Chương 11 — Chia vệt nắng

Chia vệt nắng

Trưa hè đứng bóng, mặt trời nung đỏ mái tôn xi măng xóm thợ kêu răng rắc. Ngoài bến than, tiếng ve trên rặng xà cừ rền rĩ như cưa sắt miết vào thanh thép rỉ.

Trong nhà, cậu út ngủ say trên chõng tre ọp ẹp. Cánh tay gầy buông thõng xuống mép chiếu rách, bàn chân trần vương vệt phù sa khô từ mép sông hôm qua. Tiếng thở của cậu đều đặn dưới manh áo may ô thủng lỗ. Đôi dép tổ ong rách của bố nằm chơ vơ dưới chân phản, quắt queo vì hơi nóng phả vào.

Tôi trườn ra khỏi gầm chõng. Tròn một tuổi, vai tôi nở rộng, bốn chân vững chãi và chỏm đuôi gãy khúc đã liền sẹo cứng cáp. Bụng no nê sau bữa tủy xương hôm trước, tôi chạm móng vào bậc thềm nứt nẻ bỏng rát. Cả xóm thợ im lìm tránh nắng. Thợ bốc vác còn gà gật dưới xà lan, đàn bà gánh hàng chưa về tới ngõ.

Tôi men theo rào dâm bụt cằn cỗi bước ra lối đá dăm. Đi ngang khe hở bờ giậu, nơi từng tháo chạy thục mạng năm ngoái, luồng gió quẩn phả từ đầu dốc xộc vào mũi tôi mùi quen thuộc: lông chó già bị nắng rang khét lẹt, mỡ ôi thiu bám kẽ răng và mùi rỉ sắt vòng cổ bằng dây phanh cũ.

Con Vện cụt tai.

Tôi khựng lại giữa lối đi. Bốn chân ghim chặt xuống đất, lớp lông bờm dọc sống lưng dựng đứng như gai nhím từ gáy đến cuống đuôi. Hai tai vểnh cao hướng về khúc quanh nơi bờ tường rêu phong ngăn cách xóm thợ với bến xe cải tiến.

Từ khúc ngoặt, bóng đen to xác lững thững bước ra. Thân hình con Vện gù xuống mang dáng dấp của kẻ từng trải trăm trận hỗn chiến. Bộ lông xám vằn vện bết bụi than. Tai phải của nó bị xé toạc nửa chỏm, để lại mép sẹo nham nhở. Đôi mắt hổ phách đùng đục nheo lại dưới nắng chói chang nhưng sắc lẹm găm thẳng vào ngực tôi. Khoảng cách giữa hai đứa chừng bảy bước chân.

Hơi nóng từ mặt đường bốc lên ngùn ngụt. Con Vện dừng lại, mõm thâm sì hếch lên đón gió. Nó nhớ con chó con lông vàng từng sợ chết khiếp rúc đầu vào gầm chõng năm ngoái, kẻ từng đánh rơi mẩu cá khô bên bờ rác.

Nhưng lúc này, tôi không lùi bước. Tôi không cụp đuôi, không hạ thấp mông tháo chạy. Chỏm đuôi gãy khúc của tôi dựng đứng lên trời, cứng đờ như cọc tiêu. Bắp đùi sau tôi gồng lên, móng vuốt bấu chặt xuống từng viên đá dăm sắc cạnh.

Từ sâu trong lồng ngực tôi, tiếng rù gừ trầm đục cuộn lên, nén chặt trong họng làm mép giật giật để lộ hàm răng trắng tinh sắc bén.

Con Vện nhích thêm nửa bước, đầu chúc thấp hơn vai, chuẩn bị thế chồm đoạt mạng. Mép nó co giật, để lộ hai chiếc răng nanh vàng ệch với chóp răng mẻ gãy.

Grừ… ừ… ừ…

Tiếng gừ của con Vện đục ngầu vang rền. Hai thân hình bốn chân đứng bất động giữa cái nắng chang chang. Không một tiếng sủa vang lên. Giữa trưa hè, loài chó cỏ hiểu rõ tiếng ầm ĩ sẽ kéo theo chiếc dép ném xé gió hoặc đòn roi từ những người thợ đang mất giấc ngủ trưa.

Tôi bước dịch một bước sang mép phải con đường. Từng thớ cơ ở vai cuộn lên nhịp nhàng dưới lớp da lông vàng bóng. Tôi khóa chặt ánh nhìn vào yết hầu phủ lớp da chùng nhão của nó. Tôi đã lớn, dẻo dai sau những ngày rượt cào cào bãi bồi và những bữa tủy xương no nê của bố quẳng cho.

