Chương 47 — Mùi áo thợ gạch

Nắng trưa mùa đông nhợt nhạt rớt xuống ngõ cụt như lớp bụi phấn mỏng, phủ lên bờ tường vôi lở và những mái tôn xi măng xám xịt. Gió bấc vẫn thổi từng cơn rát mặt, cuốn theo bụi than từ bãi sông vào sâu trong xóm thợ, khiến không khí lúc nào cũng ngai ngái mùi bùn phèn.

Tôi nằm cuộn tròn trong hốc đất trũng sát chân trụ bê tông ngoài cánh cổng sắt. Mặt đất cát lạnh ngắt truyền hơi buốt ngược lên da thịt. Bốn móng chân tôi co quắp ép chặt vào ngực, chiếc đuôi có vết sẹo cụt ở chỏm cuộn lại che lấy chóp mũi để giữ chút hơi ấm mong manh.

Bên mắt trái của tôi đã mờ hẳn. Lớp màng mộng trắng đục như váng cháo nguội dầy lên từng ngày, che kín nửa khoảng không phía trước thành một vùng sương mù xám ngắt. Chỉ còn con mắt bên phải là nhìn được, dù mỗi trưa nhìn ra vệt nắng trên đá dăm cũng chỉ thấy những khối hình nhòe nhoẹt. Bốn khớp chân buốt nhức âm ỉ từ sâu trong tủy. Khớp sau cứng đờ, mỗi lần co duỗi lại lạo xạo như sỏi đá cọ vào nhau. Mảng da non nơi bả vai trái từng bị tia lửa điện đánh cháy xém co rúm lại thành vết sẹo đỏ bầm, căng rát mỗi khi gió thốc qua.

Tôi thở hắt ra một hơi dài. Ngay dưới cằm tôi, sâu dưới lớp cát sỏi ở kẽ nứt chân trụ, chiếc hộp thiếc bánh quy hoen gỉ vẫn phả lên mùi kim loại ẩm mục và mùi mẩu răng sữa của người bạn nhỏ. Mùi hương thân thuộc ấy ghì chặt tôi ở lại mảnh đất hoang tàn này, bên ngoài cánh cổng sắt đã bị xích chặt bằng ba vòng thép gai nhọn hoắt.

Đúng lúc xóm thợ đang chìm trong im lặng, một luồng gió bấc bất ngờ đổi hướng.

Gió quét thốc từ phía con đê sông Hồng hắt ngược vào miệng ngõ. Ngọn gió buốt giá luồn qua bụi cỏ khô, mang theo một luồng mùi vị vô cùng đậm đặc xộc thẳng vào sống mũi tôi: mùi đất nung đỏ rực khét lẹt, mùi tro nóng bốc lên từ lòng lò, quyện với bụi gạch đỏ quạch và hơi khói than bùn cay nồng.

Ký ức trong tôi lập tức bùng cháy.

Đó chính là mùi vị từng bám chặt trên chiếc xe cải tiến của người bác họ vào cái trưa nắng gắt năm ấy. Cái ngày người lớn sang kéo đứa trẻ lên thùng xe chở đầy bao tải gai. Hôm đó, đứa trẻ quỳ sụp dưới nền đất, hai bàn tay thô ráp ôm ghì lấy cổ tôi van xin mang tôi theo, trước khi chiếc xe lăn bánh rời đi trong tiếng gào thét nghẹn ngào.

Lò gạch ven sông! Nơi người bạn nhỏ bị đưa đi làm thuê!

Một chấn động quen thuộc truyền qua lớp cát mỏng dội vào xương ức tôi. Tiếng bước chân nặng trịch nện gót rất sâu, kéo lê đôi dép cao su đúc trên sỏi nhọn. Bụi gạch rơi lả tả theo từng nhịp bước, bốc lên mùi than nồng gắt.

Bản năng trung thành tích tụ qua sáu năm trời bùng lên mạnh mẽ. Những khớp xương đang viêm nhức bỗng chốc như bị quên lãng. Màng mộng đục ngầu bên mắt trái dường như biến mất trước quầng sáng rực rỡ của niềm hy vọng.

Có người từ lò gạch trở về!

Một tiếng ẳng nghẹn ngào buột ra từ cuống họng khô khát. Tôi cào móng xuống đất cát, gồng cứng cơ lưng nhấc bổng thân xác tàn tạ đứng dậy. Cơn đau nhói buốt chạy dọc từ khớp háng xuống chân sau làm tôi lảo đảo, nhưng tôi không dừng lại. Tôi cắn chặt răng, loạng choạng lao ra giữa ngõ đá dăm.

