Chương 61 — Mẩu cơm nhai dở
Cậu út cẩn thận gập lại bốn góc tấm vải xô ngả màu chè đặc, đặt chiếc răng sữa nhỏ xíu cùng mấy viên bi ve vào lại đáy hộp bánh quy gỉ sét. Tiếng nắp sắt cọ vào nhau rột rẹt khô khốc, khép kín mùi đất bùn của mười lăm năm chôn vùi. Cậu kẹp chặt vật kỷ niệm ấy bên sườn, rồi luồn đôi tay dạn dày xuống dưới mảnh áo bông vá đang bọc quanh thân thể tôi.
Mười đầu ngón tay người thợ gạch còn ứa máu do cào đất đá, cọ ráp qua lớp lông tơ xơ xác nơi mạn sườn. Cậu dùng trọn vòm ngực vững chãi bế bổng tôi lên.
Toàn thân tôi nhẹ bẫng giữa khoảng không.
Không còn cái lạnh buốt của đất bùn mùa đông ngấm qua bốn khớp chân sưng tấy. Từng bước chân cậu nện lạo xạo trên vữa mục và đá dăm, đưa tôi rời khỏi chân trụ cổng sắt hoang tàn để trở về bậc thềm hiên cũ.
Chừng mười sáu bước đi, mùi vôi lở và lớp rêu ẩm quen thuộc dưới gờ đá lại ùa về.
Cậu út ngồi bệt xuống thềm xi măng nứt nẻ. Cậu đặt chiếc hộp sắt sang góc khô ráo bên cạnh bậu cửa, rồi để tôi nằm trọn dọc theo hai đùi mình. Đầu tôi được kê êm ái lên khuỷu tay trái của cậu, nơi vạt áo thô thợ gạch còn nồng mùi khói than bùn và đất nung.
Bậc thềm xi măng nứt toác từng vệt dài dưới bóng hoàng hôn. Mái tôn trên đầu đã bị máy ủi san phẳng, bờ tường bao quanh đã sụp đổ, gian buồng tối tăm năm nào giờ trơ trọi giữa cỏ dại bến bãi. Nhưng bậc thềm này vẫn nằm đây, sứt sẹo và im lìm, như điểm tựa sau cùng của mái ấm nghèo.
Vệt nắng chiều muộn vàng rực như mật ong rừng rọi xiên qua hiên đổ, phủ trùm lên đôi vai gầy của cậu út và tấm lưng trùm áo bông của tôi.
Cậu út mở chiếc túi bạt đeo bên hông. Một luồng hơi ấm thân thuộc xộc thẳng vào mũi tôi: mùi lá chuối tươi hơ qua ngọn lửa rơm ngai ngái, quyện chặt lấy hương thơm dẻo ngọt của hạt gạo mới nấu chín cùng chút vị béo ngậy của muối vừng rang.
Bọc cơm nắm của người thợ lò gạch.
Cậu lần giở từng nếp lá chuối hơ lửa. Nắm cơm trắng ngần, mịn màng hãy còn âm ấm. Cậu đã ép chặt nó vào ngực suốt chuyến xe than vượt đường dài để hạt gạo không bị gió lạnh làm khô cứng.
Cậu nhìn vào khóe miệng tôi. Hàm nướu đỏ tấy trơ trọi không còn một chiếc răng nào, đôi mắt tôi phủ màng vôi đục ngầu bất động. Nước mắt cậu lại rớt xuống sống mũi tôi:
“Mi ơi… Tao có cơm này… Gạo mới dẻo lắm, nhưng mày rụng hết răng rồi… Làm sao mà ăn hả Mi?”
Tôi khẽ hít sâu mùi cơm trắng ngọt ngào. Ký ức mười lăm năm trước bỗng trỗi dậy sống động: những chiều mưa rét mướt hai đứa thu lu dưới gầm chõng tre, chia nhau mẩu cơm cháy da heo mẹ lén quẳng cho dưới mâm.
Cậu út cẩn thận bẻ ra một mẩu cơm nhỏ bằng đốt ngón tay. Cậu không đưa ngay vào miệng tôi mà dùng hai đầu ngón tay cái và trỏ miết chậm rãi. Từng hạt gạo trắng ngần được nghiền nát, nhào nặn thật kỹ cho đến khi nhuyễn thành lớp bột dẻo mịn màng.
Cậu ghé sát lại gần mép tôi:
“Ngoan nào… Há miệng ra tao xem…”
Đầu ngón tay thô sần lách qua bờ mép khô nứt, đưa khối cơm mềm vào tận bên trong khoang miệng tôi. Đầu lưỡi ráp của tôi chạm phải vị ngọt lành thanh khiết. Đó là vị ngọt thuần khiết nuôi sống con người, xua tan mọi đắng chát của kiếp chó côi cút.
Cuống họng khô khốc của tôi co thắt, khó nhọc nuốt trôi miếng bột cơm mềm trượt qua thực quản. Luồng hơi ấm lan nhanh xuống dạ dày teo tóp, vuốt phẳng cơn đói cào xé triền miên.
Cậu út thở phào, nghẹn ngào cười trong nước mắt:
“Giỏi lắm… Mi ăn được rồi…”
Cậu lại tỉ mẩn bẻ mẩu cơm tiếp theo, chấm nhẹ chút muối vừng rang thơm bùi, nhào nặn cho thật nhuyễn rồi cẩn thận đưa vào khóe hàm tôi. Từng hạt, từng hạt một, người thợ gạch ngồi bệt trên bậc thềm hoang kiên nhẫn bón cơm cho người bạn già.
Ăn được nửa nắm cơm, tôi cọ nhẹ sống mũi vào mu bàn tay cậu út xin dừng lại. Một đời chịu đói chịu rét, đến giây phút này được nằm trong lòng bạn nhỏ, được bón từng hạt gạo ngọt bùi, thể xác tôi đã hoàn toàn ấm áp và no đủ.
Cậu út gói phần cơm còn lại cất đi, kéo vạt áo bông vá trùm kín khắp thân mình tôi rồi vùi mặt vào ngực tôi ôm chặt.
Chiếc đuôi cụt xơ xác sau bao ngày bất động khẽ giật lên hai nhịp yếu ớt, gõ lộc cộc vào ống quần bạc màu của cậu út. Một cái vẫy đuôi sau cùng dành riêng cho bạn nhỏ đã trở về.
Vệt nắng hoàng hôn trên bậc thềm nứt nẻ rực lên lần cuối trước khi lịm tắt. Hạt cơm trắng ngần dẻo ngọt làm sống dậy bữa cơm nghèo chia đôi dưới gầm phản ngày giông gió, khóa chặt lời thề trung kiên của kiếp giữ thềm.