Chương 27 — Góc tường trơ xích rỉ

Mùi sơn dầu đen vẫn bóp nghẹt lồng ngực tôi suốt từ nửa đêm cho đến khi trời hửng sáng.

Gió sớm từ phía bãi than thổi qua rào dâm bụt trơ trọi, nhưng không quét nổi cái vị khét lẹt của lớp hóa chất đặc quánh. Lớp sơn hắt qua nan cổng sắt hôm qua đã se lại trên sân xi măng, đóng thành váng đen bóng nhẫy, nứt toác từng mảng như da trăn lột. Nắng sớm vừa hé rọi qua liếp nứa, chạm vào mặt sân là bốc lên luồng hơi ngột ngạt xộc thẳng vào hai cánh mũi buốt nhức.

Tôi nằm nép ở hốc chân thềm, chỗ xi măng còn sót chút mùi đất ẩm chưa bị váng sơn dầu phủ kín. Vết cứa dây phanh quanh cổ tôi ngứa ran, lớp lá nhọ nồi đứa bạn nhỏ nhai đắp hôm trước đã quắt queo, cộm lên cứng đơ khiến mỗi lần nghển cổ ngửi gió, từng thớ thịt dưới lông cổ lại rát bỏng.

Bên trong gian buồng tối om, mẹ vẫn ngồi bất động trên chiếc ghế đẩu mục chân. Trước mặt bà, chiếc xe đạp cũ kỹ của bố đứng dựa nghiêng vào vách đất.

Đó là góc buồng quen thuộc nhất với chiếc mũi của tôi. Từ hồi tôi còn là một cục lông chỉ bằng chiếc bi đông nước, chiếc xe ấy đã nằm ở đó, mang theo mùi sắt mục lấm tấm, mùi dầu luyn thải khét nồng bố xin ở xưởng bến bãi, và mùi mồ hôi chua lòm ngấm chặt vào lớp mút rách bọc yên. Chiếc xe từng chở những bao gạo cứu đói, chở những sọt than vụn bố mót ven sông, và chở cả cậu út ngồi trên gióng xe lạnh ngắt đi xem chọi gà ngoài bãi cát. Nhưng giờ đây, nó nằm chết gí trong bóng tối, phủ một lớp bụi xám mờ.

Cậu út cựa mình trên manh chiếu rách. Lưng đứa nhỏ vẫn đau buốt bởi những vệt lằn roi tím bầm, hai bàn tay quấn vụn vải rách mép rỉ ra thứ nước nhờn nhợt màu vàng chanh. Nó bò lại gần mẹ, cất giọng khàn đặc:

“Mẹ… Mẹ bán xe của bố à?”

“Không bán thì lấy gì nộp cho chúng nó?” Mẹ gằn từng tiếng buốt nghẹn qua kẽ răng. “Ngày mai là hạn ba ngày. Chúng nó bảo sẽ mang can xăng sang thiêu cả cái nhà này… Bố mày vơ vét sạch nách rồi trốn ra bến bãi, để lại món nợ ba mươi triệu cho hai mẹ con mình chết rấp ở đây à?”

Đứa nhỏ lặng thinh, đưa ngón chân cái gẩy một mẩu vôi rụng dưới chân tường. Tôi tiến lại gần, đặt cằm lên mu bàn chân lạnh ngắt của nó, dùng hơi ấm từ ngực mình xua bớt cơn run rẩy đang truyền từ gót chân bạn nhỏ.

Hơn tám giờ sáng, tiếng bước chân thọt lẹp bẹp trên đá dăm kèm tiếng bánh xe cót két vang lên ngoài cổng. Đó là ông Thược mua phế liệu ở dốc cầu sắt, người nồng nặc mùi mỡ bò thối và thuốc lào vụn.

Mẹ rút then cài, dắt chiếc xe ra sân. Đôi bàn tay gầy guộc của bà run lẩy bẩy, bánh xe trước chao đảo rồi sụp xuống thềm đánh “khục” một tiếng.

Ông Thược giơ bàn tay đen sì vết dầu mỡ chụp lấy tay lái, lắc mạnh sang hai bên:

“Rơ hết cả cổ phốt rồi. Vành trước méo, khung rỉ mối hàn gióng đứng, lốp săm chắp mười mấy miếng mòn trơ cả chỉ. Xe này chỉ rã lấy sắt vụn thôi bà Bảy ạ. Trăm rưỡi! Bán thì tôi bốc, không thì tôi đi.”