Bốn chân lạo xạo dưới sức nặng của những bước chạy cuống cuồng. Mảng sẹo cháy điện căng rát dưới gió lạnh. Đôi tai tôi dựng đứng, cái đuôi ngoáy tít mù.

Trước mắt tôi, qua con mắt phải còn nhìn được, một bóng người cao lớn mang bọc tay nải rách đang bước từ đầu dốc vào ngõ. Người đó phủ một lớp bụi mịn màu đỏ cam, hai ống quần thô rách tả tơi ở gấu rũ ra từng đám bụi gạch li ti.

Tôi chồm tới, lao thẳng về phía đôi chân phủ bụi ấy. Tôi nghển cổ lên, thò chiếc mũi ươn ướt hít lấy hít để mép vải sờn rách.

Mùi khói than bùn nồng nặc tràn vào khoang mũi. Nhưng ngay khi chóp mũi chạm sát vào lớp vải thô ráp, một luồng mùi vị hoàn toàn xa lạ ập đến bóp nghẹt hy vọng của tôi.

Mùi mồ hôi chua nồng gắt gỏng của một người đàn ông lạ mặt. Mùi thuốc lá cuộn khét lẹt, hôi hám mùi lá mục. Mùi cồn sát trùng rẻ tiền bốc ra từ vết thương băng bó ẩu nơi cổ chân ông ta.

Tuyệt nhiên không có mùi da thịt non nớt của người bạn nhỏ. Không có mùi xà phòng giặt quen thuộc, cũng chẳng có hơi ấm từng áp vào ngực tôi trong gầm giường tối mịt.

Đó không phải là cậu út!

Toàn thân tôi khựng lại giữa chừng. Cái đuôi đang ngoáy tít bỗng thõng xuống, kẹp chặt giữa hai chân sau. Tôi chớp mắt ngước nhìn lên.

Dưới vành nón lá rách là một khuôn mặt thô kệch, đen đúa và đầy vết nám than. Đôi mắt ti hí đục ngầu nhìn xuống tôi chỉ có sự mệt mỏi và bực bội cộc cằn.

Người đàn ông dừng bước, nhìn con chó gầy trơ xương chắn đường rồi nhăn mặt quát the thé:

“Xéo! Con chó ghẻ này ở đâu ra thế này?”

Cánh tay gân guốc vung mạnh chiếc gậy tre móc bao tải lao thẳng xuống đầu tôi. Bản năng sinh tồn khiến tôi co rúm bốn chân, nhảy giật lùi về phía sau. Chiếc gậy giáng mạnh chan chát xuống đống đá dăm tóe lửa, bụi than và vụn sỏi bắn văng vào mảng sẹo non trên bả vai rát buốt.

Cú nhảy đột ngột làm khớp chân sau của tôi bị trẹo. Cơn đau nhói buốt làm tôi khụy chân, sườn va mạnh vào bờ tường gạch cũ. Tôi rên lên ử ử, run rẩy thu mình nép sát chân rào.

Người thợ gạch nhổ toẹt bãi nước bọt rồi xốc lại bọc tay nải, tiếp tục nện gót dép xuống sỏi tiến sâu vào ngõ trong. Vệt bụi màu đỏ cam lắng dần trên cọng cỏ may xác xơ. Mùi than nung nhạt dần theo bóng lưng xa, rồi bị gió bấc cuốn đi mất hút.

Tôi nằm bẹp trên nền sỏi lạnh, lồng ngực gầy phập phồng từng cơn. Khớp háng dội lên từng chặp buốt óc. Vị đắng chát của bụi đất đọng lại nơi đầu lưỡi, khô khốc như tro tàn. Không có cậu út nào trở về. Con ngõ cụt lại trả về sự hoang phế lạnh lẽo.

Phải mất một lúc lâu, tôi mới gom tàn lực chống chân trước gượng dậy, tập tễnh ba chân lê từng bước nặng nhọc quay lại bệ cổng sắt. Tôi trườn mình chui vào hốc đất quen thuộc, áp mũi vào kẽ đá nứt nơi giấu chiếc hộp thiếc. Mùi răng sữa thân thương lại phả lên dịu dàng, xoa dịu nỗi đau nhức buốt trong thân xác già nua.

Một chút mùi than bùn thoảng qua giữa trưa nắng xới tung ký ức cồn cào về đứa trẻ mặc quần thủng đít nay đang phiêu bạt nơi xa.