiến. Vị mặn mòi của tương bần, vị béo ngọt của mỡ cá và độ dẻo của cơm nguội trôi tuột xuống họng đói rát, sưởi ấm cả khoang bụng lép. Cậu út gạt mẩu da heo lại gần. Tôi cắn phập răng sữa vào lớp da dai dẻo, mỡ lợn tứa ra béo ngậy ngập tràn vòm họng. Tôi nhai vội rồi nuốt ực, sung sướng đến rủn rẩy cả bốn chân, đoạn miết lưỡi liếm sạch bong từng kẽ nứt li ti trên mặt đĩa men bóng loáng.

“Ăn no chưa Mi?” Cậu út thì thầm, bàn tay nhỏ thô ráp vuốt dọc sống lưng tôi.

Ngón tay cậu chạm nhẹ vào chỏm đuôi trầy da bết máu. Tôi khẽ rụt người vì nhói buốt, nhưng cậu cúi sát mặt xuống thổi nhè nhẹ cho đỡ rát, rồi chấm chút nước lạnh lau sạch vết bụi bám.

“Bố đánh đau lắm hả? Tao cũng chịu đòn thay mày này…” Cậu kéo vạt áo bông, để lộ hai lằn roi đỏ ửng trên vai gầy. “Đừng sợ, tao nhận tội rồi, bố không đuổi mày đi nữa đâu.”

Tiếng bố dộng tẩu thuốc lào trên phản cộp một tiếng. Cả hai đứa nín thở. Cậu út vội giấu chiếc đĩa sứt sau hòm gạo, kéo manh bao tải rách trùm lên người tôi rồi lẹ làng leo lên chăn bông. Tiếng then cửa sắt khép lại ken két khi mẹ bước vào.

Dưới gầm chõng tre, tôi nằm cuộn tròn, bụng căng ấm và bình yên lạ kỳ. Vị mỡ lợn béo ngậy cùng nước cá kho còn đậm trên đầu lưỡi, hòa vào cái nháy mắt lén lút của đứa trẻ xóm thợ trước khi màn đêm buông xuống.