Mẹ đứng chôn chân bên xe, hai tay đan chặt trước bụng, các khớp ngón tay trắng bệch ra:

“Bác trả cho em đôi ba trăm… Mẹ con em cùng đường rồi bác ơi…”

“Trăm rưỡi là hết giá!” Ông Thược nhổ toẹt bãi nước bọt xuống mép váng sơn đen.

Bả vai mẹ chùng xuống, giọng nhẹ bẫng như tiếng thở hắt ra của người sắp chìm: “Thôi… Bác đưa tiền cho em…”

Nắm tiền lẻ nhàu nát bạc phếch dính đầy dầu mỡ được nhét vào tay mẹ. Ông Thược quay xe dắt qua khoảng sân đen kịt. Chiếc bàn đạp va nhẹ vào cột cổng làm rơi mảng vữa mục, cái chuông đồng móp trên ghi đông rung lên tiếng “keng” lẻ loi, vụn vỡ rồi tắt ngấm giữa con ngõ ngập đá dăm.

Mẹ trượt người ngồi bệt xuống đất, hai bàn tay úp chặt lấy mặt khóc nghẹn từng cơn. Mấy tờ tiền lẻ rơi rụng quanh gót chân trần nứt nẻ.

Tôi lững thững quay vào buồng. Góc tường đất giờ đây trơ trọi một khoảng trống toang hoác. Ánh sáng hiu hắt rọi vào vệt dầu luyn đen thẫm in hình vòng cung của hộp xích xe vẫn còn bám chặt trên vách đất ẩm như một vết thương hoen rỉ. Dưới nền đất nện, hai cái hốc chân chống sắt để lại hai lỗ sâu hoắm, trống rỗng. Mùi sắt, mùi dầu mỡ của bố nhạt dần, căn nhà như vừa bị khoét đi một mẩu thịt buốt lạnh.

Cậu út bước vào, nhặt một chiếc nan hoa gãy rỉ sét rơi lại dưới đất nhét vào túi quần rách. Nó ngồi thụp xuống ôm chặt lấy cổ tôi, vùi mặt vào hõm tai tôi thì thầm: “Bố đi rồi… Xe cũng mất rồi Mi ơi…”

Ngoài gian bếp, mẹ thều thào nhìn chiếc kiềng sắt nguội ngắt: “Hết than rồi… Lấy gì đun nước hâm củ khoai sùng…”

Cậu bạn nhỏ buông tôi ra, quơ lấy chiếc bao tải gai rách bươm sau liếp: “Đi, Mi! Ra bờ mương bãi than nhặt củi khô về cho mẹ!”

Hai đứa lách qua cổng sắt, cắm cúi bước dưới nắng trưa. Bãi mương thoát nước ven bến than ngập cỏ may hoang dại, dòng nước đen sủi tăm tanh tưởi dạt vào những thanh củi mục. Cậu út nén đau ở hai lòng bàn tay rách, lội vào mép mương bới từng bụi gai kéo ra những cành keo khô cong. Tôi dùng mũi đánh hơi những que củi ráo mục, cào chân xuống đất sủa “húp” một tiếng gọi bạn.

Cái nắng trưa thiêu đốt tấm lưng lằn roi của đứa nhỏ. Mồ hôi hòa cùng bụi than ròng ròng trên mặt, nhưng khi nhặt được khúc củi keo bự gõ vào nhau kêu “cốc cốc”, khuôn mặt lấm lem của nó lại hé nụ cười ngây thơ.

Chiều muộn, cậu út gồng mình vác bao tải củi nặng trịch trở về nhà. Thấy con trai chân tay tứa máu vác củi về, mẹ ôm chầm lấy nó khóc nấc, còn bạn tôi chỉ quệt mồ hôi bảo củi này đượm lắm, mai mẹ không phải mua than.

Tôi cuộn tròn dưới nền đất lạnh buốt ngay chân vệt dầu xích rỉ, nhìn hai cái lỗ chân chống sâu hoắm trong bóng tối nhá nhem. Đồ vật thân thuộc cứ thế rụng rơi dần theo bão giông nợ nần, bỏ lại căn buồng ngày càng trống hoác trước màn đêm đang chực chờ nuốt trọn chút hơi ấm tàn tạ cuối cùng.