Con Vện nhận ra sự thay đổi ấy. Bước chân nó chậm lại, mõm khịt mạnh một tiếng phì hơi nóng làm tung bụi đá dưới chân. Nó chuyển động theo vòng cung ngược lại, giữ khoảng cách năm bước chân. Chúng tôi chầm chậm đi vòng quanh nhau trên khúc dốc ngập đá dăm, hệt như hai chiếc bóng vặn vẹo dưới chân gờ đá rêu phong.

Mặt trời trên đỉnh đầu tỏa nhiệt dữ dội. Bờ tường rêu phong bên cạnh con dốc đổ dài một dải nắng ấm áp bằng phẳng, nửa rọi nắng hè, nửa áp sát bóng râm mát mẻ của vòm xà cừ.

Hai bên mép con Vện dần buông lỏng. Răng nanh sắc thu lại sau bờ môi thâm xì. Tiếng rù gừ trong họng nó nhỏ dần rồi tắt hẳn thành tiếng thở dài nặng nhọc. Nó dừng lại trước mép bệ tường, đuôi cụt hơi hạ ngang hông, không còn vẻ thù địch. Nó quay nửa mặt đi, hướng mắt về phía bến than xa xa.

Đó là dấu hiệu đình chiến của loài chó cỏ. Một sự thừa nhận không lời rằng con dốc này chẳng đáng để đổ máu dưới cái nóng thiêu đốt.

Lông gáy tôi từ từ xẹp xuống. Tôi thu bớt sự căng thẳng ở bốn khớp chân, đứng yên quan sát.

Con Vện cụt tai thong thả nhấc hai chân trước bước lên bờ tường thấp ngang gối người lớn. Mặt đá phủ rêu khô kêu rôm rốp dưới móng vuốt. Nó chọn lấy phần tường chếch về đầu dốc giáp vòm cây râm mát, quay một vòng rồi thả phịch thân hình to xác xuống. Tiếng thở hắt ra từ lồng ngực già nua mang theo sự khoan khoái sau nửa ngày lang thang bới rác. Nó áp bên sườn gầy vào vệt nắng ấm, gối đầu lên hai cẳng chân trước, mắt lim dim.

Tôi tiến lại gần, nhảy phóc lên đầu tường phía giáp rào dâm bụt nhà tôi. Vệt nắng ở phía này sạch sẽ, hứng trọn làn gió mát từ bờ sông thổi thốc qua khe ngõ.

Tôi dừng lại ở khoảng cách đúng ba bước chân tính từ đuôi con Vện. Ba bước chân của loài chó cỏ là ranh giới bất khả xâm phạm: không đủ gần để chồm cắn bất ngờ, nhưng đủ gần để ngửi thấy từng nhịp thở và chia sẻ hơi ấm của nhau.

Tôi quay tròn hai lượt trên gờ đá, mùi rêu khô bốc lên ngai ngái. Sau đó, tôi hạ mình xuống mặt tường phẳng phiu.

Mặt đá ấm sực nướng chín lớp lông vàng dưới bụng tôi. Cái ấm áp của nắng trưa hè ngấm sâu vào từng thớ thịt, len lỏi qua từng khớp xương non, đem lại cảm giác dễ chịu khắp sống lưng. Gió sông xua bớt mùi tro than, mang theo vị ngọt phù sa và dư vị que kem đậu xanh hôm qua còn vương nơi đầu lưỡi.

Hai tấm lưng vàng hung và xám vện nằm song song trên bờ tường rêu phong. Giữa trưa hè xóm thợ nghèo, hai con chó cỏ của hai bờ rào cùng nằm im lìm phơi bộ lông ấm áp dưới trời trong. Không còn tiếng gầm gừ đe dọa, không còn những cú đớp xé rách chỏm tai hay những cuộc rượt đuổi trối chết bên mép rãnh cống. Chỉ có tiếng ve ran trên tán xà cừ và tiếng thở đều đặn của hai sinh linh cùng bám víu mảnh đất xóm nghèo để sinh tồn.

Con Vện cụt tai hếch mõm về phía gió, khịt lên một tiếng ngắn ngủn, dứt khoát.

Đó là lời giao ước không lời về một ranh giới đã được thiết lập trong hòa bình.

Tôi không ngẩng đầu, chỉ khịt lại một tiếng êm đềm qua hai lỗ mũi ấm nóng. Chỏm đuôi sẹo gập khúc của tôi đập nhẹ một nhịp xuống mặt đá, rồi nằm im trọn vẹn trong vệt nắng trưa hè.