Chương 8 — Bóng tối dưới gầm chõng

Gầm chõng tre không còn thênh thang như ngày tôi mới được tha từ chợ huyện về.

Bây giờ, mỗi bận nhỏm dậy, sống lưng tôi chạm sát vào dát tre già bám bồ hóng. Bốn cẳng chân ngắn cũn thuở nào nay vươn dài, gân guốc, móng vuốt bấu xuống đất nện nghe lạo xạo. Bộ lông tơ quanh cổ rụng sạch, thay bằng lớp bờm vàng hung dày rậm như rơm phơi qua mấy đợt nắng gắt.

Đặc biệt nhất là cái đuôi. Chỏm đuôi bị mép tôn rỉ tiện đứt trong đêm giông năm ngoái nay đã liền sẹo, co lại thành một mấu cứng ngắc, gập khúc sang một bên như chiếc lưỡi câu nhỏ. Chỗ ấy trơ trụi một vệt da xám xịt nhẵn thín, không mọc nổi sợi lông nào. Nhưng mỗi lần tôi mừng rỡ ngoáy đuôi đập bôm bốp vào chân chõng, cái mấu sẹo ấy lại rung lên bần bật, lì lợm như một vết dấu riêng mà bùn đất xóm thợ đóng đinh lên đời tôi.

Tròn một năm tuổi. Tôi không còn phải ngước nhìn mãi lên những gấu quần xơ rách. Đứng thẳng bốn chân, đỉnh đầu tôi đã chạm ngang ống quần cộc của đứa bạn nhỏ.

Gian nhà mái tôn dột nát bấy giờ đậm đặc những mùi vị quen thuộc: mùi tro trấu góc bếp, mùi cá mắm kho mặn chát bám vào thớ phản, mùi cao su cháy khét từ đôi dép tổ ong của bố, và mùi mồ hôi chua ngọt ấm sực của thằng bé hay nhét trộm cho tôi miếng cơm cháy đáy nồi.

Bữa cơm chiều tàn khi sẩm tối buông đặc quanh rào dâm bụt.

Ngọn đèn dầu hỏa đỏ mắt trên mặt chõng, tỏa khói đen cay xè sống mũi. Bố buông bát cơm độn khoai sứt quai, với chiếc điếu cày nứa rít một mồi thuốc lào giòn đanh. Khói thuốc cuộn qua kẽ răng, bay là là mặt đất xộc vào mũi tôi vị đắng ngắt. Mẹ ngồi góc chõng bên kia, xoa đôi bắp chân sưng phù sau buổi quẩy gánh mắm tôm dọc bãi tha ma, buông tiếng thở dài thượt nghe não ruột vì món nợ phân bón còn thiếu nhà bác Tư.

Phía cuối giát tre, thằng bé ngồi thu lu. Bàn tay gầy guộc của nó thõng xuống, ngón tay ngo ngoe phát ám hiệu. Tôi trườn ra, áp mõm ươn ướt vào lòng tay nó. Thằng nhỏ kín đáo dúi vào miệng tôi mẩu cháy cơm dính chút mỡ lợn và vụn cá kho mặn mà nó giấu trong vạt áo. Răng hàm tôi nghiền hạt gạo giòn rụm rồi nuốt ực. Nó nhoẻn miệng cười không ra tiếng, xoa đầu tôi hai cái rồi kéo chân lên chõng.

Đèn dầu tắt, mùi dầu hỏa khét lẹt trùm lên bóng tối. Cả nhà chìm vào giấc ngủ nhọc nhằn.

Bố nằm ngửa ngoài mép chõng, ngáy ồ ồ như tiếng cối xay đá, người nồng nặc mùi rượu đế rẻ tiền hòa lẫn mồ hôi cát bến than. Mẹ nằm nép vách đất, thỉnh thoảng ú ớ cãi giá mấy hào bạc trong cơn mộng mị. Chỉ có đứa bạn nhỏ nằm co như con tôm luộc ở quãng giữa, một cẳng chân trần thò ra ngoài mép chiếu, buông thõng ngay trên đầu tôi.

Tôi không cuộn tròn rúc bụng như xưa. Hai chân trước duỗi thẳng, cằm đặt lên mu bàn chân đầy móng nhọn, hai tai dựng đứng hướng ra khe cửa liếp thông ra sân.

Bóng tối dưới gầm chõng đầy ắp tiếng động: thạch sùng tặc lưỡi trên mái tôn, mọt nghiến rào rạo trong chân tre, và xa xa ngoài ngõ đá dăm, con Vện cụt tai thỉnh thoảng gầm gừ một tiếng nghẹn họng.

Chợt ngực tôi nhói lên một nhịp.

Mặt đất truyền tới rung chấn lạ. Tiếng đá dăm bị giẫm nghiến lẹp xẹp, rón rén dừng lại trước bụi rào dâm bụt. Gió đêm lùa qua khe liếp mùi bùn rãnh tanh nồng lẫn mùi kim loại gỉ của một kẻ xa lạ lấm lét ngoài cổng sắt.

Lông sống lưng tôi dựng ngược. Không còn là con cún con cụp đuôi chui tọt vào góc tường run rẩy như ngày trước, tôi từ từ nhấc ngực, bốn chân bấu chặt nền đất nện. Cái đuôi cụt sẹo vểnh cứng ngắc.

Từ sâu cuống họng tôi, một âm thanh trầm đục cuộn lên:

Gừ… gừ…

Tiếng gầm không thoát ra ngoài răng, mà gằn từng cơn lạnh ngắt, đanh thép như tiếng sấm xa. Kẻ ngoài rào khựng lại. Rung chấn trên nền đá tắt phụt. Sau mấy nhịp ngập ngừng, tiếng bước chân lẹp xẹp vội vã quay đầu tháo chạy, lạo xạo dạt về phía rặng chuối tối om cuối ngõ.

Tôi thở hắt ra, hạ ngực xuống.

Trên chõng, thằng bé cựa mình. Bàn chân trần khẳng khiu của nó tuột xuống, chạm vào lưng tôi. Những ngón chân cọ vào bờm lông dày ấm áp, miệng nó lơ mơ trong giấc ngủ:

“Mi ngoan… ngủ đi mày…”

Tôi ép sát bờ vai săn chắc làm điểm tựa cho chân nó gác lên. Thằng nhỏ thở đều đặn, lại chìm vào giấc ngủ yên lành.

Đêm về khuya. Vệt trăng thượng tuần lạnh buốt lọt qua kẽ mái tôn dột, in dải sáng trắng nhờ trên thềm xi măng nứt nẻ, thay chỗ cho vệt nắng chiều sưởi ấm ban ngày.

Tiếng dế rỉ rả ngoài bờ giậu hòa cùng tiếng thở sâu của ba con người nghèo khổ. Dưới gầm chõng tre tối om, tôi gối mõm lên chân trước, mắt chong chong nhìn ra bậu cửa. Đêm nay và cả những đêm sau, tôi sẽ thức giữ trọn giấc ngủ cho mái ấm này.